I PK 238/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła nauczycielki, I. L., która dochodziła ustalenia prawa do urlopu dla poratowania zdrowia. Sąd Rejonowy w S. uznał jej powództwo, stwierdzając, że mimo zarejestrowanej działalności gospodarczej, nie podjęła ona faktycznie żadnych czynności zarobkowych w okresie urlopu. Sąd Okręgowy w S. zmienił ten wyrok, oddalając powództwo. Sąd Okręgowy uznał, że sama rejestracja działalności gospodarczej, nastawionej na zysk, stanowiła podstawę do odwołania nauczycielki z urlopu, powołując się na art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela oraz uchwałę Sądu Najwyższego z 2005 r. (II PZP 5/05). Sąd Okręgowy podkreślił, że istotny jest zarobkowy charakter działalności, a nie osobiste jej prowadzenie. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela. Kluczowe znaczenie ma pojęcie „działalność zarobkowa”. Sąd Najwyższy, odwołując się do wykładni funkcjonalnej i wcześniejszego orzecznictwa, stwierdził, że zwrot „podjęcie” działalności zarobkowej w okresie urlopu należy rozumieć jako podjęcie osobistych czynności w ramach tej działalności. Podkreślono, że celem urlopu dla poratowania zdrowia jest umożliwienie leczenia i odzyskania zdolności do pracy, a nie tylko zapewnienie środków finansowych. Sąd Najwyższy wskazał na analogię do przepisów o zasiłku chorobowym, gdzie praca zarobkowa jest rozumiana jako aktywność zmierzająca do uzyskania zarobku, często wymagająca osobistego zaangażowania. Zwrócono uwagę, że nowelizacja Karty Nauczyciela z 2004 r. przesądziła, że każda faktyczna aktywność zawodowa jest sprzeczna z celem urlopu, ale nie oznacza to pozbawienia prawa do urlopu nauczyciela, który powstrzymuje się od osobistego wykonywania pracy, nawet jeśli ma inne źródła utrzymania. W związku z tym Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela za zasadny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'działalność zarobkowa' w kontekście urlopu dla poratowania zdrowia nauczycieli oraz zasady, że formalna rejestracja działalności gospodarczej nie jest równoznaczna z jej faktycznym podjęciem w okresie urlopu.
Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli i urlopu dla poratowania zdrowia, ale może być pomocne w interpretacji podobnych przepisów dotyczących innych urlopów lub świadczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarejestrowanie przez nauczyciela działalności gospodarczej, która nie była osobiście przez niego prowadzona w okresie urlopu dla poratowania zdrowia, stanowi podstawę do odwołania go z tego urlopu na podstawie art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo zarejestrowanie działalności gospodarczej nie jest podstawą do odwołania z urlopu dla poratowania zdrowia, jeśli nauczyciel nie podjął w tym okresie osobistych czynności zarobkowych. Kluczowe jest faktyczne podjęcie działalności zarobkowej, a nie jej formalna rejestracja.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zinterpretował art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela. Wykładnia funkcjonalna przepisu wskazuje, że celem urlopu jest umożliwienie leczenia i odzyskania zdolności do pracy. Zwrot 'podjęcie działalności zarobkowej' należy rozumieć jako faktyczne, osobiste zaangażowanie w tę działalność w okresie urlopu, a nie tylko formalną rejestrację czy kontynuowanie działalności przez inne podmioty. Nowelizacja z 2004 r. przesądziła, że każda faktyczna aktywność zawodowa jest sprzeczna z celem urlopu, ale nie dotyczy to sytuacji, gdy nauczyciel powstrzymuje się od osobistego wykonywania pracy.
Czy nauczycielowi przysługuje prawo do urlopu dla poratowania zdrowia, jeśli posiada inne źródła dochodu, ale powstrzymuje się od osobistego wykonywania pracy zarobkowej w okresie urlopu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie innych źródeł dochodu nie pozbawia nauczyciela prawa do urlopu dla poratowania zdrowia, o ile powstrzymuje się on od osobistego wykonywania pracy zarobkowej w okresie tego urlopu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że celem urlopu dla poratowania zdrowia jest umożliwienie leczenia i odzyskania zdolności do pracy. Pozbawienie tego prawa tylko z powodu posiadania innych źródeł utrzymania byłoby aksjologicznie nieuzasadnione. Kluczowe jest powstrzymanie się od osobistego wykonywania pracy zarobkowej, a nie sama możliwość uzyskania dochodu z innych źródeł.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| [...] Liceum Ogólnokształcące im. [...] w S. | instytucja | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
Karta Nauczyciela art. 73 § ust. 1
Ustawa Karta Nauczyciela
Nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu co najmniej 7 lat w szkole, dyrektor szkoły udziela urlopu dla poratowania zdrowia, w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia, w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo roku.
Karta Nauczyciela art. 73 § ust. 7
Ustawa Karta Nauczyciela
W okresie przebywania na urlopie dla poratowania zdrowia nauczyciel nie może nawiązać stosunku pracy lub podjąć innej działalności zarobkowej. W przypadku stwierdzenia, że w okresie urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciel podejmuje inny stosunek pracy lub inną działalność zarobkową, dyrektor szkoły odwołuje nauczyciela z urlopu, określając termin, w którym nauczyciel obowiązany jest do powrotu do pracy.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
ustawa zasiłkowa art. 17 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
Przywołany dla analogii w interpretacji pojęcia 'praca zarobkowa'.
k.p.c. art. 217 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 224 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 236
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w skardze kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela przez Sąd Okręgowy, który uznał, że sama rejestracja działalności gospodarczej stanowi podstawę do odwołania z urlopu dla poratowania zdrowia, niezależnie od faktycznego podjęcia osobistych czynności zarobkowych. • Niezastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (choć jako argument pomocniczy).
Odrzucone argumenty
Argumentacja Sądu Okręgowego, że zarobkowy charakter działalności gospodarczej, nawet jeśli nie była osobiście prowadzona przez nauczyciela w okresie urlopu, jest wystarczającą podstawą do odwołania z urlopu. • Argumentacja Sądu Okręgowego o braku analogii do przepisów ustawy zasiłkowej.
Godne uwagi sformułowania
kluczowe znaczenie ma zarzut naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 73 ust. 7 Karty Nauczyciela przez jego błędną wykładnię • problem sprowadza się do zidentyfikowania użytego w nim pojęcia „działalność zarobkowa” • zwrot „podjęcie” nie może być odnoszony do daty formalnego rozpoczęcia działalności zarobkowej, to rozumieć go należy jako „podjęcie” w okresie urlopu osobistych czynności w ramach działalności zarobkowej (gospodarczej) • każda faktyczna aktywność zawodowa jest sprzeczna z celem urlopu dla poratowania zdrowia • nie sposób wywieść wniosku, że wolą ustawodawcy było pozbawienie prawa do urlopu dla poratowania zdrowia nauczyciela powstrzymującego się w jego okresie od osobistego wykonywania pracy tylko dlatego, że ma inne źródła utrzymania.
Skład orzekający
Jolanta Frańczak
przewodniczący
Maciej Pacuda
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'działalność zarobkowa' w kontekście urlopu dla poratowania zdrowia nauczycieli oraz zasady, że formalna rejestracja działalności gospodarczej nie jest równoznaczna z jej faktycznym podjęciem w okresie urlopu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nauczycieli i urlopu dla poratowania zdrowia, ale może być pomocne w interpretacji podobnych przepisów dotyczących innych urlopów lub świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa nauczycieli, jakim jest urlop dla poratowania zdrowia, i wyjaśnia, co faktycznie oznacza zakaz podejmowania działalności zarobkowej w tym okresie. Jest to istotne dla wielu osób pracujących w edukacji.
“Czy posiadanie własnej firmy uniemożliwia nauczycielowi skorzystanie z urlopu zdrowotnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.