Orzeczenie · 2025-02-19

I OW 212/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-19
NSAAdministracyjneWysokansa
spór kompetencyjnywłaściwość miejscowadom pomocy społecznejosoba bezdomnapomoc społecznamiejsce zamieszkaniamiejsce zameldowaniaNSAsamorząd terytorialny

Spór o właściwość powstał między Prezydentem m.st. Warszawy a Prezydentem Miasta Płocka w kwestii rozpatrzenia wniosku K.P-T. o umieszczenie w domu pomocy społecznej. Prezydent Warszawy uznał się za niewłaściwego, wskazując, że zainteresowany, choć deklaruje bezdomność, przebywa w Płocku i tam ma zarejestrowaną przychodnię oraz zgłoszenie do ZUS, co sugeruje właściwość Płocka. Prezydent Płocka z kolei wniósł o wskazanie Warszawy jako właściwej, argumentując, że zainteresowany był bezdomny, przebywał w hostelu, a ostatnim miejscem jego stałego zameldowania była Warszawa. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 101 ust. 1 i 2) oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 15 § 1 pkt 4), rozstrzygnął spór. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, w przypadku osoby bezdomnej właściwa jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Definicja osoby bezdomnej (art. 6 pkt 8 u.p.s.) obejmuje osoby niezamieszkujące w lokalu mieszkalnym i niezameldowane na pobyt stały, lub niezamieszkujące w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Sąd wyjaśnił, że pobyt w hostelu, schronisku czy ośrodku interwencji kryzysowej nie stanowi pobytu w lokalu mieszkalnym w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów. Ponieważ zainteresowany przebywał w hostelu w Płocku od dwóch lat, spełniał przesłanki do uznania go za osobę bezdomną. W związku z tym, że ostatnim miejscem jego stałego zameldowania była Warszawa, NSA wskazał Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach o umieszczenie w domu pomocy społecznej dla osób bezdomnych, interpretacja definicji osoby bezdomnej i lokalu mieszkalnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość między dwoma organami administracji publicznej.

Zagadnienia prawne (2)

Jak ustalić właściwość miejscową gminy do rozpatrzenia wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej, gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, jednak w przypadku osoby bezdomnej właściwa jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że definicja osoby bezdomnej w ustawie o pomocy społecznej obejmuje osoby niezamieszkujące w lokalu mieszkalnym i niezameldowane na pobyt stały, lub niezamieszkujące w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Pobyt w hostelu nie jest traktowany jako pobyt w lokalu mieszkalnym. Dlatego, jeśli osoba bezdomna ostatnio była zameldowana na pobyt stały w danej gminie, to ta gmina jest właściwa do rozpatrzenia wniosku.

Czy pobyt w hostelu dla osób bezdomnych wyklucza uznanie danej osoby za bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pobyt w hostelu, schronisku czy ośrodku interwencji kryzysowej nie stanowi pobytu w lokalu mieszkalnym w rozumieniu ustawy o ochronie praw lokatorów i tym samym nie wyklucza uznania osoby za bezdomną.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do definicji lokalu mieszkalnego i podkreślił, że miejsca takie jak hostele czy schroniska służą krótkotrwałemu pobytowi i nie spełniają kryteriów lokalu mieszkalnego, nawet jeśli pobyt jest przedłużony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej.

Przepisy (6)

Główne

u.p.s. art. 101 § 1 i 2

Ustawa o pomocy społecznej

Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku osoby bezdomnej – według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

u.p.s. art. 6 § pkt 8

Ustawa o pomocy społecznej

Definicja osoby bezdomnej: osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego art. 2 § ust. 1 pkt 4

Definicja lokalu: lokal służący do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych; nie są nim pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu (np. hostele, schroniska).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobyt w hostelu nie wyklucza statusu osoby bezdomnej. • Właściwość miejscową osoby bezdomnej ustala się według ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Odrzucone argumenty

Fakt przebywania w hostelu i posiadania tam rejestracji (przychodnia, ZUS) wyklucza bezdomność i wskazuje na właściwość miejscową Płocka.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa o pomocy społecznej posiada własną definicję legalną wyrażenia "osoba bezdomna". • Pobyt w takich miejscach ma charakter doraźny, interwencyjny, nawet gdy z różnych przyczyn jest to stan przedłużający się, pobyt w tego rodzaju miejscach nie traci charakteru czasowego.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej w sprawach o umieszczenie w domu pomocy społecznej dla osób bezdomnych, interpretacja definicji osoby bezdomnej i lokalu mieszkalnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporu o właściwość między dwoma organami administracji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalania właściwości organu w trudnej sytuacji życiowej osoby bezdomnej, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem socjalnym i administracyjnym.

Gdzie szukać pomocy? NSA rozstrzyga spór o właściwość w sprawie domu pomocy społecznej dla osoby bezdomnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst