Orzeczenie · 2026-05-07

I OW 41/26Spór o właściwość podział nieruchomości ska organem właściwym

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-07
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćspór kompetencyjnynieruchomościpodział nieruchomościSKOWojewodak.p.a.NSAadministracja publiczna

Sprawa dotyczyła wniosku Wojewody Zachodniopomorskiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Koszalinie. Spór dotyczył ustalenia organu właściwego do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Koszalina z 2019 r. zatwierdzającej podział części nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa. Wojewoda argumentował, że SKO jest właściwe, podczas gdy SKO uważało, że właściwy jest Wojewoda. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 4 i 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdził, że rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między tymi organami a organami administracji rządowej. Analizując przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) i kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), sąd doszedł do wniosku, że decyzję o podziale nieruchomości wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 96 ust. 1 u.g.n.). Zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera przepisów szczególnych przyznających właściwość instancyjną wojewodzie we wszystkich sprawach. W związku z tym, NSA uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie jest organem wyższego stopnia w stosunku do Prezydenta Miasta Koszalina i właściwym do orzekania w kwestii nieważności decyzji, tym samym wskazując SKO jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości instancyjnej w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności dotyczących podziału nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość między Wojewodą a SKO w kontekście decyzji Prezydenta Miasta.

Zagadnienia prawne (1)

Kto jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, gdy organem wydającym decyzję był Prezydent Miasta, a stronami sporu są Wojewoda i Samorządowe Kolegium Odwoławcze?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Uzasadnienie

NSA oparł się na art. 17 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym SKO jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, chyba że ustawa szczególna stanowi inaczej. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie zawiera takich przepisów szczególnych, które przyznawałyby właściwość instancyjną wojewodzie w tej kwestii.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Inne
Wskazano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie jako organ właściwy w sprawie.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne.

k.p.a. art. 17 § pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej.

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 157 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia.

u.g.n. art. 96 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości dokonuje decyzją zatwierdzającą wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie NSA w przedmiocie rozstrzygnięcia sporów zapada na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

u.g.n. art. 98 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział.

Ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie art. 3 § ust. 1 pkt 7

Wojewoda jest organem wyższego stopnia tylko gdy tak stanowią przepisy szczególne.

Argumenty

Skuteczne argumenty

SKO jest organem wyższego stopnia w stosunku do Prezydenta Miasta na podstawie art. 17 pkt 1 k.p.a., a ustawa o gospodarce nieruchomościami nie stanowi inaczej w kwestii podziału nieruchomości. • Właściwość instancyjną w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji ustala się na podstawie przepisów k.p.a. i aktualnej właściwości rzeczowej organów.

Odrzucone argumenty

Wojewoda Zachodniopomorski jako organ wyższego stopnia właściwy do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

spór o właściwość • organ wyższego stopnia • ustawy szczególne stanowią inaczej

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Jolanta Rudnicka

sprawozdawca

Marek Stojanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości instancyjnej w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, w szczególności dotyczących podziału nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość między Wojewodą a SKO w kontekście decyzji Prezydenta Miasta.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy typowego sporu proceduralnego o właściwość, który jest ważny dla prawników procesowych, ale mało interesujący dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst