Orzeczenie · 2001-04-19

I PKN 365/00Odszkodowanie akcje bankowe staż pracy nbp

Sąd
Sąd Najwyższy – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Data
2001-04-19
SNPrawo pracyprawo pracyWysokanajwyższy
komercjalizacjaprywatyzacjaakcje pracowniczestaż pracyNBPbankowośćodszkodowaniekasacjaSąd Najwyższy

Sprawa dotyczyła roszczenia powoda T.S. o odszkodowanie w wysokości 32.291 zł, wynikającego z nieotrzymania określonej liczby akcji Banku S.A. Powód był zatrudniony w różnych okresach, w tym w NBP oraz w bankach, które następnie zostały skomercjalizowane. Żądanie pozwu opierało się na twierdzeniu, że do stażu pracy, od którego zależała liczba akcji przyznawanych nieodpłatnie, powinien być wliczony również okres zatrudnienia w NBP. Sądy pierwszej i drugiej instancji oddaliły powództwo, uznając, że przepisy ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (art. 36 ust. 4) oraz rozporządzenia wykonawczego dopuszczają wliczanie jedynie okresu zatrudnienia w komercjalizowanym przedsiębiorstwie państwowym i spółce z niego powstałej. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, potwierdził tę wykładnię. Podkreślono, że ustawa ta nie przewiduje wliczania okresów pracy u innych pracodawców, nawet jeśli nastąpiło przejęcie jednostek organizacyjnych. Sąd Najwyższy uznał, że zachowanie banku nie było bezprawne, co wyklucza odpowiedzialność odszkodowawczą na podstawie art. 415 KC. Choć Sąd Najwyższy dostrzegł wadliwość uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego w zakresie oceny szkody (stwierdzając, że pozbawienie akcji stanowi szkodę niezależnie od ograniczeń w obrocie), ostateczne rozstrzygnięcie o oddaleniu kasacji pozostało niezmienione, ponieważ zaskarżony wyrok, mimo błędnego uzasadnienia w tym punkcie, odpowiadał prawu ze względu na brak bezprawności działania pozwanego banku. Kasacja została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nabywania akcji przez pracowników w procesie komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych, w szczególności w kontekście wliczania okresów zatrudnienia w NBP.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją banków państwowych i nabywaniem akcji w latach 90. XX wieku. Interpretacja art. 36 ust. 4 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy okres zatrudnienia w Narodowym Banku Polskim (NBP) powinien być wliczany do stażu pracy uprawniającego do nieodpłatnego nabycia akcji spółki powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego, zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, okres zatrudnienia w NBP nie powinien być wliczany do stażu pracy uprawniającego do nieodpłatnego nabycia akcji, ponieważ przepis ten uwzględnia jedynie okres zatrudnienia w komercjalizowanym przedsiębiorstwie państwowym i w spółce z niego powstałej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 36 ust. 4 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych jasno określa, że uwzględnia się tylko okres zatrudnienia w komercjalizowanym przedsiębiorstwie i spółce z niego powstałej. Nie przewiduje on wliczania okresów pracy u innych pracodawców, nawet jeśli nastąpiło przejęcie jednostek organizacyjnych. Przepisy te nie odsyłają do innych regulacji w celu określenia stażu pracy dla celów nabycia akcji, a jedynie do okresu zatrudnienia u konkretnego pracodawcy.

Czy pozbawienie pracownika należnych mu nieodpłatnie akcji pracowniczych stanowi szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 Kodeksu cywilnego?

