I OSK 792/23Nabycie nieruchomości pod drogę publiczną z mocy prawa 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną oraz przepisów KPA. Kluczowe dla sprawy było ustalenie, czy działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. zajęta pod drogę publiczną i pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. NSA, analizując zarzuty, podkreślił rygorystyczne wymogi formalne skargi kasacyjnej. Stwierdził, że rów przydrożny i zieleń przydrożna porośnięta drzewami mogą być uznane za element pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a oświadczenie zarządcy drogi potwierdzało wykonywanie władztwa publicznoprawnego nad nieruchomością. Sąd uznał, że przesłanki nabycia własności z mocy prawa zostały spełnione, a zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. W konsekwencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących nabycia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne z mocy prawa, definicja pasa drogowego obejmująca rowy przydrożne i zieleń, oraz kryteria ustalania władztwa publicznoprawnego nad nieruchomościami.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z końca lat 90. XX wieku. Wymogi formalne skargi kasacyjnej mogą stanowić barierę dla skutecznego kwestionowania orzeczeń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rów przydrożny i zieleń przydrożna mogą być uznane za część pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a tym samym za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną w kontekście art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rów przydrożny i zieleń przydrożna stanowią integralną część pasa drogowego, pełniąc funkcje techniczne i odwadniające, które są funkcjonalnie związane z drogą publiczną.
Uzasadnienie
Ustawa o drogach publicznych definiuje pas drogowy szeroko, obejmując nie tylko jezdnię, ale także urządzenia techniczne służące prowadzeniu i zabezpieczeniu ruchu, do których należą rowy przydrożne i ich skarpy.
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną, która nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, pozostawała we władaniu publicznoprawnym w dniu 31 grudnia 1998 r., co skutkowałoby nabyciem jej własności z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykonywanie przez zarządcę drogi czynności związanych z utrzymaniem i funkcjonowaniem pasa drogowego, w tym rowu przydrożnego, potwierdza spełnienie przesłanki władztwa publicznoprawnego.
Uzasadnienie
Dla spełnienia przesłanki władztwa publicznoprawnego istotne jest faktyczne wykonywanie przez jednostkę publiczną czynności związanych z utrzymaniem drogi i zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu, a nie cywilnoprawne posiadanie nieruchomości. Oświadczenie zarządcy drogi, potwierdzające wykonywanie takich czynności, jest wystarczającym dowodem, jeśli nie budzi wątpliwości.
Czy skarga kasacyjna została sporządzona z zachowaniem wymogów formalnych określonych w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności w zakresie precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów i ich uzasadnienia?
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna w części zarzutów naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego nie spełniała wymogów formalnych, co ograniczyło zakres kognicji NSA.
Uzasadnienie
Kasator nie zrekonstruował normy prawnej wynikającej z przepisów, nie wskazał precyzyjnie naruszonych artykułów KPA i nie powiązał zarzutów z przepisami P.p.s.a. w sposób umożliwiający skuteczną kontrolę.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 § 1
Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Pomocnicze
PrUSA art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
KPA art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 4 § 1
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 4 § 8
Ustawa o drogach publicznych
u.d.p. art. 4 § 11
Ustawa o drogach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rów przydrożny i zieleń przydrożna stanowią część pasa drogowego. • Oświadczenie zarządcy drogi potwierdzało władztwo publicznoprawne nad nieruchomością. • Spełnione zostały przesłanki nabycia własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną. • Nieruchomość nie pozostawała we władaniu jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa. • Niewłaściwe zastosowanie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną. • Naruszenie przepisów KPA przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej • Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. • Nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. • Pojęcie drogi lub pasa drogowego obejmowało wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. • Rów przydrożny stanowi nieodłączną część drogi, co oznacza, że powinien być traktowany identycznie jak droga. […]
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Piotr Przybysz
sprawozdawca
Joanna Skiba
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nabycia własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne z mocy prawa, definicja pasa drogowego obejmująca rowy przydrożne i zieleń, oraz kryteria ustalania władztwa publicznoprawnego nad nieruchomościami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z końca lat 90. XX wieku. Wymogi formalne skargi kasacyjnej mogą stanowić barierę dla skutecznego kwestionowania orzeczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia nabycia nieruchomości z mocy prawa, które ma znaczenie dla wielu właścicieli gruntów i jednostek samorządu terytorialnego. Interpretacja pojęcia pasa drogowego jest kluczowa dla praktyki.
“Czy rów przydrożny może odebrać Ci własność? NSA wyjaśnia, kiedy państwo nabywa grunt z mocy prawa.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.