I OW 257/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrezydent Miasta Gdańsk wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Miastem Gdańsk a Powiatem Braniewskim w kwestii ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniej J. S., która została umieszczona w spokrewnionej rodzinie zastępczej. Małoletnia została umieszczona w rodzinie zastępczej na mocy wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z 2023 r., a następnie w trybie zabezpieczenia u swojej siostry, Pani A. S., u której przebywa od 2020 r. Powiat Braniewski argumentował, że nie jest właściwy, ponieważ małoletnia nie mieszka na jego terenie. NSA, rozpatrując wniosek, odwołał się do przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) regulujących spory o właściwość między organami samorządu terytorialnego. Kluczowe znaczenie miały przepisy ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (upz), w szczególności art. 191. Zgodnie z tym przepisem, wydatki ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. W przypadku braku możliwości ustalenia tego miejsca, właściwy jest powiat miejsca ostatniego stałego zameldowania. Sąd, analizując definicję miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego, stwierdził, że nie można jednoznacznie ustalić miejsca zamieszkania dziecka w oparciu o przepisy kc, ponieważ przebywa ono u siostry od 2020 r. W związku z tym, zastosowanie znalazł art. 191 ust. 2 upz. Akta administracyjne wykazały, że małoletnia była ostatnio zameldowana na pobyt stały pod adresem w powiecie lęborskim. Ponieważ wniosek dotyczył sporu między Miastem Gdańsk a Powiatem Braniewskim, a ustalono, że właściwy jest inny powiat (lęborski), NSA uznał, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu między wskazanymi organami podlega oddaleniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie właściwości powiatu do ponoszenia wydatków na pieczę zastępczą w przypadkach braku możliwości określenia miejsca zamieszkania dziecka.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania dziecka, a właściwość opiera się na ostatnim zameldowaniu. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy miejsce zamieszkania jest jasne.
Zagadnienia prawne (2)
Jak ustalić właściwy organ (powiat) do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej, gdy nie można jednoznacznie ustalić miejsca zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w pieczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku braku możliwości ustalenia powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca jego ostatniego zameldowania na pobyt stały.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 191 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Ponieważ definicja miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania dziecka, zastosowanie znalazł przepis dotyczący ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, które zostało ustalone na podstawie akt administracyjnych.
Czy wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między dwoma organami samorządu terytorialnego podlega oddaleniu, jeśli ustalono, że właściwy jest inny organ, niebędący stroną sporu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlega oddaleniu, jeśli ustalony organ właściwy nie jest stroną sporu zainicjowanego wnioskiem.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skoro wniosek dotyczył sporu między Miastem Gdańsk a Powiatem Braniewskim, a ustalono, że właściwy jest powiat lęborski (niebędący stroną sporu), to wniosek o rozstrzygnięcie sporu między wskazanymi organami musi zostać oddalony na podstawie przepisów ppsa.
Przepisy (15)
Główne
kpa art. 22 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis powołany w kontekście Dz.U. 2024 poz 935, ale jego treść nie została szczegółowo opisana w uzasadnieniu.
upz art. 191 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka ponosi powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej.
upz art. 191 § ust. 2
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca jego ostatniego zameldowania na pobyt stały.
Pomocnicze
ppsa art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
ppsa art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia wniosku.
ppsa art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia wniosku.
ppsa art. 64 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia wniosku.
kpa art. 22 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.
upz art. 191 § ust. 9
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
W przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka, gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi odpowiednio wydatki.
upz art. 191 § ust. 16
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
W sprawach rozstrzygania sporów o właściwość powiatów oraz gmin obowiązanych do ponoszenia wydatków, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy kpa.
upz art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu.
k.c. art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
k.c. art. 26 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska, lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
k.c. art. 26 § § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie, że właściwość powiatu do ponoszenia wydatków na pieczę zastępczą określa miejsce ostatniego stałego zameldowania dziecka, gdy nie można ustalić miejsca zamieszkania przed umieszczeniem w pieczy. • Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlega oddaleniu, jeśli ustalony organ właściwy nie jest stroną sporu.
Godne uwagi sformułowania
Przez umieszczenie w pieczy zastępczej należy rozumieć wydanie orzeczenia sądu w tym przedmiocie. • Użyte w art. 191 ust. 1 upz pojęcie "umieszczenia po raz pierwszy w pieczy zastępczej" odnosi się zatem do stanu prawnego, a nie do stanu faktycznego.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
sprawozdawca
Jakub Zieliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości powiatu do ponoszenia wydatków na pieczę zastępczą w przypadkach braku możliwości określenia miejsca zamieszkania dziecka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania dziecka, a właściwość opiera się na ostatnim zameldowaniu. Może być mniej istotne w przypadkach, gdy miejsce zamieszkania jest jasne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście pieczy zastępczej, które ma bezpośrednie przełożenie na finansowanie opieki nad dziećmi. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla samorządów i prawników zajmujących się prawem rodzinnym i administracyjnym.
“Kto płaci za dziecko w rodzinie zastępczej? NSA rozstrzyga spór o właściwość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.