I PK 110/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła nauczycielki akademickiej, której stosunek pracy został rozwiązany z mianowania za wypowiedzeniem z powodu otrzymania dwóch kolejnych negatywnych ocen okresowych. Pierwsza ocena negatywna została przyznana w 2012 r., a kolejna w 2016 r., po tym jak wcześniejsza ocena z 2014 r. została zmieniona na pozytywną przez komisję odwoławczą. Uzasadnieniem negatywnych ocen było przede wszystkim przekroczenie ustawowego terminu zatrudnienia na stanowisku adiunkta bez stopnia doktora habilitowanego oraz spadek aktywności naukowej, publikacji i cytowań. Sąd pierwszej instancji uznał wypowiedzenie za uzasadnione, wskazując na przekroczenie limitu czasowego zatrudnienia na stanowisku adiunkta bez habilitacji. Sąd drugiej instancji podzielił tę argumentację, podkreślając systematyczny spadek dokonań naukowych, niższy impact factor publikacji i brak skupienia na indywidualnej ścieżce naukowej. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną, uznając, że przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. miały zastosowanie. Oddalił skargę, stwierdzając, że pracodawca był zobowiązany do rozwiązania stosunku pracy na podstawie art. 124 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa pracy, dyskryminacji i procedury oceny nie były uzasadnione. Sąd Najwyższy podkreślił, że ocena dorobku naukowego jest domeną uczelni, a sądy nie mogą wkraczać w jej merytoryczne podstawy, o ile nie naruszono procedury.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wypowiedzenia stosunku pracy nauczyciela akademickiego z powodu negatywnych ocen okresowych, autonomia uczelni w ocenie dorobku naukowego, stosowanie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z Prawem o szkolnictwie wyższym z 2005 r. oraz specyfiką zatrudnienia na uczelni.
Zagadnienia prawne (4)
Czy pracodawca (uczelnia) ma obowiązek rozwiązać stosunek pracy z nauczycielem akademickim, który otrzymał dwie kolejne negatywne oceny okresowe, zgodnie z art. 124 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca jest zobowiązany do rozwiązania stosunku pracy w przypadku otrzymania przez nauczyciela akademickiego dwóch kolejnych ocen negatywnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 124 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym z 2005 r. nakłada na rektora obowiązek rozwiązania stosunku pracy z nauczycielem akademickim, który otrzymał dwie kolejne negatywne oceny okresowe. W analizowanej sprawie powódka otrzymała takie oceny, co uzasadniało decyzję pracodawcy.
Czy sąd może badać merytoryczne podstawy negatywnej oceny okresowej nauczyciela akademickiego przyznanej przez uczelniane komisje oceniające?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sądy mogą badać merytoryczne podstawy oceny okresowej, ale z uwzględnieniem autonomii uczelni i kompetencji uczelnianych organów oceniających. Ocena dorobku naukowego jest domeną uczelni.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że uczelnia jest autonomiczna, a oceny okresowe dokonuje podmiot wskazany w statucie. Choć sądy mogą weryfikować ocenę, nie mogą zastępować uczelni w ocenie dorobku naukowego, zwłaszcza gdy ocena jest kompleksowa i uwzględnia różne aspekty pracy nauczyciela akademickiego. W tej sprawie oceny były wielokrotnie weryfikowane przez komisje odwoławcze i nie można uznać ich za arbitralne.
Czy pracodawca naruszył przepisy prawa pracy, rozwiązując stosunek pracy z nauczycielem akademickim z powodu negatywnych ocen, jeśli sam przyczynił się do braku habilitacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli negatywne oceny są uzasadnione i zgodne z prawem, a pracodawca działał w ramach obowiązujących przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty powódki dotyczące przyczynienia się pracodawcy do braku habilitacji nie podważyły zasadności negatywnych ocen i wypowiedzenia. Powódka miała możliwość uzyskania habilitacji, a pracodawca działał zgodnie z przepisami Prawa o szkolnictwie wyższym.
Czy powódka była dyskryminowana w zakresie wynagrodzenia w porównaniu do innego pracownika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała, aby wykonywała jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości jak pracownik wynagradzany korzystniej, a pracodawca wykazał obiektywne kryteria różnicowania wynagrodzeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Uniwersytet [...] w Ł. | instytucja | pozwany |
Przepisy (35)
Główne
u.p.s.w. art. 123 § ust. 1 pkt 2
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 123 § ust. 2
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 124 § ust. 2
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 124 § ust. 1 pkt 3
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 132
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 120
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 132 § ust. 2
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
Dz.U. 2016 poz. 1842 art. 123 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
Dz.U. 2016 poz. 1842 art. 124 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
Dz.U. 2016 poz. 1842 art. 124 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
Dz.U. 2016 poz. 1842 art. 132
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
Dz.U. 2016 poz. 1842 art. 120
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
Pomocnicze
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
k.p. art. 8
Kodeks pracy
k.p. art. 18³b § § 1
Kodeks pracy
u.p.s.w. art. 118 § ust. 1 i 2
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 107
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 4 § ust. 1
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 136 § ust. 1
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
k.p.c. art. 398³ § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 70 § ust. 5
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 70 § ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
rozp. MS z 22.10.2015 art. 10 § ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
rozp. MS z 22.10.2015 art. 9 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Dz.U. 2011 nr 84 poz. 455 art. 23
Ustawa z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Dz.U. 2018 poz. 1669 art. 252
Ustawa z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Dz.U. 2016 poz. 1842 art. 264 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym
Dz.U. 1990 nr 65 poz. 378 art. 88 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym
Statut UŁ art. 90
Statut Uniwersytetu [...] w Ł.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pracodawca miał obowiązek rozwiązać stosunek pracy z powódką na podstawie art. 124 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym z uwagi na dwie kolejne negatywne oceny okresowe. • Negatywne oceny okresowe były uzasadnione brakiem habilitacji w terminie oraz spadkiem aktywności naukowej. • Sądy nie mogą badać merytorycznych podstaw ocen okresowych przyznanych przez uczelniane komisje oceniające, z uwagi na autonomię uczelni. • Powódka nie wykazała dyskryminacji w zakresie wynagrodzenia ani naruszenia przepisów prawa pracy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 124 ust. 1 pkt 3 Prawa o szkolnictwie wyższym przez dokonanie wypowiedzenia zanim powódka otrzymała ocenę negatywną. • Naruszenie art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 8 k.p. przez uznanie, że wypowiedzenie umowy o pracę w sytuacji, kiedy pracodawca stanął na przeszkodzie habilitacji, stanowi uzasadnioną przyczynę rozwiązania umowy o pracę. • Naruszenie art. 45 § 1 k.p. przez odmowę przywrócenia powódki do pracy w sytuacji, kiedy przyczyna dokonania wypowiedzenia nie była ani prawdziwa, ani konkretna, zaś samo wypowiedzenie było nieuzasadnione. • Naruszenie art. 18³b § 1 k.p. przez uznanie, że powódka nie była dyskryminowana w zakresie wynagrodzenia. • Naruszenie art. 6 ust. 1 EKPC w związku z art. 328 § 2 k.p.c. przez nieprawidłową interpretację pojęcia autonomii uczelni i przyjęcie, że uczelniane komisje oceniające mogą arbitralnie przyznawać oceny negatywne. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez brak własnego uzasadnienia orzeczenia i skopiowanie fragmentów uzasadnienia Sądu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Pracodawca zobligowany był zatem do rozwiązania stosunku pracy z powódką. • Ocena dorobku naukowego adiunkta, dokonana przez profesora z innej uczelni, wymagałaby odniesienia się do niej pozwanej uczelni. • W ocenie Sądu Najwyższego, przytoczone unormowania określają jedynie maksymalny okres przerwy między ocenami i nie było przeszkód, aby tych ocen dokonywać częściej niż co cztery lub dwa lata, zwłaszcza w stosunku do nauczyciela akademickiego, który uzyskał wcześniej negatywną ocenę.
Skład orzekający
Katarzyna Gonera
przewodniczący
Bohdan Bieniek
członek
Krzysztof Staryk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wypowiedzenia stosunku pracy nauczyciela akademickiego z powodu negatywnych ocen okresowych, autonomia uczelni w ocenie dorobku naukowego, stosowanie przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z Prawem o szkolnictwie wyższym z 2005 r. oraz specyfiką zatrudnienia na uczelni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa pracy w środowisku akademickim – oceny okresowej i jej konsekwencji, co jest istotne dla prawników pracy i pracowników naukowych.
“Nauczyciel akademicki zwolniony przez uczelnię – czy negatywna ocena to zawsze uzasadniona przyczyna wypowiedzenia?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.