I PK 117/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa Marka D. przeciwko Ś. Urzędowi Skarbowemu w K. o przywrócenie do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę z dnia 22 grudnia 2008 r. Powód był zatrudniony na stanowisku radcy prawnego w wymiarze 1/2 etatu. Wypowiedzenie uzasadniono likwidacją tego stanowiska w związku ze zmianami organizacyjnymi i nowym regulaminem urzędu. Sąd Rejonowy w Kielcach oddalił powództwo, uznając, że wypowiedzenie nie wymagało zawiadomienia organizacji związkowej, ponieważ powód nie podlegał szczególnej ochronie, a przyczyna wypowiedzenia była rzeczywista i konkretna. Sąd Okręgowy w Kielcach utrzymał wyrok w mocy, podzielając argumentację sądu pierwszej instancji co do braku szczególnej ochrony i zasadności przyczyny wypowiedzenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, skupił się na dwóch głównych kwestiach: podleganiu przez radcę prawnego szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem oraz zasadności samej przyczyny wypowiedzenia. Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 19 ustawy o radcach prawnych, nakładający obowiązek zasięgnięcia opinii izby radcowskiej w przypadku wypowiedzenia z powodu nienależytego wykonywania obowiązków, nie stanowi szczególnej ochrony w rozumieniu ustawy o zwolnieniach grupowych, zwłaszcza gdy zwolnienie następuje z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, takich jak reorganizacja. Sąd uznał, że likwidacja stanowiska pracy radcy prawnego, niełącząca się z negatywną oceną jego pracy, nie wymagała konsultacji z izbą radcowską ani związkami zawodowymi. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca miał prawo dostosować stan zatrudnienia do obowiązującego regulaminu organizacyjnego, który przewidywał jednoosobowe stanowisko do spraw obsługi prawnej, nawet jeśli przez pewien czas akceptował zatrudnienie dwóch radców prawnych. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zakresu ochrony radcy prawnego przed wypowiedzeniem, zwłaszcza w kontekście reorganizacji pracodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji radcy prawnego zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, a nie radcy wykonującego zawód w ramach kancelarii lub spółki cywilnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy radca prawny, którego stosunek pracy jest rozwiązywany z przyczyn niedotyczących pracownika (likwidacja stanowiska), podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem w rozumieniu ustawy o zwolnieniach grupowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, radca prawny nie podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem w sytuacji, gdy zwolnienie następuje z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, takich jak reorganizacja lub likwidacja stanowiska pracy, nawet jeśli art. 19 ustawy o radcach prawnych wymaga zasięgnięcia opinii izby radcowskiej w przypadku wypowiedzenia z powodu nienależytego wykonywania obowiązków.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił szczególną ochronę przed wypowiedzeniem (wymagającą zgody organu lub zakazującą wypowiedzenia) od obowiązku konsultacji. Stwierdzono, że art. 19 ustawy o radcach prawnych nakłada jedynie obowiązek konsultacji z izbą radcowską w przypadku wypowiedzenia z powodu nienależytego wykonywania obowiązków, ale nie stanowi szczególnej ochrony w rozumieniu ustawy o zwolnieniach grupowych, szczególnie gdy przyczyna zwolnienia leży po stronie pracodawcy.
Czy likwidacja jednoosobowego stanowiska radcy prawnego w urzędzie skarbowym, wynikająca ze zmian organizacyjnych, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, likwidacja stanowiska pracy, nawet jeśli przez pewien czas pracodawca akceptował zatrudnienie większej liczby pracowników na podobnych stanowiskach, stanowi uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia umowy o pracę, jeśli jest zgodna z obowiązującymi przepisami organizacyjnymi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca ma prawo dostosować stan zatrudnienia do obowiązującej struktury organizacyjnej. Fakt, że regulamin przewidywał jednoosobowe stanowisko, a pracodawca przez pewien czas zatrudniał dwóch radców prawnych, nie pozbawiał go prawa do późniejszej reorganizacji i rozwiązania umowy z jednym z nich, jeśli było to zgodne z regulaminem i nie naruszało przepisów.
Czy pracodawca ma obowiązek zasięgnąć informacji o objęciu pracownika ochroną związkową przed dokonaniem wypowiedzenia, jeśli pracownik nie podlega szczególnej ochronie?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracownik nie podlega ochronie związkowej, brak zasięgnięcia informacji o takiej ochronie nie wpływa na wadliwość wypowiedzenia. Ciężar udowodnienia objęcia ochroną spoczywa na pracowniku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że istotna jest sama konsultacja wypowiedzenia, a nie informowanie się o ochronie związkowej, jeśli pracownik jej nie podlega. Dowód objęcia ochroną powinien być przeprowadzony przez pracownika, który wywodzi z tego skutki prawne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marek D. | osoba_fizyczna | powód |
| Ś. Urząd Skarbowy w K. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.r.p. art. 19
Ustawa o radcach prawnych
Przepis ten nakłada obowiązek zasięgnięcia opinii okręgowej izby radców prawnych w przypadku rozwiązania stosunku pracy z radcą prawnym z powodu nienależytego wykonywania obowiązków, ale nie stanowi szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem w rozumieniu ustawy o zwolnieniach grupowych, zwłaszcza gdy przyczyna leży po stronie pracodawcy.
u.zw.g. art. 10 § 2
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Dotyczy przypadków, w których stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem. Sąd uznał, że art. 19 u.r.p. nie stanowi takiej szczególnej ochrony w kontekście zwolnień z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.
Pomocnicze
k.p. art. 38
Kodeks pracy
Przywołany jako podobny do art. 19 u.r.p. pod względem mechanizmu konsultacji, ale z innym organem i zakresem przyczyn.
k.p. art. 41
Kodeks pracy
Dotyczy ochrony przed wypowiedzeniem w określonych sytuacjach (np. w czasie urlopu). Sąd uznał, że powód nie był w takiej sytuacji w dniu wypowiedzenia.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nie wykroczył poza ramy tego przepisu.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia. Zarzut naruszenia podniesiony w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania apelacyjnego i oparcia orzeczenia na materiale zebranym w pierwszej instancji. Zarzut naruszenia podniesiony w skardze kasacyjnej.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru dowodu. Sąd zastosował go w kontekście obowiązku powoda do udowodnienia objęcia ochroną związkową.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Przewiduje stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach ze stosunku pracy, o ile nie są sprzeczne z przepisami prawa pracy. Sąd zastosował art. 6 k.c.
Zarządzenie Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2006 r. w sprawie organizacji urzędów i izb skarbowych oraz nadania im statutów art. § 3 ust. 1 pkt 3
Regulacja dopuszczająca tworzenie wieloosobowych stanowisk pracy w urzędach skarbowych. Sąd uznał, że nie wyklucza to tworzenia stanowisk jednoosobowych i dostosowania struktury.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Likwidacja stanowiska pracy jako przyczyna wypowiedzenia. • Brak szczególnej ochrony radcy prawnego w przypadku zwolnienia z przyczyn leżących po stronie pracodawcy. • Możliwość dostosowania stanu zatrudnienia do regulaminu organizacyjnego. • Brak obowiązku konsultacji ze związkami zawodowymi, gdy pracownik nie podlega ochronie.
Odrzucone argumenty
Radca prawny podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem. • Wypowiedzenie było wadliwe formalnie z powodu braku konsultacji ze związkami zawodowymi. • Przyczyna wypowiedzenia była niekonkretna lub nierzeczywista. • Pracodawca zaakceptował zatrudnienie dwóch radców prawnych, co wykluczało późniejszą likwidację stanowiska.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 19 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (...) nie jest przepisem o szczególnej ochronie w rozumieniu art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników • Ostateczne rozstrzygnięcie tego zagadnienia (...) nie jest jednak istotne dla niniejszej sprawy. • Nie ma natomiast żadnych podstaw prawnych do traktowania stosunku pracy radcy prawnego jako stosunku pracy podlegającego ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem z mocy szczególnych przepisów w sytuacji, gdy zwolnienie radcy powodowane jest przyczynami leżącymi po stronie pracodawcy. • Miał pełne prawo dostosowania stanu zatrudnienia do istniejącej struktury, co uczynił rozwiązując stosunek pracy z powodem.
Skład orzekający
Małgorzata Gersdorf
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Kuczyński
sędzia
Romualda Spyt
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu ochrony radcy prawnego przed wypowiedzeniem, zwłaszcza w kontekście reorganizacji pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji radcy prawnego zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, a nie radcy wykonującego zawód w ramach kancelarii lub spółki cywilnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy – ochrony pracownika, jakim jest radca prawny, przed wypowiedzeniem. Wyjaśnia granice tej ochrony w kontekście reorganizacji pracodawcy, co jest istotne dla wielu prawników i pracodawców.
“Czy radca prawny jest bezkarny przy zwolnieniu? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice ochrony.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.