I OW 124/26Spór o właściwość opieka nad dzieckiem miasto c
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy miastem C. a powiatem m. w przedmiocie wskazania jednostki samorządu terytorialnego właściwej do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie małoletniego D.D., umieszczonego w pieczy zastępczej. Miasto C. wniosło o rozstrzygnięcie sporu, wskazując na art. 192 ust. 1 pkt 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który miał obciążać powiat m. ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w pieczy. Powiat m. wniósł o wskazanie miasta C. jako właściwego, powołując się na adres zameldowania dziecka. Sąd, odwołując się do art. 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 22 § 1 pkt 1 Kpa, stwierdził istnienie negatywnego sporu o właściwość. Analizując art. 191 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, sąd podkreślił, że właściwość powiatu ustala się ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w pieczy. W przypadku braku możliwości ustalenia tego miejsca, właściwy jest powiat miejsca ostatniego zameldowania dziecka. Sąd uznał, że krótkotrwałe przebywanie małoletniego z matką w miejscowości S. przed umieszczeniem w pieczy zastępczej nie stanowiło miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, gdyż brak było zamiaru stałego pobytu. W związku z tym, sąd wskazał miasto C. jako właściwe do ponoszenia wydatków, opierając się na ostatnim zameldowaniu dziecka w tym mieście.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania właściwości jednostek samorządu terytorialnego do ponoszenia wydatków na opiekę nad dziećmi w pieczy zastępczej, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między miejscem zamieszkania a miejscem ostatniego zameldowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz Kodeksu cywilnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie ustalenie miejsca zamieszkania lub ostatniego zameldowania jest jednoznaczne.
Zagadnienia prawne (1)
Jakie kryteria decydują o właściwości jednostki samorządu terytorialnego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej, w szczególności w kontekście miejsca zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w pieczy oraz jego ostatniego zameldowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwość jednostki samorządu terytorialnego do ponoszenia wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej ustala się przede wszystkim na podstawie miejsca zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej. W przypadku braku możliwości ustalenia tego miejsca, właściwy jest powiat miejsca ostatniego zameldowania dziecka na pobyt stały.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że krótkotrwałe przebywanie dziecka z matką w miejscowości S. przed umieszczeniem w pieczy zastępczej nie stanowiło miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego, gdyż brak było zamiaru stałego pobytu. W związku z tym, zastosowanie znalazł art. 191 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który wskazuje na właściwość powiatu miejsca ostatniego zameldowania dziecka, którym okazało się miasto C.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt. 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest kognicją Naczelnego Sądu Administracyjnego.
k.p.a. art. 22 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny.
ustawa art. 191 § ust. 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka.
ustawa art. 191 § ust. 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Jeżeli nie można ustalić powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca jego ostatniego zameldowania na pobyt stały.
k.c. art. 26 § § 1
Kodeks cywilny
Miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 15 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa art. 191 § ust. 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Jeżeli nie można ustalić miejsca ostatniego zameldowania dziecka na pobyt stały, właściwy do ponoszenia wydatków jest powiat miejsca siedziby sądu, który orzekł o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej.
k.c. art. 26 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Miejsce zamieszkania określa się na podstawie elementów: przebywania w danej miejscowości (corpus) i woli pobytu (animus), przy czym zamiar stałego pobytu ocenia się zobiektywizowanie jako główny ośrodek aktywności życiowej.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Dz.U. 2026 poz 143
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.
Dz.U. z 2025 r. poz. 1691
ustawa
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r.
Dz.U. z 2025 r. poz. 49
k.c.
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.
Dz.U. z 2026 r. poz. 795
Argumenty
Skuteczne argumenty
Krótkotrwałe przebywanie dziecka z matką w miejscowości S. przed umieszczeniem w pieczy zastępczej nie stanowiło miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. z uwagi na brak zamiaru stałego pobytu. • Właściwość jednostki samorządu terytorialnego do ponoszenia wydatków na opiekę nad dzieckiem w pieczy zastępczej, w przypadku braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania dziecka, określa ostatnie miejsce zameldowania dziecka na pobyt stały.
Odrzucone argumenty
Argument powiatu m. opierający się na adresie zameldowania dziecka jako decydującym o właściwości, bez uwzględnienia przepisów dotyczących miejsca zamieszkania i ostatniego zameldowania w kontekście ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Godne uwagi sformułowania
Zamiar stałego pobytu, o którym mowa w art. 25 kc należy oceniać w sposób zobiektywizowany – oznacza to, że o tym, czy na gruncie przywołanego przepisu danej osobie można przypisać zamiar stałego pobytu w danej miejscowości, rozstrzyga to, czy z punktu widzenia typowego obserwatora miejscowość ta stanowi główny ośrodek aktywności życiowej tej osoby.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Górska
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania właściwości jednostek samorządu terytorialnego do ponoszenia wydatków na opiekę nad dziećmi w pieczy zastępczej, zwłaszcza w kontekście rozróżnienia między miejscem zamieszkania a miejscem ostatniego zameldowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz Kodeksu cywilnego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdzie ustalenie miejsca zamieszkania lub ostatniego zameldowania jest jednoznaczne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie zagadnienia odpowiedzialności za dzieci w pieczy zastępczej i rozstrzyga spór między samorządami, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i administracyjnym.
“Kto płaci za dziecko w pieczy? NSA rozstrzyga spór między miastem a powiatem.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.