I OSK 518/23Oddalenie skargi kasacyjnej dekret grunty warszawskie 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. U. i Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie o umorzeniu postępowania. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 2, 32, 21, 64, 45 i 77 Konstytucji RP, w związku z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej Kodeks postępowania administracyjnego, który wprowadził 30-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych. Skarżąca argumentowała, że przepis ten narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego, równości, ochrony własności i prawa do sądu, a także wypacza wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 46/13. Podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 109 p.p.s.a. poprzez nieodroczenie rozprawy z powodu urlopu pełnomocnika oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. z powodu braku odniesienia się do wniosku o odroczenie w uzasadnieniu wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że urlop wypoczynkowy nie jest przeszkodą uzasadniającą odroczenie rozprawy w rozumieniu art. 109 p.p.s.a., a pełnomocnik miał możliwość ustanowienia substytuta. Zaniechanie odroczenia, choć stanowiło naruszenie proceduralne, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. NSA podkreślił, że wprowadzenie 30-letniego terminu na stwierdzenie nieważności decyzji jest zgodne z Konstytucją, służy stabilizacji stanu prawnego i jest uzasadnione względami bezpieczeństwa prawnego, a także wpisuje się w linię orzeczniczą TK i SN dotyczącą ograniczeń czasowych w dochodzeniu praw. Sąd wskazał, że wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie 48 lat od wydania decyzji i tuż przed wejściem w życie nowelizacji, co wykluczało zarzut zaskoczenia. Ponadto, NSA stwierdził, że procedura administracyjna nie zna odrębnego postępowania o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, a takie rozstrzygnięcie może zapaść jedynie w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów nowelizacji KPA dotyczących terminów stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych oraz zasady prawa do obrony w kontekście urlopu pełnomocnika.
Dotyczy spraw, w których wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji zostały złożone po wejściu w życie nowelizacji KPA lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie czasowym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego, wprowadzająca 30-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, narusza zasady konstytucyjne takie jak zasada demokratycznego państwa prawnego, równości, ochrony własności i prawa do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wprowadzenie 30-letniego terminu na stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych nie narusza zasad konstytucyjnych. Jest to uzasadnione względami bezpieczeństwa prawnego i stabilizacji stosunków prawnych, a także zgodne z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wprowadzenie terminu jest konieczne dla stabilizacji stanu prawnego i zgodne z konstytucyjnymi zasadami bezpieczeństwa prawnego i ochrony zaufania do państwa. Podkreślono, że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, a ustawodawca ma swobodę w kształtowaniu regulacji prawnych, w tym wprowadzaniu ograniczeń czasowych.
Czy nieodroczenie rozprawy z powodu zaplanowanego urlopu pełnomocnika stanowi naruszenie prawa do obrony i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieodroczenie rozprawy z powodu urlopu wypoczynkowego pełnomocnika nie jest przeszkodą uzasadniającą odroczenie w rozumieniu art. 109 p.p.s.a., a pełnomocnik miał możliwość ustanowienia substytuta. Nawet jeśli zaniechanie odroczenia stanowiło naruszenie proceduralne, nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny wskazał, że urlop wypoczynkowy nie jest nadzwyczajnym wydarzeniem ani przeszkodą, o jakich mowa w art. 109 p.p.s.a. Pełnomocnik miał możliwość ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego. Zaniechanie odroczenia, choć stanowiło naruszenie, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i nie skutkowało nieważnością postępowania.
Czy procedura administracyjna przewiduje odrębne postępowanie o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, niezależne od postępowania o stwierdzenie nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, procedura administracyjna nie zna odrębnego postępowania o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Takie rozstrzygnięcie może zapaść jedynie w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że decyzja stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa może być wydana jedynie w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania, a nie w odrębnym postępowaniu. Wniosek o stwierdzenie nieważności obejmuje możliwość takiego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (25)
Główne
ustawa nowelizująca k.p.a. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis wprowadzający 30-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, uznany za zgodny z Konstytucją.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego poprzez zastosowanie przepisu godzącego w prawa i obowiązki stron oraz ochronę praw nabytych i interesów w toku.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady równości obywateli poprzez odmienne i zróżnicowane traktowanie określonej grupy obywateli.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady ochrony prawa własności i praw nabytych.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie zasady równej dla wszystkich ochrony prawa własności i praw nabytych.
Konstytucja RP art. 45
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa strony do sądu, polegające na uniemożliwieniu uzyskania ewentualnego prejudykatu i słusznego odszkodowania.
Konstytucja RP art. 77
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Naruszenie prawa do odszkodowania.
k.p.a. art. 158 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieprawidłowa wykładnia i zastosowanie przepisu umożliwiającego umorzenie postępowania bez rozpatrzenia wniosku strony o stwierdzenie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieprawidłowa wykładnia i zastosowanie przepisu umożliwiającego umorzenie postępowania bez rozpatrzenia wniosku strony o stwierdzenie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 174 § pkt. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 109
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naruszenie poprzez niezapewnienie stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu na skutek nieuwzględnienia wniosku o odroczenie rozprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieprawidłowa ocena naruszenia przepisów postępowania administracyjnego przez organ administracji.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nienależyte uzasadnienie stanu faktycznego sprawy i nieodniesienie się do wniosku o odroczenie rozprawy.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 39 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umocowanie do udzielenia dalszego pełnomocnictwa.
Prawo o radcach prawnych art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. Prawo o radcach prawnych
Możliwość udzielenia substytucji przez radcę prawnego.
k.c. art. 417¹ § § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Podstawa dochodzenia odpowiedzialności za szkody wyrządzone ostateczną decyzją administracyjną.
Dz. U. z 2019 r. poz. 1461 art. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
Możliwość nadania aktowi normatywnemu wstecznej mocy obowiązującej.
Dz. U. Nr 27, poz. 250
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Przepisy dotyczące uregulowania własności gospodarstw rolnych, których ostateczne decyzje nie podlegają wznowieniu, stwierdzeniu nieważności ani uchyleniu/zmianie.
u.g.n.r. art. 63 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw
Przepisy ograniczające możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące zasiedzenia nieruchomości.
k.c. art. 121 § pkt 4 w związku z art. 175
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące biegu terminów przedawnienia i ich zawieszenia.
Dz. U. Nr 133, poz. 872 art. 73 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Przepis określający termin wygaśnięcia roszczenia o odszkodowanie.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie konstytucyjnych zasad państwa prawnego, równości, ochrony własności i prawa do sądu przez nowelizację KPA wprowadzającą 30-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji. • Naruszenie prawa do obrony poprzez nieodroczenie rozprawy z powodu urlopu pełnomocnika. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez brak odniesienia się do wniosku o odroczenie w uzasadnieniu wyroku. • Niewłaściwa wykładnia art. 158 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, polegająca na uznaniu, że przepis ten umożliwia umorzenie postępowania bez rozpatrzenia wniosku strony o stwierdzenie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa.
Godne uwagi sformułowania
urlop wypoczynkowy nie jest ani nadzwyczajnym wydarzeniem, ani też przeszkodą, o jakich mowa w art. 109 p.p.s.a. • pełnomocniczka Skarżącej miała możliwość ustanowienia pełnomocnika substytucyjnego • wprowadzenie 30-letniego terminu na stwierdzenie nieważności decyzji jest zgodne z Konstytucją • procedura administracyjna nie zna odrębnego postępowania o stwierdzenie, że dana decyzja administracyjna została wydana z naruszeniem prawa
Skład orzekający
Anna Wesołowska
sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Monika Nowicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów nowelizacji KPA dotyczących terminów stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych oraz zasady prawa do obrony w kontekście urlopu pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji zostały złożone po wejściu w życie nowelizacji KPA lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie czasowym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zmiany w procedurze administracyjnej, która ma wpływ na prawa obywateli w zakresie kwestionowania starych decyzji administracyjnych. Interpretacja przepisów konstytucyjnych i proceduralnych jest kluczowa dla praktyki prawniczej.
“Nowelizacja KPA: Czy 30 lat to za mało na stwierdzenie nieważności decyzji? NSA rozwiewa wątpliwości.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.