I OSK 52/15Zawieszenie postępowania przekształcenie użytkowania wieczystego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez spółkę z o.o. S.K.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. WSA oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Spółka kwestionowała zasadność zawieszenia, argumentując, że wyrok WSA z 2013 r. w tej samej sprawie stwierdził, iż postępowanie sądowe o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego nie stanowi zagadnienia wstępnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że ocena prawna sądu jest wiążąca tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W tej sprawie istotna zmiana stanu faktycznego nastąpiła po wydaniu poprzedniego wyroku WSA, a mianowicie postanowieniem Sądu Apelacyjnego z 2013 r. zmieniono postanowienie o zawieszeniu postępowania cywilnego i oddalono wniosek o zawieszenie postępowania o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego będzie miało wpływ na wynik postępowania administracyjnego. NSA uznał, że zgodnie z art. 365 § 1 Kpc, prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże inne organy, w tym administracyjne. W związku z tym, organy administracji prawidłowo zawiesiły postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 4 Kpa, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 153, 170 Ppsa i art. 365 § 1 Kpc uznał za niezasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego dotyczącego istnienia prawa lub stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania administracyjnego. Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 153 i 170 Ppsa w kontekście zmiany stanu faktycznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje spór sądowy o istnienie prawa, które ma być przedmiotem przekształcenia administracyjnego. Zmiana stanu faktycznego jest kluczowa dla utraty mocy wiążącej poprzedniej oceny prawnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postępowanie sądowe o rozwiązanie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa dla postępowania administracyjnego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wynik postępowania sądowego o rozwiązanie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania administracyjnego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uzasadniając zawieszenie postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że możliwość unieważnienia umowy użytkowania wieczystego przez sąd powszechny ma wpływ na możliwość przekształcenia tego prawa w prawo własności w trybie administracyjnym. Prawo użytkowania wieczystego musi istnieć nie tylko w dacie złożenia wniosku, ale także w momencie wydania decyzji o przekształceniu. Związek z art. 365 Kpc podkreśla, że prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże inne organy, w tym administracyjne.
Czy organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego (art. 153 Ppsa) w sytuacji, gdy nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego są wiążące tylko o tyle, o ile odnoszą się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. W przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, ocena prawna traci moc wiążącą.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że związanie oceną prawną z art. 153 Ppsa nie jest nieograniczone. W przypadku zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (np. postanowienie Sądu Apelacyjnego zmieniające wcześniejsze postanowienie o zawieszeniu postępowania cywilnego), organ administracyjny i sąd ponownie rozpoznający sprawę mogą postąpić tak, jak gdyby sprawa nie była przedmiotem wcześniejszego rozstrzygnięcia sądowego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
u.p.u.w.
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
Podstawa prawna postępowania administracyjnego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Kpa art. 97 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna zawieszenia postępowania administracyjnego, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Ppsa art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oraz organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
Ppsa art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążący charakter prawomocnego orzeczenia dla innych sądów i organów państwowych.
Kpc art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wiążący charakter prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego dla innych sądów oraz organów państwowych i administracji publicznej.
Pomocnicze
u.g.n. art. 33 § 1 i 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy możliwości rozwiązania umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
k.c. art. 240
Kodeks cywilny
Podstawa prawna rozwiązania umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynik postępowania sądowego o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania administracyjnego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. • Istotna zmiana stanu faktycznego sprawy po wydaniu poprzedniego wyroku WSA uzasadnia odmienną ocenę prawną. • Prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wiąże inne organy administracji publicznej na podstawie art. 365 § 1 Kpc.
Odrzucone argumenty
Organ administracji i sąd I instancji były związane oceną prawną z poprzedniego wyroku WSA z dnia 8 marca 2013 r. (art. 153 Ppsa), mimo zmiany stanu faktycznego. • Art. 365 Kpc dotyczy tylko sentencji, a nie uzasadnienia orzeczenia sądu powszechnego. • Uzasadnienie orzeczenia Sądu Apelacyjnego dotyczące innego postępowania nie ma mocy wiążącej dla postępowania administracyjnego i nie tworzy nowego stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
"Możliwość unieważnienia, w określonych warunkach, każdej umowy, również umowy użytkowania wieczystego, nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, i nie uzasadnia zawieszenia postępowania administracyjnego." • "Decyzja o przekształceniu ma charakter konstytutywny, a prawo użytkowania wieczystego musi istnieć nie tylko w dacie złożenia wniosku, lecz także w momencie wydawania decyzji o przekształceniu." • "Rozstrzygnięcie sprawy o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] w Warszawie będzie miało wpływ na wynik postępowania administracyjnego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a nie odwrotnie." • "Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej." • "Ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia." • "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania są wiążące tylko o tyle, o ile odnoszą się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych."
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
sędzia
Ewa Kręcichwost - Durchowska
sędzia del. WSA (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego dotyczącego istnienia prawa lub stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania administracyjnego. Interpretacja art. 97 § 1 pkt 4 Kpa oraz art. 153 i 170 Ppsa w kontekście zmiany stanu faktycznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje spór sądowy o istnienie prawa, które ma być przedmiotem przekształcenia administracyjnego. Zmiana stanu faktycznego jest kluczowa dla utraty mocy wiążącej poprzedniej oceny prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność relacji między postępowaniem administracyjnym a sądowym oraz znaczenie zmian stanu faktycznego dla związania sądu i organów poprzednimi orzeczeniami. Jest to interesujące dla prawników procesowych.
“Sądowa batalia o grunt: Kiedy postępowanie administracyjne musi poczekać na wyrok sądu?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.