Odpowiedź sądu

Tak, pozbawienie pracownika należnych mu nieodpłatnie akcji stanowi szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 KC, niezależnie od tego, czy zakupił on akcje z własnych środków na giełdzie, czy istnieją czasowe ograniczenia w możliwości ich zbywania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że akcje jako papiery wartościowe mają wartość majątkową, a pozbawienie pracownika należnych mu akcji stanowi szkodę. W tym konkretnym przypadku, mimo wadliwego uzasadnienia Sądu Apelacyjnego w tym zakresie, rozstrzygnięcie o oddaleniu kasacji było prawidłowe, ponieważ zachowanie pozwanego banku nie nosiło cech bezprawności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Bank […]

Strony

NazwaTypRola
T. S.osoba_fizycznapowód
Bank […]spółkapozwany
Bank […]spółkapozwany

Przepisy (10)

Główne

u.k.p.p.p. art. 36 § ust. 4

Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych

Okres zatrudnienia uprawniający do nabycia akcji obejmuje jedynie zatrudnienie w komercjalizowanym przedsiębiorstwie państwowym i w spółce z niego powstałej. Nie wlicza się okresów pracy u innych pracodawców.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności odszkodowawczej z tytułu czynów niedozwolonych. Wymaga szkody, bezprawności i związku przyczynowego.

Pomocnicze

k.c. art. 361 § § 2

Kodeks cywilny

Definicja szkody jako straty poniesionej lub utraconych korzyści.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący domniemania faktycznego, nie prawnego, w kontekście zmiany pracodawcy.

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość nieobciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

k.p.c. art. 393¹ § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa kasacji z powodu naruszenia przepisów postępowania, wymagająca wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy.

k.p.c. art. 393¹² § in fine

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy oddala kasację, gdy zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

u.N.B.P. art. 79 § ust. 3

Ustawa o Narodowym Banku Polskim

Pracownicy jednostek organizacyjnych NBP włączonych do banków stają się pracownikami tych banków.

u.ł.g.b. art. 19 § ust. 2

Ustawa o łączeniu i grupowaniu niektórych banków w formie spółki akcyjnej

Uprawnienie pracowników banków do nabycia akcji banku dominującego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Okres zatrudnienia w NBP nie wlicza się do stażu pracy uprawniającego do nabycia akcji zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. • Zachowanie banku nie było bezprawne, co wyklucza odpowiedzialność odszkodowawczą.

Odrzucone argumenty

Okres zatrudnienia w NBP powinien być wliczony do stażu pracy uprawniającego do nabycia akcji. • Bank działał bezprawnie, cofając pierwotne zaświadczenie o stażu pracy. • Powód poniósł szkodę w postaci utraconych korzyści.

Godne uwagi sformułowania

„komercjalizowanym przedsiębiorstwie państwowym i w spółce powstałej w wyniku komercjalizacji tego przedsiębiorstwa państwowego” • „nie odsyła się też do regulacji dotyczących określenia „uprawnionych pracowników” (...) a więc rozstrzygających o tym komu należą się nieodpłatnie akcje (ale już nie o tym w jakiej liczbie)” • „nie przewiduje możliwości uwzględnienia w okresie zatrudnienia uprawnionego pracownika pracy wykonywanej w innym zakładzie pracy niż komercjalizowane przedsiębiorstwo” • „nie ma to jednak znaczenia dla ich uprawnień do nieodpłatnych akcji, bo nie stanowią one elementu treści stosunku pracy, choć są z nim związane” • „pozbawienie uprawnionego pracownika należnych mu nieodpłatnie akcji stanowi szkodę w rozumieniu art. 361 § 2 kc.” • „zaskarżony wyrok mimo błędnego uzasadnienia jest zgodny z prawem”

Skład orzekający

Barbara Wagner

przewodniczący

Walerian Sanetra

sprawozdawca

Andrzej Wasilewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabywania akcji przez pracowników w procesie komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych, w szczególności w kontekście wliczania okresów zatrudnienia w NBP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komercjalizacją banków państwowych i nabywaniem akcji w latach 90. XX wieku. Interpretacja art. 36 ust. 4 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prywatyzacją i nabywaniem akcji przez pracowników, co miało istotne znaczenie finansowe dla wielu osób w okresie transformacji gospodarczej. Interpretacja kluczowych przepisów przez Sąd Najwyższy jest istotna dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i handlowym.

“Czy praca w NBP liczy się do akcji z prywatyzacji? Sąd Najwyższy rozstrzyga spór o staż pracy.”

Dane finansowe

WPS: 32 291 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst