Orzeczenie · 2026-09-18

I OW 162/26Odrzucenie wniosku o spór o właściwość cywilny czy administracyjny 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyspór o właściwośćpomoc społecznazwrot wydatkówsąd administracyjnykognicja sąducharakter sprawycywilnyadministracyjny

Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość został złożony przez Burmistrza G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w celu ustalenia, który organ jest właściwy do rozpatrzenia sprawy dotyczącej zwrotu wydatków poniesionych przez gminę w związku z udzieleniem świadczeń z pomocy społecznej dla M.N., w tym kosztów pobytu w schronisku. Naczelny Sąd Administracyjny, analizując sprawę, powołał się na art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego oraz między tymi organami a organami administracji rządowej. Jednakże, aby spór mógł być rozstrzygnięty przez sąd administracyjny, musi dotyczyć sprawy administracyjnej, czyli sprawy rozstrzyganej przez organy administracji w formie władczej i w drodze aktu indywidualnego. W tej konkretnej sytuacji, postępowania dotyczące skierowania M.N. do schroniska i przyznania mu świadczeń z pomocy społecznej zostały już zakończone prawomocnymi decyzjami. Spór dotyczył jedynie rozliczenia wydatków poniesionych przez gminę, które to rozliczenia, zgodnie z art. 101 ust. 7 ustawy o pomocy społecznej, nie przybierają formy decyzji administracyjnej. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że spór ten ma charakter cywilny, a nie administracyjny, i w konsekwencji nie podlega jego kognicji. Dlatego też, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wniosek został odrzucony jako niedopuszczalny.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie charakteru sporów dotyczących zwrotu wydatków na pomoc społeczną i właściwości sądu do ich rozstrzygania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy spór o zwrot wydatków wynika z rozliczeń po zakończeniu postępowania administracyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spór dotyczący zwrotu wydatków poniesionych przez gminę w związku z udzieleniem świadczeń z pomocy społecznej, po zakończeniu postępowania administracyjnego, ma charakter sporu o właściwość w rozumieniu prawa administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spór o zwrot wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej, wynikający z rozliczeń po zakończeniu postępowania administracyjnego, ma charakter cywilny, a nie administracyjny.

Uzasadnienie

Spór o właściwość może być rozstrzygnięty przez sąd administracyjny tylko wtedy, gdy dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzyganej w formie władczej. Spory dotyczące rozliczeń wydatków po zakończeniu postępowania administracyjnego, które nie przybierają formy decyzji administracyjnej, mają charakter cywilny.

Czy Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu o charakterze cywilnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość w sprawach administracyjnych, a nie cywilnych.

Uzasadnienie

Kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego w zakresie sporów o właściwość ograniczona jest do spraw administracyjnych. Sprawy cywilne należą do właściwości sądów powszechnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość został odrzucony jako niedopuszczalny, ponieważ sprawa miała charakter cywilny, a nie administracyjny.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość.

u.p.s. art. 101 § ust. 7

Ustawa o pomocy społecznej

Rozliczenia wydatków poniesionych na świadczenia z pomocy społecznej nie przybierają formy decyzji administracyjnej ani żadnego innego aktu indywidualnego z zakresu administracji publicznej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o zwrot wydatków na pomoc społeczną po zakończeniu postępowania administracyjnego ma charakter cywilny. • NSA nie jest właściwy do rozstrzygania sporów o charakterze cywilnym.

Godne uwagi sformułowania

nie doszło zatem do sytuacji, w której organy przestrzegając obowiązku określonego w art. 19 k.p.a. zakwestionowały swoją właściwość co do rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy administracyjnej. • Spory wynikłe na tym tle stanowią sprawę cywilną, a nie administracyjną. • wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, jako dotyczący sprawy cywilnej a nie administracyjnej, nie podlega kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego, a zatem podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru sporów dotyczących zwrotu wydatków na pomoc społeczną i właściwości sądu do ich rozstrzygania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy spór o zwrot wydatków wynika z rozliczeń po zakończeniu postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa wyjaśnia ważną granicę między prawem administracyjnym a cywilnym w kontekście świadczeń z pomocy społecznej, co jest istotne dla praktyków.

“Spór o zwrot pieniędzy za pomoc społeczną: cywilny czy administracyjny?”

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst