I OSK 33/24Odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości droga autostrada
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Rozwoju i Technologii ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów) oraz prawa materialnego (m.in. art. 12 ust. 5 specustawy drogowej, art. 128, 130, 134 u.g.n. i art. 21 Konstytucji RP) wskazując na zaniżoną wysokość odszkodowania. NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący miał możliwość przedstawienia dowodów w toku postępowania administracyjnego, czego nie uczynił mimo długiego okresu czasu. Zarzuty materialnoprawne zostały uznane za nieuzasadnione, częściowo z powodu wadliwości skargi kasacyjnej w zakresie precyzyjnego wskazania przepisów. Sąd podkreślił, że opinia rzeczoznawcy majątkowego, stanowiąca podstawę ustalenia odszkodowania, została sporządzona zgodnie z prawem, a sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji takiej opinii. Wartość nieruchomości została ustalona zgodnie z jej stanem i przeznaczeniem w dniu wydania decyzji, a zarzut naruszenia art. 21 Konstytucji RP uznano za niezasadny wobec dochowania przepisów ustawowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości pod drogi publiczne, dopuszczalność dowodu z opinii biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących wywłaszczeń pod drogi publiczne i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście opinii biegłego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, miało istotny wpływ na wynik sprawy w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżący miał wystarczający czas na przedstawienie dowodów w toku postępowania administracyjnego, czego nie uczynił.
Uzasadnienie
Skarżący, mimo korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego dowodu z opinii rzeczoznawcy majątkowego (kontroperatu), mimo że miał na to ponad 5 miesięcy od pisma organu odwoławczego do wydania decyzji przez Ministra. Czas potrzebny na sporządzenie takiej opinii był krótszy niż okres oczekiwania na decyzję.
Czy sąd administracyjny może przeprowadzić dowód z opinii biegłego (kontroperatu szacunkowego) w postępowaniu sądowym jako dowód uzupełniający na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opinia biegłego nie jest dowodem z dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. i nie może być przeprowadzona jako dowód uzupełniający przez sąd.
Uzasadnienie
Art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuszcza przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów. Opinia biegłego, nawet utrwalona na piśmie, stanowi stanowisko biegłego wymagające wiedzy specjalistycznej, a nie dowód z dokumentu w rozumieniu proceduralnym.
Czy wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, ustaloną na podstawie opinii rzeczoznawcy majątkowego, była prawidłowa i zgodna z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej oraz art. 128, 130, 134 u.g.n.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wysokość odszkodowania była prawidłowa, ponieważ została ustalona zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego, która spełniała wymogi formalne, a skarżący nie wykazał wadliwości tej opinii ani naruszenia przepisów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Operat szacunkowy został sporządzony zgodnie z przepisami, uwzględniając stan nieruchomości, jej przeznaczenie (projektowana autostrada) i aktualne ceny rynkowe. Skarżący jedynie wyrażał pogląd o zaniżeniu odszkodowania, nie przedstawiając konkretnych dowodów na wadliwość wyceny ani naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej weryfikacji opinii biegłego.
Czy przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, które skarżący uważa za zaniżone, narusza art. 21 Konstytucji RP?
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie art. 21 Konstytucji RP nie zostało stwierdzone, ponieważ przepisy ustawowe regulujące ustalenie odszkodowania zostały dochowane.
Uzasadnienie
Przepisy Konstytucji RP mają charakter ogólny i ich konkretyzacja następuje w ustawach. Skoro przepisy ustawowe dotyczące ustalenia odszkodowania zostały w sprawie dochowane, a ich zgodność z Konstytucją nie była kwestionowana, nie można przyjąć naruszenia art. 21 Konstytucji RP.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
specustawa drogowa art. 12 § ust. 5
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 18
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
specustawa drogowa art. 23
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
u.g.n. art. 128
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 130
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 134
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak poinformowania strony o możliwości wypowiedzenia się co do dowodów. • Naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie dowodu z kontroperatu. • Naruszenie art. 12 ust. 5 w zw. z art. 18 i art. 23 specustawy drogowej oraz art. 128, 130 i 134 u.g.n. poprzez ustalenie zaniżonego odszkodowania. • Naruszenie art. 21 Konstytucji RP poprzez przyznanie odszkodowania niespełniającego wymogu słuszności.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Kasacyjny nie ma uprawnień do uzupełniania czy poprawiania tej skargi. • Dowodem w tym przypadku nie jest bowiem informacja o określonym prawie czy stosunku prawnym albo okoliczności mającej znaczenie prawne a jest nim stanowisko biegłego w kwestii, która wymaga wiedzy specjalistycznej. • Okoliczność, że strona jedynie uważała, że przyznane jej odszkodowanie było niewystarczające (nie było słuszne) nie mogło bowiem dowodzić, że zaskarżona decyzja nie była legalna.
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący sprawozdawca
Monika Nowicka
członek
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości pod drogi publiczne, dopuszczalność dowodu z opinii biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych przepisów dotyczących wywłaszczeń pod drogi publiczne i interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście opinii biegłego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących dowodów jest również interesująca dla prawników.
“Czy sąd może kwestionować opinię rzeczoznawcy? NSA wyjaśnia zasady ustalania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.”
Dane finansowe
WPS: 11 413,5 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.