I PK 102/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia E.T. o odszkodowanie od PGE G. i E. K. S.A. z tytułu zaniżenia liczby akcji nabytych w procesie komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego oraz utraty dywidendy. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, ustalając szkodę na 12.361,60 zł, uznając, że pracodawca wadliwie obliczył staż pracy powoda i liczbę przysługujących mu akcji, a także że porozumienie o zrzeczeniu się roszczeń było nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd pierwszej instancji przyjął 10-letni termin przedawnienia roszczenia, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia i ocenę prawną sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uznał ją za usprawiedliwioną co do zarzutu wadliwego przyjęcia 10-letniego okresu przedawnienia. Wskazał, że choć odpowiedzialność spółki może być oparta na przepisach prawa cywilnego, to roszczenia odszkodowawcze od pracodawcy, nawet związane ze stosunkiem pracy, podlegają przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3 lata), zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów SN z 21 listopada 2012 r. (I PZP 1/12). Sąd Najwyższy oddalił natomiast zarzut naruszenia art. 361 § 2 k.c. w zakresie ustalenia wysokości szkody, uznając, że prawidłowe jest uwzględnienie wartości akcji według ceny giełdowej. Z tego względu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych związanych z nabyciem akcji pracowniczych w procesie komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i nabywania akcji przez pracowników. Orzeczenie SN z 2012 r. może być już zastąpione nowszym orzecznictwem w tej materii.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia odszkodowawczego pracownika przeciwko pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji spółki powstałej w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie to ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3 lata).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów (I PZP 1/12), stwierdził, że mimo cywilnoprawnej podstawy odpowiedzialności pracodawcy, roszczenia odszkodowawcze od pracodawcy związane ze stosunkiem pracy podlegają 3-letniemu terminowi przedawnienia przewidzianemu w Kodeksie pracy.
Jak należy ustalić wysokość szkody w przypadku utraty prawa do nabycia akcji, gdy akcje te są przedmiotem obrotu giełdowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Szkodę należy ustalić na podstawie wartości akcji według ceny giełdowej.
Uzasadnienie
Zgodnie z teorią dyferencjalną, przy ustalaniu odszkodowania należy uwzględnić różnicę między stanem majątkowym poszkodowanego a stanem, jaki by istniał bez szkody. W przypadku akcji notowanych na giełdzie, oznacza to odwołanie się do ich wartości rynkowej.
Czy porozumienie pracownika z pracodawcą o zrzeczeniu się roszczeń związanych z nabyciem akcji pracowniczych, zawarte pod warunkiem otrzymania nowego angażu, może stanowić podstawę do pozbawienia pracownika prawa do odszkodowania?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli porozumienie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jest nieważne.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji uznał, że celem porozumienia było pozbawienie pracowników możliwości dochodzenia odszkodowania, a jego zawarcie pod warunkiem było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co czyniło je nieważnym na podstawie art. 58 § 2 k.c. w zw. z art. 300 k.p.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E.T. | osoba_fizyczna | powód |
| PGE G. i E. K. S.A. Oddział Kopalni Węgla Brunatnego B. w R. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności kontraktowej pracodawcy za nienależyte wykonanie obowiązków związanych z udostępnianiem akcji.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Umożliwia stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do spraw ze stosunku pracy.
u.k.p.p.
Ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Reguluje proces komercjalizacji i prywatyzacji, w tym nabywanie akcji przez pracowników.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
3-letni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1 i § 2
Kodeks cywilny
Określa zakres odszkodowania, w tym utracone korzyści.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Ogólny termin przedawnienia roszczeń majątkowych (10 lat).
k.p.c. art. 39815 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 108 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie przepisów o kosztach do postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie 3-letniego terminu przedawnienia roszczeń pracowniczych zgodnie z art. 291 § 1 k.p.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia roszczeń majątkowych z Kodeksu cywilnego. • Nieważność porozumienia o zrzeczeniu się roszczeń jako sprzecznego z zasadami współżycia społecznego (choć sąd pierwszej instancji uznał to za argument powoda, Sąd Najwyższy nie odniósł się do tego w sentencji, skupiając się na przedawnieniu).
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania • skarga kasacyjna jest usprawiedliwiona co do zarzutu wadliwego przyjęcia 10-letniego okresu przedawnienia roszczenia odszkodowawczego powoda • roszczenie o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu utraty prawa do nieodpłatnego nabycia akcji ulega przedawnieniu na podstawie art. 291 § 1 k.p.
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
przewodniczący
Zbigniew Myszka
członek
Romualda Spyt
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych związanych z nabyciem akcji pracowniczych w procesie komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych i nabywania akcji przez pracowników. Orzeczenie SN z 2012 r. może być już zastąpione nowszym orzecznictwem w tej materii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia roszczeń pracowniczych w kontekście prywatyzacji, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Pokazuje ewolucję orzecznictwa SN w tej kwestii.
“Czy roszczenie o akcje pracownicze się przedawniło? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową kwestię terminu.”
Dane finansowe
WPS: 12 361,6 PLN
odszkodowanie: 12 361,6 PLN
dywidenda: 1144 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.