I PKN 148/00Wynagrodzenie za czas bez pracy pracownik spółdzielczy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń Marka Z. przeciwko Zakładom Farmaceutyczno-Aerozolowym „U.” Spółdzielni Pracy w W. o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy oraz udział w nadwyżce bilansowej po jego przywróceniu do pracy. Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda część dochodzonych kwot, opierając się na art. 188 § 2 Prawa spółdzielczego, który przewiduje wynagrodzenie za okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, obliczone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia. Sąd uznał, że powód, jako pracownik spółdzielczy, nie podlega szczególnej ochronie w rozumieniu Kodeksu pracy, a przepisy Prawa spółdzielczego wyczerpująco regulują jego roszczenia, wykluczając zastosowanie Kodeksu cywilnego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda, potwierdzając prawidłowość zastosowania Prawa spółdzielczego i odrzucając argumenty o sprzeczności z Konstytucją lub możliwości zastosowania przepisów o naprawieniu szkody. Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda, uznając, że zastosowanie art. 188 § 2 Prawa spółdzielczego było prawidłowe, a zarzuty naruszenia przepisów prawa pracy i cywilnego są bezzasadne. Podkreślono, że pracownik zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie należy do kategorii szczególnie chronionych w rozumieniu art. 57 § 2 KP, chyba że inne przepisy ustanawiają dla niego taką ochronę. Sąd Najwyższy odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych, uznając uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego za wystarczające.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy dla pracowników spółdzielni oraz zakresu stosowania przepisów Kodeksu pracy i Prawa spółdzielczego.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika spółdzielni i zastosowania art. 188 Prawa spółdzielczego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracownik zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę podlega szczególnej ochronie w zakresie rozwiązania stosunku pracy w rozumieniu art. 57 § 2 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie należy do kategorii szczególnie chronionych w rozumieniu art. 57 § 2 KP. Przepis ten ma do niego zastosowanie tylko wtedy, gdy na mocy innych przepisów niż normujące spółdzielczą umowę o pracę, podlega szczególnej ochronie w zakresie jej rozwiązania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sama spółdzielcza umowa o pracę nie czyni pracownika szczególnie chronionym. Ochrona taka wynika z innych przepisów, a pracownik spółdzielczy podlega im tylko, jeśli spełni dodatkowe warunki.
Jaka jest podstawa prawna i sposób obliczania wynagrodzenia z tytułu pozostawania bez pracy dla pracownika spółdzielni przywróconego do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawą jest art. 188 § 2 Prawa spółdzielczego, który ustanawia odrębną zasadę ustalania podstawy obliczania wysokości wynagrodzenia z tytułu pozostawania bez pracy, ograniczając je do 6 miesięcy i opierając na przeciętnym wynagrodzeniu z ostatnich trzech miesięcy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 188 § 2 Prawa spółdzielczego wyczerpująco reguluje roszczenia pracownika spółdzielni przywróconego do pracy, ograniczając okres i sposób obliczania wynagrodzenia, co wyklucza stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego o odszkodowaniu.
Czy w przypadku wadliwego rozwiązania spółdzielczej umowy o pracę można dochodzić roszczeń na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego o czynach niedozwolonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy Prawa spółdzielczego (art. 196 i 188) wyczerpująco regulują roszczenia majątkowe pracownika w razie wadliwego rozwiązania spółdzielczej umowy o pracę, wykluczając możliwość sięgania do art. 471 KC.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy prawa pracy, w tym Prawa spółdzielczego, ustanawiają limity dochodzenia roszczeń majątkowych, a ich przekroczenie przez zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego zaprzeczyłoby sensowi tych regulacji.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marek Z. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakłady Farmaceutyczno-Aerozolowe „U.” Spółdzielnia Pracy w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
Prawo spółdzielcze art. 188 § § 2
Ustawa Prawo spółdzielcze
Określa wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy dla członka spółdzielni przywróconego do pracy, ograniczając je do 6 miesięcy i bazując na przeciętnym wynagrodzeniu.
Prawo spółdzielcze art. 196 § § 1
Ustawa Prawo spółdzielcze
Odsyła do art. 188 w przypadku wadliwego wykluczenia lub wykreślenia członka ze spółdzielni.
Pomocnicze
KP art. 57 § § 2
Kodeks pracy
Przepis dotyczy szczególnej ochrony pracowników w zakresie rozwiązania stosunku pracy; nie ma zastosowania do pracownika spółdzielczego z samego tytułu zawarcia spółdzielczej umowy o pracę.
Prawo spółdzielcze art. 199 § § 1
Ustawa Prawo spółdzielcze
W przypadku wadliwego wykluczenia ze spółdzielni odsyła do art. 188 Prawa spółdzielczego.
KC art. 358¹ § § 3
Kodeks cywilny
Podstawa waloryzacji świadczeń pieniężnych.
KC art. 471
Kodeks cywilny
Nie ma zastosowania do roszczeń pracownika spółdzielni przywróconego do pracy z tytułu wadliwego rozwiązania umowy.
KP art. 300
Kodeks pracy
Umożliwia stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach nieuregulowanych przez prawo pracy, ale z wyłączeniem w tym przypadku.
KPC art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
KPC art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy swobodnej oceny dowodów przez sąd.
KPC art. 393¹¹
Kodeks postępowania cywilnego
Określa granice rozpoznania kasacji.
KPC art. 393¹²
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracownik spółdzielczy nie jest objęty szczególną ochroną w rozumieniu art. 57 § 2 KP. • Zastosowanie art. 188 § 2 Prawa spółdzielczego jest prawidłowe i wyczerpujące. • Roszczenia pracownika spółdzielni przywróconego do pracy są ograniczone przepisami Prawa spółdzielczego i nie można stosować przepisów KC o odszkodowaniu. • Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego spełnia wymogi procesowe.
Odrzucone argumenty
Pracownik spółdzielczy powinien być traktowany jako szczególnie chroniony na mocy art. 57 § 2 KP. • Należy zastosować przepisy Kodeksu cywilnego o naprawieniu szkody (art. 471 KC). • Zastosowanie art. 188 § 2 Prawa spółdzielczego zamiast art. 57 § 2 KP jest naruszeniem prawa. • Naruszenie przepisów proceduralnych KPC (art. 328 § 2, 368, 385, 233 § 1).
Godne uwagi sformułowania
Pracownik zatrudniony na podstawie spółdzielczej umowy o pracę nie należy do kategorii szczególnie chronionych w rozumieniu art. 57 § 2 KP. • Przepis ten ma do niego zastosowanie tylko wtedy, gdy na mocy innych przepisów niż normujące spółdzielczą umowę o pracę, podlega szczególnej ochronie w zakresie jej rozwiązania. • W art. 188 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze ustanowiona została odrębna zasada ustalania podstawy obliczania wysokości wynagrodzenia z tytułu pozostawania bez pracy. • Przewidziana w art. 196 i 188 Prawa spółdzielczego regulacja roszczeń pracownika w razie wadliwego rozwiązania spółdzielczej umowy o pracę ma charakter wyczerpujący i w związku z tym nie ma podstaw do sięgania do art. 471 KC.
Skład orzekający
Kazimierz Jaśkowski
przewodniczący
Zbigniew Myszka
sędzia
Walerian Sanetra
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy dla pracowników spółdzielni oraz zakresu stosowania przepisów Kodeksu pracy i Prawa spółdzielczego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika spółdzielni i zastosowania art. 188 Prawa spółdzielczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe różnice w ochronie prawnej pracowników zatrudnionych na umowę o pracę i umowę spółdzielczą, co jest istotne dla wielu osób pracujących w spółdzielniach.
“Pracownik spółdzielni a ochrona praw pracowniczych: Kiedy Kodeks pracy nie wystarcza?”
Dane finansowe
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 3854,88 PLN
udział w nadwyżce bilansowej: 707,52 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.