Orzeczenie · 2004-06-16

I PK 368/03Odprawa pkp ustawa wstepna moc

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2004-06-16

SNPrawo pracystosunek pracyWysokanajwyższy

PKPkomercjalizacjarestrukturyzacjaodprawaprawo pracydata wejścia w życie ustawyretroaktywnośćSąd Najwyższy

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika R. P. o zapłatę odprawy pieniężnej od Polskich Kolei Państwowych S.A. Powód domagał się kwoty 14 356,80 zł tytułem odprawy wynikającej z ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”. Kluczowym problemem była interpretacja przepisów art. 48 i 49 tej ustawy w kontekście daty rozwiązania stosunku pracy powoda, która nastąpiła 31 maja 2000 r., czyli przed wejściem w życie ustawy (27 października 2000 r.). Sądy pierwszej i drugiej instancji uznały, że powód jest uprawniony do odprawy, ponieważ został zwolniony w roku 2000, który ustawa obejmowała swoją regulacją. Pozwany wniósł kasację, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie przepisów. Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę siedmiu sędziów z dnia 14 stycznia 2004 r. (III PZP 11/03), stwierdził, że prawo do odprawy przysługuje wyłącznie pracownikom, z którymi rozwiązano stosunek pracy po dniu wejścia w życie ustawy. Sąd uzasadnił, że przepisy te są związane z procesem komercjalizacji i restrukturyzacji PKP, które następowały po wejściu w życie ustawy, a nadawanie im mocy wstecznej prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania niektórych pracowników i dyskryminacji innych. W konsekwencji Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo i odstępując od obciążania powoda kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych ustaw, zasada niedziałania prawa wstecz w kontekście świadczeń pracowniczych, stosowanie uchwał siedmiu sędziów SN.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej ustawy o komercjalizacji PKP, ale zasady interpretacji przepisów przejściowych są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (1)

Czy pracownikowi, z którym rozwiązano stosunek pracy przed wejściem w życie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”, przysługuje prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej określonej w art. 48 i 49 tej ustawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej określonej w art. 48 i 49 ustawy z dnia 8 września 2000 r. przysługuje tylko tym pracownikom, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło po dniu wejścia ustawy w życie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na uchwale siedmiu sędziów, która stwierdziła, że przepisy dotyczące odpraw są związane z procesem komercjalizacji i restrukturyzacji PKP, które miały miejsce po wejściu w życie ustawy. Nadawanie przepisom mocy wstecznej prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednych pracowników i dyskryminacji innych, a także naruszałoby cel ustawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku

Strona wygrywająca

Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna Oddział Gospodarki Mieszkaniowej Zakład w P.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
R. P.	osoba_fizyczna	powód
Polskie Koleje Państwowe Spółka Akcyjna Oddział Gospodarki Mieszkaniowej Zakład w P.	spółka	pozwany

Przepisy (7)

Główne

u. o komercjalizacji PKP art. 48

Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”

Przepis ten, wraz z art. 49, przyznaje prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej, ale tylko pracownikom, z którymi rozwiązano stosunek pracy po dniu wejścia w życie ustawy.

u. o komercjalizacji PKP art. 49 § ust. 1

Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”

Przepis ten, wraz z art. 48, przyznaje prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej, ale tylko pracownikom, z którymi rozwiązano stosunek pracy po dniu wejścia w życie ustawy.

k.p.c. art. 393¹⁵

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do zmiany zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

u. o komercjalizacji PKP art. 83

Ustawa o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje Państwowe”

Stanowi, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

k.c. art. 3

Kodeks cywilny

Dotyczy sytuacji, w których ustawa określa datę wejścia w życie wcześniejszą niż data publikacji lub nie określa jej wcale; w niniejszej sprawie nie miał zastosowania do nadania mocy wstecznej przepisom o odprawach.

u. o zwolnieniach grupowych art. 8 § ust. 1

Ustawa o zwolnieniach grupowych

Przepis ten reguluje prawo do odprawy w ramach zwolnień grupowych; art. 50 ust. 3 ustawy o komercjalizacji PKP stanowi, że pracownikom, którzy nabyli prawo do odprawy na podstawie tej ustawy, nie przysługuje odprawa na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o zwolnieniach grupowych.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna do odstąpienia od obciążania powoda kosztami postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o komercjalizacji PKP ma zastosowanie tylko do pracowników, z którymi stosunek pracy rozwiązano po dniu jej wejścia w życie. • Prawo do odprawy jest związane z procesem komercjalizacji i restrukturyzacji, które następowały po wejściu w życie ustawy. • Nadanie mocy wstecznej przepisom o odprawach prowadziłoby do nieuzasadnionego uprzywilejowania jednych pracowników i dyskryminacji innych.

Odrzucone argumenty

Powód, jako zwolniony w 2000 r., jest uprawniony do odprawy na podstawie ustawy, mimo że ustawa weszła w życie po dacie jego zwolnienia.

Godne uwagi sformułowania

prawo do jednorazowej odprawy pieniężnej określonej w art. 48 i 49 ustawy z dnia 8 września 2000 r. przysługuje tylko tym pracownikom, z którymi rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło po dniu wejścia ustawy w życie • brak jest podstaw do przyjęcia, aby funkcjonalnie z nimi związana restrukturyzacja zatrudnienia mogła je poprzedzać • stanowi istotny argument przeciwko nadawaniu przepisom rozdziału 8 ustawy „mocy wstecznej’ • spowodowałoby niczym nieusprawiedliwione uprzywilejowanie pracowników

Skład orzekający

Józef Iwulski

przewodniczący

Andrzej Wasilewski

członek

Kazimierz Jaśkowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustaw, zasada niedziałania prawa wstecz w kontekście świadczeń pracowniczych, stosowanie uchwał siedmiu sędziów SN."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o komercjalizacji PKP, ale zasady interpretacji przepisów przejściowych są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego dotyczącego wstecznego działania przepisów i prawa do świadczeń pracowniczych, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców, zwłaszcza w kontekście restrukturyzacji.

“Czy można dostać odprawę za pracę, której już się nie wykonuje? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 14 356,8 PLN

odprawa: 14 356,8 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników