I OW 152/24
Podsumowanie
NSA wskazał Burmistrza Miasta i Gminy Zakliczyn jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, kierując się miejscem zamieszkania jej opiekuna prawnego.
Wójt Gminy Korzenna wystąpił do NSA o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Burmistrzem Miasta i Gminy Zakliczyn w sprawie wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej A. M. Wójt argumentował, że właściwy jest Burmistrz Zakliczyna, ponieważ miejsce zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej jest miejscem zamieszkania jej opiekuna prawnego. NSA, analizując przepisy Kpa, ppsa oraz ustawy o pomocy społecznej, uznał argumentację Wójta za zasadną.
Spór o właściwość dotyczył ustalenia organu odpowiedzialnego za rozpoznanie wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, A. M., działającego przez opiekuna prawnego S. J. Wójt Gminy Korzenna wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazując na Burmistrza Miasta i Gminy Zakliczyn jako organ właściwy. Argumentacja opierała się na przepisach Kodeksu cywilnego (art. 27 kc) oraz ustawy o pomocy społecznej (art. 101 ust. 2a ups), zgodnie z którymi w przypadku osoby ubezwłasnowolnionej, właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania jej opiekuna prawnego. A. M. przebywał w placówce całodobowej opieki od 8 maja 2023 r., a jego opiekun prawny, S. J., zamieszkuje na terenie gminy Zakliczyn. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa oraz art. 22 § 1 pkt 1 Kpa, rozstrzygnął spór, wskazując Burmistrza Miasta i Gminy Zakliczyn jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, a w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej, właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. W przypadku osoby ubezwłasnowolnionej, miejscem zamieszkania jest miejsce zamieszkania jej opiekuna prawnego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 101 ust. 1 i 2a ustawy o pomocy społecznej oraz art. 25 i 27 Kodeksu cywilnego. Ponieważ osoba ubezwłasnowolniona miała ustanowionego opiekuna prawnego przed umieszczeniem w placówce, jej miejscem zamieszkania było miejsce zamieszkania opiekuna, co determinowało właściwość miejscową gminy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (9)
Główne
ppsa art. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
ppsa art. 15 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego.
ppsa art. 15 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA orzeka na podstawie przepisów Kpa w zakresie nieuregulowanym ppsa.
kpa art. 22 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.
ups art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.
ups art. 101 § ust. 2a
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu.
kc art. 27
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1963 r. - Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.
Pomocnicze
ups art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby, w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.
kc art. 25
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1963 r. - Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Miejsce zamieszkania osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej, przebywającej w placówce całodobowej opieki, jest miejscem zamieszkania jej opiekuna prawnego, co determinuje właściwość miejscową gminy do rozpoznania wniosku o umieszczenie w domu pomocy społecznej.
Godne uwagi sformułowania
spór o właściwość organ właściwy miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie miejsce zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna
Skład orzekający
Marian Wolanin
przewodniczący sprawozdawca
Marek Stojanowski
sędzia
Joanna Skiba
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organu gminy w sprawach dotyczących umieszczenia w domu pomocy społecznej osób ubezwłasnowolnionych, w szczególności gdy miejsce zamieszkania osoby ubezwłasnowolnionej jest powiązane z miejscem zamieszkania opiekuna prawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby ubezwłasnowolnionej i jej pobytu w placówce opiekuńczej. Interpretacja przepisów o miejscu zamieszkania może być różna w innych kontekstach prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest ustalenie właściwości organu w sprawach socjalnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i socjalnego.
“Kto decyduje o umieszczeniu w DPS? Kluczowe znaczenie ma miejsce zamieszkania opiekuna prawnego.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I OW 152/24 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-07-19 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Skiba Marek Stojanowski Marian Wolanin /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej 643 Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami Hasła tematyczne Spór kompetencyjny/Spór o właściwość Skarżony organ Burmistrz Miasta i Gminy Treść wyniku Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art.4 i art.15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Dnia 24 października 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 24 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Korzenna o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Korzenna a Burmistrzem Miasta i Gminy Zakliczyn w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku dotyczącego umieszczenia w domu pomocy społecznej całkowicie ubezwłasnowolnionego A. M., działającego przez opiekuna prawnego S. J. postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Zakliczyn jako organ właściwy w sprawie. Uzasadnienie Pismem z 12 lipca 2024 r. Wójt Gminy Korzenna (dalej także: "wnioskodawca") wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy Korzenna a Burmistrzem Miasta i Gminy Zakliczyn w przedmiocie rozpoznania wniosku całkowicie ubezwłasnowolnionego A. M., reprezentowanego przez opiekuna – S. J. - o umieszczenie w domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu wniosku wójt wskazał, że ponieważ A. M. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, jego miejscem zamieszkania jest miejsce zamieszkania jego opiekuna – S. J. - które znajduje się na terenie gminy Zakliczyn, przez co organem właściwym do rozpoznania wniosku jest Burmistrz Miasta i Gminy Zakliczyn. W odpowiedzi na wniosek Burmistrz Miasta i Gminy Zakliczyn wskazał, że kluczowa dla ustalenia właściwości miejscowej jest sytuacja mieszkaniowa A. M. sprzed 17 marca 2023 r., tj. przed jego pobytem w szpitalu w N. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "kpa") spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1283, dalej: "ups"), decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby, w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej. Właściwość miejscową organu gminy, do rozpoznania wniosku osoby zainteresowanej, reguluje art. 101 ups. Zgodnie z ust. 1 wskazanego artykułu, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Stosownie natomiast do jego ust. 2a, w przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. Z akt sprawy wynika, że A. M. jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną i od 8 maja 2023 r. przebywa w Placówce Całodobowej Opieki "R.", pod adresem: [...], [...] C. (zaświadczenie z 5 lipca 2024 r.). W tej sytuacji ustalenie właściwości miejscowej gminy następuje na podstawie art. 101 ust. 2a ups, należy zatem ustalić gdzie znajdowało się miejsce zamieszkania wymienionego przez rozpoczęciem pobytu we wskazanej placówce. Ponieważ ustawa nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", to wychodząc z zasady jednolitości systemu prawa, uwzględnić należy regulację zawartą w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1963 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r., poz. 1061, dalej: "kc"). Miejscem zamieszkania osoby fizycznej, zgodnie z art. 25 kc, jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu, natomiast stosownie do art. 27 kc, miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. W aktach sprawy znajduje się zaświadczenie Sądu Rejonowego w N. z 24 kwietnia 2023 r., z którego wynika, że S. J. została ustanowiona opiekunem prawnym dla całkowicie ubezwłasnowolnionego A. M. i złożyła przyrzeczenie 24 kwietnia 2023 r. Powyższa konfiguracja oznacza, że przed umieszczeniem w placówce zapewniającej całodobową opiekę A. M. miał ustanowionego opiekuna prawnego, a zatem stosownie do art. 27 kc jego miejscem zamieszkania było miejsce zamieszkania jego opiekuna – S. J. Z akt sprawy wynika, że S. J. zamieszkuje w pod adresem: [...] (zaświadczenie z 24 kwietnia 2023 r.). Wskazany adres znajduje się na obszarze gminy Zakliczyn. Tym samym, na podstawie art. 101 ust. 2a ups organem właściwym w sprawie jest Burmistrz Miasta i Gminy Zakliczyn. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę