Orzeczenie · 2026-03-13

I OW 257/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór o właściwośćpomoc społecznazasiłek celowyzasiłek okresowyorgan właściwybezdomnośćmiejsce zamieszkaniamiejsce zameldowaniaNSAsamorząd terytorialny

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy M. a Burmistrzem Gminy D. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosków R.L. o przyznanie zasiłku okresowego i celowego. Spór wynikał z faktu, że zainteresowana, po ucieczce od przemocowego partnera, przebywała w ośrodku interwencji kryzysowej w O., a wcześniej mieszkała w D. Wójt Gminy M. uważał się za właściwego ze względu na ostatnie miejsce zameldowania, podczas gdy Burmistrz Gminy D. wskazywał na miejsce pobytu w ośrodku. Sąd, powołując się na przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 101) oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, zdefiniował pojęcie osoby bezdomnej i lokalu mieszkalnego. Uznał, że pobyt w ośrodku interwencji kryzysowej nie stanowi miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów. W konsekwencji, stosując art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, wskazał Wójta Gminy M. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy, opierając się na ostatnim miejscu zameldowania zainteresowanej na pobyt stały.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych przebywających w placówkach tymczasowego pobytu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej i interpretacji przepisów o pomocy społecznej oraz definicji lokalu mieszkalnego.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić organ właściwy miejscowo do rozpoznania wniosku o świadczenia z pomocy społecznej, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie przebywa w ośrodku interwencji kryzysowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organem właściwym jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, jeśli osoba jest bezdomna i nie ma możliwości zamieszkania w miejscu zameldowania, a pobyt w ośrodku ma charakter tymczasowy.

Uzasadnienie

Sąd zdefiniował pojęcie osoby bezdomnej i lokalu mieszkalnego zgodnie z ustawą o pomocy społecznej i ustawą o ochronie praw lokatorów. Uznał, że pobyt w ośrodku interwencji kryzysowej nie jest miejscem zamieszkania, a zatem właściwość miejscową należy ustalić na podstawie ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, jeśli osoba nie ma możliwości zamieszkania w tym miejscu.

Czy pomieszczenie w ośrodku interwencji kryzysowej stanowi lokal mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pomieszczenie w ośrodku interwencji kryzysowej nie jest lokalem mieszkalnym, gdyż jest przeznaczone do krótkotrwałego pobytu i nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych z zamiarem stałego pobytu.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na definicję lokalu mieszkalnego z ustawy o ochronie praw lokatorów oraz orzecznictwo NSA, wskazując, że użyty w ustawie zwrot 'w szczególności' ma charakter przykładowy, a pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu (jak ośrodki interwencji kryzysowej) nie są lokalami mieszkalnymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Wójta Gminy M. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku okresowego i celowego.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 6 § pkt 8

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

ustawa o ochronie praw lokatorów art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Pomocnicze

u.p.s. art. 101 § ust. 2a

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobyt w ośrodku interwencji kryzysowej nie stanowi miejsca zamieszkania. • Osoba ubiegająca się o świadczenie jest bezdomna w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. • Właściwość miejscową należy ustalić według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, jeśli osoba nie ma możliwości zamieszkania w tym miejscu.

Odrzucone argumenty

Właściwość miejscową należy ustalić według miejsca pobytu w ośrodku interwencji kryzysowej.

Godne uwagi sformułowania

pomieszczenie przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy • pobyt ten nie traci charakteru czasowego • nie sposób uznać, że w dalszym ciągu znajduje się tam jej miejsce zamieszkania

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu w sprawach pomocy społecznej dla osób bezdomnych przebywających w placówkach tymczasowego pobytu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby bezdomnej i interpretacji przepisów o pomocy społecznej oraz definicji lokalu mieszkalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla samorządów i obywateli – ustalenia właściwego organu do udzielenia pomocy społecznej. Interpretacja pojęcia bezdomności i miejsca zamieszkania jest kluczowa.

Kto odpowiada za pomoc bezdomnym? NSA rozstrzyga spór między gminami.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst