Orzeczenie · 2005-12-08

I OSK 576/05Właściwość kolegium odwoławczego świadczenia rodzinne

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2005-12-08
NSAAdministracyjneWysokansa
świadczenia rodzinnewłaściwość organówpostępowanie administracyjneKodeks postępowania administracyjnegoKodeks postępowania cywilnegosądy administracyjnesądy powszechnetok instancji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 marca 2005 r. (sygn. akt II SA/Lu 156/05) stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. z dnia 29 grudnia 2004 r., która utrzymała w mocy decyzję Gminnego Ośrodka Pomocy Rodzinie w G. w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Sąd I instancji uznał, że decyzja organu odwoławczego została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji wójta w sprawach świadczeń rodzinnych jest sąd rejonowy, zgodnie z art. 477[8] Kodeksu postępowania cywilnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym art. 32 i art. 56 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 39 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Kolegium argumentowało, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wyłącza właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, a jedynie odsyła do przepisów Kpa w sprawach nieuregulowanych. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne. Sąd podkreślił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych przyjmuje regułę, iż orzecznictwo w sprawach zasiłków rodzinnych należy do właściwości organów administracji publicznej, a do postępowania stosuje się Kpa. Brak przepisu szczególnego stanowiącego o prawie odwołania od decyzji do sądu powszechnego oznacza, że obowiązuje tok instancji przyjęty w Kpa. NSA stwierdził, że art. 477[8] Kpc nie może stanowić samoistnej regulacji wyłączającej tok instancji w postępowaniu administracyjnym ani właściwość sądów administracyjnych. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości organów administracji publicznej do rozpatrywania odwołań w sprawach świadczeń rodzinnych oraz interpretacja przepisów Kpc i Kpa w kontekście postępowań administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2005 roku, choć zasady interpretacji przepisów Kpc i Kpa pozostają aktualne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w sprawach świadczeń rodzinnych, od decyzji organu właściwego (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) przysługuje odwołanie do sądu rejonowego na podstawie art. 477[8] Kpc, czy też do Samorządowego Kolegium Odwoławczego na podstawie przepisów Kpa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Od decyzji organu właściwego w sprawach świadczeń rodzinnych przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a nie do sądu rejonowego. Art. 477[8] Kpc nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia toku instancji administracyjnej i właściwości sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych przyjmuje regułę, że orzecznictwo w sprawach zasiłków rodzinnych należy do właściwości organów administracji publicznej, a do postępowania stosuje się Kpa. Brak przepisu szczególnego stanowiącego o prawie odwołania od tych decyzji do sądu powszechnego oznacza, że obowiązuje tok instancji przyjęty w Kpa. Nowelizacja art. 477[8] Kpc nie wyłącza właściwości sądów administracyjnych w tym zakresie.

Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe do rozpatrzenia odwołania od decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w sprawach świadczeń rodzinnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest właściwe do rozpatrzenia odwołania od decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w sprawach świadczeń rodzinnych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych odsyła w sprawach nieuregulowanych do przepisów Kpa. Zgodnie z art. 127 par. 2 w zw. z art. 17 Kpa, organem właściwym do rozpoznawania odwołań jest organ wyższego stopnia, którym w tym przypadku jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Ustawa nie przewiduje procedury 'łamanej' przenoszącej sprawę na drogę postępowania cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § par. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 207 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt 11

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 20 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 32

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

u.ś.r. art. 34

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Nowelizacja art. 477[8] Kpc.

u.ś.r. art. 56 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Do dnia przekazania organowi właściwemu zadań z zakresu realizacji świadczeń rodzinnych od decyzji oddziału Zakładu, Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz innego właściwego organu emerytalnego lub rentowego przysługuje odwołanie w terminie i na zasadach przewidzianych dla świadczeń z ubezpieczenia społecznego, określonych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

k.p.a. art. 17

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § par. 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.c. art. 477[8] § par. 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego

Nie może stanowić samoistnej regulacji wyłączającej tok instancji w postępowaniu administracyjnym oraz właściwości sądów administracyjnych.

u.s.g. art. 39 § ust. 5

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie wyłącza właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych do rozpatrzenia odwołań od decyzji wójtów, burmistrzów lub prezydentów. • Art. 477[8] Kpc nie stanowi samoistnej regulacji wyłączającej tok instancji w postępowaniu administracyjnym oraz właściwość sądów administracyjnych. • Brak przepisu szczególnego stanowiącego o prawie odwołania od decyzji organu właściwego w sprawach świadczeń rodzinnych do sądu powszechnego oznacza, że obowiązuje tok instancji przyjęty w Kpa.

Odrzucone argumenty

WSA błędnie przyjął, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest uprawnione do rozpatrzenia odwołania, a organem właściwym do rozpoznania odwołania jest sąd rejonowy.

Godne uwagi sformułowania

Ustawa z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przyjmuje regułę, że orzecznictwo w sprawach zasiłków rodzinnych należy do właściwości organów administracji publicznej, a do postępowania przed tymi organami w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. • Brak przepisu szczególnego stanowiącego o prawie odwołania od tych decyzji do sądu powszechnego powoduje, że obowiązuje tok instancji przyjęty w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. • Brak regulacji szczególnej wyłącza bowiem prawo przeniesienia sprawy rozstrzygniętej decyzją administracyjną na drogę postępowania przed sądem powszechnym. • Art. 477[8] par. 2 Kodeksu postępowania cywilnego nie może zatem stanowić samoistnej regulacji wyłączającej tok instancji w postępowaniu administracyjnym oraz właściwości sądów administracyjnych do orzekania w sprawach skarg na decyzje w sprawach świadczeń rodzinnych podejmowanych przez organy administracji publicznej.

Skład orzekający

Maria Wiśniewska

przewodniczący sprawozdawca

Henryk Dolecki

członek

Izabella Kulig-Maciszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów administracji publicznej do rozpatrywania odwołań w sprawach świadczeń rodzinnych oraz interpretacja przepisów Kpc i Kpa w kontekście postępowań administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2005 roku, choć zasady interpretacji przepisów Kpc i Kpa pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii właściwości organów w postępowaniu administracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego. Wyjaśnia relację między przepisami Kpc a Kpa w specyficznych obszarach.

Kto rozpatruje odwołania w sprawach świadczeń rodzinnych? NSA wyjaśnia granicę między sądem a administracją.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst