Orzeczenie · 2026-03-10

I OZ 65/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-10
NSAAdministracyjneŚredniansa
zażalenieskarga kasacyjnazdolność sądowaśmierć stronypełnomocnictwopostępowanie administracyjnesąd administracyjnyodrzucenie skargiNSA

Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez r.pr. M.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło skargę kasacyjną T.J. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Problem prawny wynikał z faktu, że skarżący T.J. zmarł przed wniesieniem pierwotnej skargi na postanowienie Ministra. WSA w Warszawie odrzucił tę skargę, wskazując na brak zdolności sądowej skarżącego. Następnie WSA odrzucił również skargę kasacyjną wniesioną przez pełnomocnika zmarłego T.J., argumentując, że umocowanie pełnomocnika wygasło z chwilą śmierci mocodawcy. Pełnomocnik wniósł zażalenie, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i k.c. w zakresie zawieszenia postępowania i działania pełnomocnika po śmierci strony. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, uznał je za niedopuszczalne i podlegające odrzuceniu. Sąd podkreślił, że brak zdolności sądowej strony zmarłej przed wniesieniem skargi jest brakiem nieusuwalnym, a pełnomocnictwo wygasło z chwilą śmierci mocodawcy, co uniemożliwiało pełnomocnikowi skuteczne działanie w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie zasady, że śmierć strony przed wniesieniem skargi skutkuje jej odrzuceniem z powodu braku zdolności sądowej, oraz że pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci mocodawcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie strona zmarła przed zainicjowaniem postępowania sądowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pełnomocnik może skutecznie wnieść skargę kasacyjną lub zażalenie w imieniu strony, która zmarła przed wniesieniem pierwotnej skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pełnomocnik nie może skutecznie działać w imieniu strony, która zmarła przed wniesieniem skargi, ponieważ strona ta nie posiadała zdolności sądowej w momencie wnoszenia skargi, a umocowanie pełnomocnika wygasło z chwilą śmierci mocodawcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak zdolności sądowej strony zmarłej przed wniesieniem skargi jest brakiem nieusuwalnym. Ponadto, zgodnie z art. 101 § 2 k.c., umocowanie pełnomocnika wygasa ze śmiercią mocodawcy, chyba że zastrzeżono inaczej, co w tym przypadku nie miało miejsca.

Czy sąd administracyjny powinien odrzucić skargę lub zażalenie, jeśli strona nie miała zdolności sądowej w momencie ich wniesienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny odrzuci skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej (art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.).

Uzasadnienie

Zdolność sądowa jest warunkiem dopuszczalności skargi. Osoba fizyczna traci zdolność sądową z chwilą śmierci, a brak ten jest nieusuwalny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Odrzucono zażalenie na postanowienie WSA o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Przepisy (7)

Główne

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej.

P.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące odrzucenia zażalenia przez WSA stosuje się odpowiednio do NSA.

P.p.s.a. art. 25 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definicja zdolności sądowej.

k.c. art. 101 § § 2

Kodeks cywilny

Umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania z urzędu w przypadku śmierci strony.

k.p.a. art. 96

Kodeks postępowania administracyjnego

Działanie pełnomocnika do czasu zawieszenia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona zmarła przed wniesieniem skargi, co skutkuje brakiem zdolności sądowej. • Umocowanie pełnomocnika wygasło z chwilą śmierci mocodawcy.

Odrzucone argumenty

Argumenty pełnomocnika dotyczące naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 101 § 2 k.c. i art. 96 k.p.c. w kontekście działania po śmierci strony i konieczności zawieszenia postępowania.

Godne uwagi sformułowania

brak ten ma charakter nieusuwalny • byt osoby fizycznej ustaje z chwilą śmierci • umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że śmierć strony przed wniesieniem skargi skutkuje jej odrzuceniem z powodu braku zdolności sądowej, oraz że pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci mocodawcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie strona zmarła przed zainicjowaniem postępowania sądowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy podstawowych kwestii dopuszczalności skargi w przypadku śmierci strony. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst