I OSK 532/23Oddalenie skargi kasacyjnej odszkodowanie nieruchomość 7
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 148 § 1 i 2 KPA poprzez uznanie za dopuszczalne złożenie wniosku o wznowienie postępowania po terminie, a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 KPA poprzez uznanie, że T.M. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Podniesiono również zarzut naruszenia art. 7 KPA oraz przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, poprzez uznanie, że organy miały prawo nie oprzeć się na rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo ustaliły prawo własności T.M. na podstawie prawomocnego postanowienia sądu cywilnego o przysądzeniu własności, które stanowi tytuł do ujawnienia prawa własności. Ponadto, sąd kasacyjny stwierdził, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych została wyłączona przez wzmiankę o wszczęciu postępowania egzekucyjnego, co uniemożliwiło organom oparcie się wyłącznie na wpisach w księdze wieczystej dotyczących własności. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona, a od skarżącego zasądzono zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych w kontekście postępowań administracyjnych, ustalania prawa własności na podstawie postanowień sądu cywilnego oraz wyłączenia rękojmi przez wzmianki o postępowaniu egzekucyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wywłaszczeniem nieruchomości i postępowaniem egzekucyjnym, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony po upływie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, może zostać uznany za dopuszczalny?
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że informacja uzyskana na korytarzu sądowym o wydaniu decyzji ustalającej odszkodowanie nie stanowi wiarygodnej podstawy do liczenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, jeśli nie jest to potwierdzone w sposób formalny.
Czy okoliczność, że osoba uzyskała własność nieruchomości na podstawie prawomocnego postanowienia sądu cywilnego, które nie zostało ujawnione w księdze wieczystej, stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego z powodu nieuczestniczenia w nim tej osoby bez własnej winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli okoliczność ta istniała w chwili wydawania decyzji odszkodowawczej i nie była znana organowi prowadzącemu postępowanie, a ma podstawowe znaczenie dla ustalenia odszkodowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności na rzecz T.M. stanowiło przesłankę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 KPA, ponieważ okoliczność ta istniała w chwili wydawania decyzji i nie była znana organowi, a ma kluczowe znaczenie dla ustalenia odszkodowania.
Czy organy administracji publicznej mogą oprzeć się na rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych, gdy w księdze wieczystej widnieje wzmianka o wszczęciu postępowania egzekucyjnego do nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wzmianka o wszczęciu postępowania egzekucyjnego skutkuje wyłączeniem rękojmi wiary publicznej księgi wieczystej, co zobowiązuje organ do ustalenia rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że wpisanie wzmianki o wszczęciu postępowania egzekucyjnego wyłączyło rękojmię wiary publicznej księgi wieczystej, co oznacza, że organ nie mógł poprzestać na wpisach dotyczących własności, ale musiał ustalić, czy postępowanie egzekucyjne zostało zakończone i czyją własność stanowi działka.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 148 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczność, która istniała w chwili wydawania decyzji i nie była znana organowi, a ma podstawowe znaczenie dla ustalenia odszkodowania, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania.
k.w.h. art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
W razie niezgodności między stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych).
k.w.h. art. 8
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych wyłącza wzmianka o wniosku, skardze na orzeczenie referendarza sądowego, apelacji lub skardze kasacyjnej oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości.
specustawa drogowa art. 12 § ust. 4f
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Odszkodowanie za nieruchomości przysługuje dotychczasowym właścicielom, użytkownikom wieczystym oraz osobom, którym przysługuje ograniczone prawo rzeczowe.
k.p.c. art. 999 § § 1
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, sąd orzeka jak w sentencji.
Pomocnicze
k.w.h. art. 2
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Organ nie może zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeka się zgodnie z przepisami.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 148 § 1 i § 2 KPA poprzez uznanie za dopuszczalne złożenie przez T.M. wniosku o wznowienie postępowania po terminie. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 KPA poprzez uznanie, że T.M. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 KPA oraz art. 145 § 1 pkt 5 KPA w związku z art. 5 i art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez uznanie za prawidłowe, że organy administracji publicznej miały prawo nie oprzeć się na instytucji rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd kasacyjny stwierdził, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych została wyłączona przez wzmiankę o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. • Organ nie mógł poprzestać na uznaniu prawa tak uwidocznionego, ale powinien był ustalić należycie, czy postępowanie egzekucyjne z nieruchomości objętej przedmiotową księgą zostało zakończone i z jakim skutkiem, a tym samym czyją własność stanowi przedmiotowa działka. • Niedopuszczalne jest zasłanianie się przez organ nieznajomością wpisów w księdze wieczystej ani wniosków, o których uczyniono w niej wzmiankę.
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Piotr Przybysz
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych w kontekście postępowań administracyjnych, ustalania prawa własności na podstawie postanowień sądu cywilnego oraz wyłączenia rękojmi przez wzmianki o postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wywłaszczeniem nieruchomości i postępowaniem egzekucyjnym, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii związanych z prawem własności nieruchomości, księgami wieczystymi i postępowaniem administracyjnym, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem administracyjnym.
“Księgi wieczyste nie zawsze odzwierciedlają prawdę – NSA wyjaśnia, kiedy rękojmia wiary publicznej zawodzi.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.