Orzeczenie · 2026-04-28

I OSK 582/24Oddalenie skargi kasacyjnej wyjaśnienie treści decyzji 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-28
NSAAdministracyjneŚredniansa
pomoc społecznazasiłek okresowykryterium dochodowewyjaśnienie treści decyzjipostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie wyjaśnienia treści decyzji. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 135 i 151 p.p.s.a., wskazując na błędy w ustaleniu materiału dowodowego i błędną interpretację dochodu, co miało skutkować odmową przyznania zasiłku okresowego. Podniósł również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, kwestionując sposób ustalenia jego dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej i nie stwierdzając przesłanek nieważności, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 113 § 2 k.p.a. ma na celu jedynie wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji i nie może służyć weryfikacji merytorycznej rozstrzygnięcia ani ustalaniu praw i obowiązków wynikających z prawa materialnego. W ocenie NSA, organ prawidłowo zidentyfikował istotę i granice postępowania w trybie art. 113 § 2 k.p.a., a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ skarżący dążył do merytorycznej kontroli decyzji, co wykraczało poza zakres postępowania o wyjaśnienie treści decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu postępowania o wyjaśnienie treści decyzji (art. 113 § 2 k.p.a.) i jego odróżnienie od merytorycznej kontroli decyzji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyjaśnieniem treści decyzji, a nie meritum sprawy dotyczącej pomocy społecznej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy postępowanie w trybie art. 113 § 2 k.p.a. może służyć merytorycznej weryfikacji decyzji administracyjnej lub ustalaniu praw i obowiązków strony na podstawie prawa materialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w trybie art. 113 § 2 k.p.a. służy jedynie wyjaśnieniu, jak organ rozumiał własną decyzję i czy zawiera ona niejasności. Nie może ono stanowić konkurencji ani alternatywy dla określenia praw i obowiązków strony na podstawie prawa materialnego, ani dokonywać ustaleń poza treścią decyzji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że celem postępowania o wyjaśnienie treści decyzji jest usunięcie niejasności w jej sformułowaniach, a nie ponowna merytoryczna ocena sprawy czy ustalanie stanu faktycznego i prawnego.

Czy sąd administracyjny w postępowaniu ze skargi na postanowienie wydane w trybie art. 113 § 2 k.p.a. może stosować art. 135 p.p.s.a. do innych aktów administracyjnych, jeśli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 135 p.p.s.a. wyznacza zakres kompetencji orzeczniczych sądu, umożliwiając kontrolę aktów innych niż wskazane w skardze, o ile są one niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Jednakże, warunkiem stosowania tego przepisu jest uwzględnienie skargi, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał związku postanowienia SKO z 22 listopada 2022 r. z decyzją SKO z 21 września 2022 r., a ponadto przepis art. 135 p.p.s.a. wymaga uwzględnienia skargi, co nie nastąpiło.

Czy błędne ustalenie dochodu i odmowa przyznania zasiłku okresowego mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu o wyjaśnienie treści decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwestie dotyczące merytorycznego ustalenia dochodu i prawa do zasiłku okresowego pozostają poza zakresem postępowania o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że skarżący w istocie dążył do weryfikacji decyzji merytorycznej (dotyczącej ustalenia kryterium dochodowego), a nie do wyjaśnienia wątpliwości co do treści postanowienia o wyjaśnieniu treści decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Przepisy (6)

Główne

u.p.s. art. 8 § ust. 11

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Niewłaściwe zastosowanie przepisu poprzez uznanie, że dochód skarżącego miał charakter jednorazowy, podczas gdy płatności następowały ratalnie.

k.p.a. art. 113 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w tym trybie ma na celu wyjaśnienie treści decyzji, a nie jej merytoryczną weryfikację.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis wyznacza zakres kompetencji orzeczniczych sądu, uzależniając uruchomienie środków od 'niezbędności' końcowego załatwienia sprawy. Warunkiem jego stosowania jest uwzględnienie skargi.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy oddalenia skargi. Zarzut naruszenia w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. uznany za niezasadny.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia w kontekście zaniechania zebrania całości materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia w kontekście błędnej interpretacji zebranego materiału dowodowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 135 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że nie może mieć zastosowania do decyzji, której treść podlega wykładni w trybie art. 113 § 2 k.p.a. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji zaniechania zebrania przez organ całości materiału dowodowego oraz błędną interpretację zebranego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dochód skarżącego miał charakter jednorazowy.

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 113 § 2 k.p.a. organ ma tylko obowiązek określić żądanie strony i dokonać jego konfrontacji z treścią wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienia domaga się strona, zmierzając do oceny, czy decyzja zawiera niejasności. • Wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nie może natomiast stanowić konkurencji, ani alternatywy dla określenia praw i obowiązków strony na podstawie prawa materialnego, bądź też dokonywać ustaleń poza treścią decyzji. • Kontrola postanowienia z art. 113 § 2 k.p.a. w żadnym razie nie może się przerodzić w kontrolę merytoryczną odnośnej decyzji.

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Krzysztof Sobieralski

członek

Joanna Skiba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania o wyjaśnienie treści decyzji (art. 113 § 2 k.p.a.) i jego odróżnienie od merytorycznej kontroli decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wyjaśnieniem treści decyzji, a nie meritum sprawy dotyczącej pomocy społecznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ma charakter proceduralny i dotyczy interpretacji konkretnego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć, co ogranicza jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst