I OSK 37/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod budowę drogi. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 10 § 1 k.p.a. (brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów) oraz art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. (niewzięcie pod uwagę dowodu z kontroperatu). Kwestionował również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 21 Konstytucji RP oraz przepisów specustawy drogowej i ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że przyznane odszkodowanie było zaniżone. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że skarżący miał wystarczający czas na przedstawienie dowodów w postępowaniu administracyjnym, mimo braku zawiadomienia o zakończeniu postępowania, ponieważ korzystał z pomocy profesjonalnego pełnomocnika i miał możliwość przedstawienia kontroperatu. Sąd stwierdził również, że kontroperat złożony dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mógł być dowodem w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. Zarzuty dotyczące prawa materialnego uznano za nieuzasadnione, wskazując na prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących ustalania odszkodowania za wywłaszczenie, w tym opinii rzeczoznawcy majątkowego. Sąd podkreślił, że nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji opinii biegłego, a jedynie do oceny zgodności z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących procedury składania dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz zasad ustalania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi publiczne.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której dowód (kontroperat) został złożony dopiero na etapie postępowania sądowego. Interpretacja przepisów o odszkodowaniu jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów) w postępowaniu administracyjnym, gdy strona korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, ma istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniający uwzględnienie skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący miał wystarczający czas na przedstawienie dowodów w postępowaniu administracyjnym, a jego profesjonalny pełnomocnik mógł podjąć stosowne czynności.
Uzasadnienie
Skarżący miał możliwość przedstawienia dowodów w postępowaniu administracyjnym, w tym kontroperatu, przez długi okres czasu. Brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania nie uniemożliwił mu czynnego udziału w sprawie.
Czy opinia rzeczoznawcy majątkowego (kontroperat) złożona dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym może stanowić dowód w sprawie, a jej pominięcie przez sąd pierwszej instancji stanowi naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kontroperat szacunkowy złożony dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie może stanowić dowodu w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., ponieważ nie jest to dowód z dokumentu, lecz opinia biegłego wymagająca wiedzy specjalistycznej.
Uzasadnienie
Art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuszcza dowód z dokumentów jako uzupełniający, ale opinia biegłego, nawet utrwalona na piśmie, nie jest dowodem z dokumentu w sensie proceduralnym.
Czy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustaloną na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego zgodnie z przepisami specustawy drogowej i ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest prawidłowa, jeśli skarżący uważa ją za zaniżoną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wysokość odszkodowania jest prawidłowa, jeśli została ustalona zgodnie z obowiązującymi przepisami i na podstawie opinii rzeczoznawcy, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji tej opinii.
Uzasadnienie
Operat szacunkowy spełniał wymogi formalne, a sąd administracyjny nie weryfikuje opinii biegłego merytorycznie. Samo przekonanie strony o zaniżeniu odszkodowania nie dowodzi niezgodności decyzji z prawem.
Czy przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, które nie spełnia wymogu słuszności i nie odpowiada wartości utraconego prawa, narusza art. 21 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli przepisy ustawowe regulujące ustalenie odszkodowania zostały dochowane, a ich zgodność z Konstytucją nie jest podważana, to nie można przyjąć naruszenia art. 21 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Przepisy Konstytucji RP mają charakter ogólny i ich konkretyzacja następuje w ustawach. Jeśli ustawy zostały zastosowane prawidłowo, nie ma podstaw do stwierdzenia naruszenia Konstytucji.
Przepisy (20)
Główne
specustawa drogowa art. 12 § ust. 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.
specustawa drogowa art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.
u.g.n. art. 128
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wywłaszczenie własności nieruchomości następuje za odszkodowaniem odpowiadającym wartości praw. Odszkodowanie zmniejsza się o wartość innych praw rzeczowych na nieruchomości.
u.g.n. art. 130
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu.
u.g.n. art. 134
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości, uwzględniając jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan oraz ceny rynkowe.
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności jest chronione prawem.
Pomocnicze
specustawa drogowa art. 23
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 106 § § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obrazę prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi skargi kasacyjnej - przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów. • Naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez niewzięcie pod uwagę dowodu z kontroperatu. • Naruszenie art. 12 ust. 5 w zw. z art. 18 i art. 23 specustawy drogowej oraz art. 128, art. 130 i art. 134 u.g.n. poprzez ustalenie zaniżonego odszkodowania. • Naruszenie art. 21 Konstytucji RP poprzez przyznanie odszkodowania niespełniającego wymogu słuszności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Kasacyjny nie ma uprawnień do uzupełniania czy poprawiania tej skargi. • Sąd Wojewódzki nie jest uprawniony do weryfikowania opinii biegłego pod względem merytorycznym. • Okoliczność, że strona jedynie uważała, że przyznane jej odszkodowanie było niewystarczające (nie było słuszne) nie mogło bowiem dowodzić, że zaskarżona decyzja nie była legalna.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Monika Nowicka
sprawozdawca
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury składania dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz zasad ustalania odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi publiczne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której dowód (kontroperat) został złożony dopiero na etapie postępowania sądowego. Interpretacja przepisów o odszkodowaniu jest zgodna z utrwalonym orzecznictwem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości wywłaszczanych pod inwestycje drogowe – kwestii wysokości odszkodowania i procedury dowodowej. Jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa nieruchomości.
“Czy można skutecznie kwestionować odszkodowanie za wywłaszczoną działkę, jeśli dowody złożymy za późno?”
Dane finansowe
WPS: 380 096,85 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.