I OSK 843/25Oddalenie skargi kasacyjnej zasiłek celowy 59
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R.O. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania zasiłku celowego. Skarżący kasacyjnie podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 41 i 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) oraz przepisów postępowania (art. 7a § 1 KPA). Argumentował, że jego niepełnosprawność, samotne gospodarowanie i zajęcie komornicze renty tworzą "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie zasiłku mimo przekroczenia kryterium dochodowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a przyznanie specjalnego zasiłku celowego w "szczególnie uzasadnionym przypadku" (art. 41 ust. 1 ups) jest uznaniem administracyjnym. NSA stwierdził, że sytuacja skarżącego, mimo trudności materialnych (renta obciążona zajęciem komorniczym, przekraczająca kryterium dochodowe), nie była na tyle wyjątkowa, aby uzasadniać przyznanie świadczenia ponad obowiązujące kryteria, zwłaszcza że skarżący od lat korzystał z pomocy społecznej. Zarzuty procesowe dotyczące art. 7a KPA uznano za błędnie sformułowane i odnoszące się do stanu faktycznego, a nie wątpliwości co do normy prawnej. W konsekwencji skargę kasacyjną oddalono.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w kontekście przyznawania zasiłków celowych mimo przekroczenia kryterium dochodowego, a także zasady subsydiarności pomocy społecznej i charakter uznania administracyjnego w takich sprawach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego indywidualnej oceny przez organy administracji w ramach uznania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny badał jedynie legalność działania organów, a nie celowość przyznania świadczenia.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba samotnie gospodarująca, niezdolna do pracy z powodu niepełnosprawności i której renta jest obciążona zajęciem komorniczym, może zostać uznana za przypadek "szczególnie uzasadniony" uprawniający do przyznania zasiłku celowego mimo przekroczenia kryterium dochodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja taka nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, jeśli nie jest na tyle wyrazista i odbiegająca od sytuacji innych osób w trudnym położeniu, aby uzasadniać przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność i nadzwyczajność zdarzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a przyznanie specjalnego zasiłku celowego jest uznaniem administracyjnym. Mimo trudnej sytuacji materialnej skarżącego, jego przypadek nie był na tyle wyjątkowy, aby odstąpić od kryterium dochodowego, a organy prawidłowo zarządzały ograniczonym budżetem.
Czy naruszenie art. 7a KPA (rozstrzyganie wątpliwości na korzyść strony) może być podstawą skargi kasacyjnej, gdy dotyczy ono błędnych ustaleń stanu faktycznego, a nie wątpliwości co do treści normy prawnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 7a KPA jest nieuzasadniony, jeśli dotyczy błędnych ustaleń stanu faktycznego, a nie sytuacji, w której pomimo zastosowania różnych metod wykładni pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zarzuty procesowe dotyczące art. 7a KPA zostały błędnie sformułowane jako "niezastosowanie" i odnosiły się do stanu faktycznego, a nie do wątpliwości co do treści normy prawnej, co wyklucza zastosowanie tej zasady.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
ups art. 41 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaga, aby sytuacja była na tyle wyrazista i odbiegająca od innych, by uzasadniać przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność i nadzwyczajność zdarzenia.
ups art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, którego przekroczenie zasadniczo wyklucza przyznanie świadczenia, chyba że wystąpi szczególnie uzasadniony przypadek.
Pomocnicze
ups art. 3 § ust. 1-4
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zasady i cele pomocy społecznej, wskazując na jej subsydiarny charakter.
ppsa art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając nieważność postępowania.
ppsa art. 182 § § 2 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozpoznawanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
kpa art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje rozstrzyganie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 41 ups i uznanie, że nie wystąpiły szczególnie uzasadnione przypadki. • Niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 1 pkt 1 ups i uznanie, że dochód skarżącego przekracza kryterium, mimo szczególnie uzasadnionego przypadku. • Naruszenie art. 7a KPA poprzez niezastosowanie i wydanie wyroku z brakiem uwzględnienia wątpliwości na korzyść strony. • Niezastosowanie art. 7a KPA i uznanie, że skarżący jest w stanie utrzymać się z renty obciążonej zajęciem komorniczym.
Godne uwagi sformułowania
pomoc społeczna ma charakter subsydiarny w stosunku do aktywności samego zainteresowanego • instytucja ta nie powinna być traktowana przez osoby ubiegające się o świadczenia jako stałe i jedyne źródło utrzymania • pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" musi być na tyle wyraziste i odbiegające od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu • decyzja w przedmiocie zasiłku celowego oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego • zakres kontroli sądowej w przypadku decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma charakter ograniczony • nie stanowi to bowiem wyjątku na tle innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
członek
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadnionego przypadku\" w kontekście przyznawania zasiłków celowych mimo przekroczenia kryterium dochodowego, a także zasady subsydiarności pomocy społecznej i charakter uznania administracyjnego w takich sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji skarżącego i jego indywidualnej oceny przez organy administracji w ramach uznania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny badał jedynie legalność działania organów, a nie celowość przyznania świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i trudnej sytuacji osób niepełnosprawnych, ale rozstrzygnięcie opiera się na utrwalonej wykładni przepisów i zasadzie uznania administracyjnego, co czyni je mniej przełomowym.
“Czy niepełnosprawność i zajęcie komornicze to "szczególnie uzasadniony przypadek" do zasiłku celowego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.