I OW 44/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Dąbrowa Biskupia a Wójtem Gminy Wałcz w przedmiocie ustalenia organu właściwego do ponoszenia odpłatności za pobyt małoletniej J. C. w Domu Pomocy Społecznej. Wójt Dąbrowy Biskupiej wnosił o wskazanie organu właściwego, argumentując, że po zmianie opiekuna prawnego na M. K. zamieszkującą na terenie gminy Dąbrowa Biskupia, właściwość powinna wynikać z miejsca zamieszkania opiekuna, zgodnie z art. 27 Kodeksu cywilnego. Z kolei Wójt Gminy Wałcz powołał się na art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że dla mieszkańca domu pomocy społecznej właściwa jest gmina, która skierowała go do tej placówki. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz orzecznictwo, uznał, że kluczowe znaczenie ma decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, która pozostaje w obrocie prawnym. W tym przypadku była to decyzja Wójta Gminy Wałcz z dnia 14 kwietnia 2022 r. o skierowaniu małoletniej J. C. do Domu Pomocy Społecznej. Sąd podkreślił, że przepis art. 101 ust. 6 u.p.s. ma charakter lex specialis i przypisuje istotne znaczenie decyzji o skierowaniu. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wójta Gminy Wałcz jako organ właściwy w sprawie ponoszenia odpłatności za pobyt małoletniej w domu pomocy społecznej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości gminy w sprawach odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście zmiany opiekuna prawnego lub orzeczenia sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o skierowaniu pozostaje w obrocie prawnym i gdy spór dotyczy właśnie tej kwestii.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka gmina jest właściwa do ponoszenia odpłatności za pobyt małoletniej w domu pomocy społecznej, gdy nastąpiła zmiana opiekuna prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwa jest gmina, która wydała decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej, pod warunkiem, że decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym.
Uzasadnienie
NSA oparł się na przepisie art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, który ma charakter lex specialis i przypisuje kluczowe znaczenie decyzji o skierowaniu do DPS, niezależnie od późniejszej zmiany miejsca zamieszkania opiekuna prawnego.
Czy zmiana opiekuna prawnego małoletniego wpływa na właściwość gminy w zakresie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana opiekuna prawnego nie wpływa na właściwość gminy, jeśli decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej wydana przez poprzednią gminę pozostaje w obrocie prawnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej wiąże właściwość z aktem skierowania, a nie z aktualnym miejscem zamieszkania opiekuna prawnego.
Jakie znaczenie ma prawomocne orzeczenie sądu powszechnego o umieszczeniu w domu pomocy społecznej dla dalszych decyzji administracyjnych?
Odpowiedź sądu
Orzeczenie sądu powszechnego o umieszczeniu w domu pomocy społecznej nie zwalnia organów administracji z obowiązku wydania decyzji określonych w ustawie o pomocy społecznej, w tym ustalenia odpłatności.
Uzasadnienie
Choć orzeczenie sądu pochłania skierowanie administracyjne, organy nadal muszą działać na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, aby ustalić świadczenia.
Przepisy (8)
Główne
u.p.s. art. 101 § ust. 6
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przepis szczególny (lex specialis) wskazujący, że dla mieszkańca domu właściwa jest gmina, która skierowała go do domu pomocy społecznej.
Pomocnicze
k.c. art. 27
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Dotyczy określenia miejsca zamieszkania osoby ograniczonej w zdolności do czynności prawnych lub jej nieposiadającej, co było przedmiotem sporu.
u.p.s. art. 59 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy skierowania do domu pomocy społecznej.
u.p.s. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Ogólny przepis dotyczący ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.
p.p.s.a. art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość sądów administracyjnych do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wskazuje na właściwość NSA do rozstrzygania sporów o właściwość.
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do wydania postanowienia w sprawie.
u.p.s. art. 61 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Dotyczy obowiązku gminy do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej jako przepis szczególny, który wiąże właściwość z decyzją o skierowaniu do DPS. • Decyzja o skierowaniu do DPS pozostaje w obrocie prawnym i kształtuje właściwość organu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja oparta na art. 27 Kodeksu cywilnego, wskazująca na właściwość gminy wynikającą z miejsca zamieszkania nowego opiekuna prawnego.
Godne uwagi sformułowania
przepis o charakterze lex specialis do art. 101 ust. 1 u.p.s. • dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki • decyzja o skierowaniu do DPS zachowuje znaczenie kształtujące właściwość organu pomocy społecznej dopóki pozostaje w obrocie prawnym • rozstrzygnięcie sądu powszechnego o umieszczeniu w domu pomocy społecznej niejako pochłania skierowanie, o jakim mowa w art. 59 ust. 1 u.p.s.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący sprawozdawca
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości gminy w sprawach odpłatności za pobyt w domach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście zmiany opiekuna prawnego lub orzeczenia sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy decyzja o skierowaniu pozostaje w obrocie prawnym i gdy spór dotyczy właśnie tej kwestii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla samorządów i obywateli – kto płaci za pobyt w DPS. Choć nie jest to przełomowe orzeczenie, pokazuje mechanizm rozstrzygania sporów o właściwość.
“Kto płaci za pobyt dziecka w domu pomocy społecznej? NSA rozstrzyga spór między gminami.”
Sektor
opieka społeczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.