Orzeczenie · 2018-11-09

I OSK 2941/16Niedopuszczalnosc stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej po łączeniu spółek

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2018-11-09

NSAAdministracyjnensa

nieruchomościdekret Bierutauwłaszczenieprawo własności czasowejstwierdzenie nieważnościnieodwracalne skutki prawnełączenie spółekKSHpostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o stwierdzeniu nieważności decyzji z 1994 r. dotyczącej nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Spółka zarzucała naruszenie prawa materialnego, w tym art. 156 § 2 K.p.a. poprzez błędną wykładnię pojęcia nieodwracalnych skutków prawnych w kontekście połączenia spółek, a także naruszenie przepisów postępowania. Sąd I instancji uznał, że decyzja uwłaszczeniowa naruszała prawa następców prawnych przedwojennych współwłaścicieli, ponieważ wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został rozstrzygnięty, a stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej tego prawa wywołuje skutek ex tunc. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że uzasadnienie wyroku WSA nie narusza art. 141 § 4 P.p.s.a. oraz że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania dotyczących ustaleń faktycznych. Sąd podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej prawa własności czasowej powoduje, że następca prawny uzyskuje status osoby trzeciej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r., a samo połączenie spółek w trybie art. 492 K.s.h. nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego uniemożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, gdyż spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (3)

Czy połączenie spółek w trybie art. 492 K.s.h. stanowi nieodwracalny skutek prawny uniemożliwiający stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej na podstawie art. 156 § 2 K.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, połączenie spółek w trybie art. 492 K.s.h. nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego uniemożliwiającego stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, ponieważ spółka przejmująca wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej, a organ administracji ma możliwość odwrócenia skutków prawnych w ramach postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że połączenie spółek w trybie sukcesji uniwersalnej nie powoduje utraty bytu prawnego spółki przejmującej ani powstania nowego podmiotu, a wszelkie prawa nabyte przed połączeniem pozostają przy spółce przejmującej. Zmiana nazwy podmiotu nie powoduje powstania nowego podmiotu, a zniesienie skutków prawnych nie jest uwarunkowane koniecznością podważenia legalności procesu łączenia spółek.

Czy stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu, wydanej na podstawie dekretu z 1945 r., powoduje, że następca prawny przedwojennego właściciela uzyskuje status osoby trzeciej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej do gruntu powoduje, że następca prawny przedwojennego właściciela uzyskuje status osoby trzeciej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r., co może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej wydanej z naruszeniem praw tej osoby.

Uzasadnienie

Stwierdzenie nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej wywołuje skutek ex tunc, co oznacza, że w dacie podejmowania decyzji uwłaszczeniowej nie był rozpoznany wniosek przedwojennych współwłaścicieli. Następcy prawni uzyskują status osoby trzeciej, a decyzja uwłaszczeniowa wydana z naruszeniem ich praw może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa.

Czy odmowa zawieszenia postępowania przez WSA była zasadna, mimo złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji SKO mającej charakter prejudycjalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa zawieszenia postępowania była zasadna, ponieważ wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o odmowie ustanowienia prawa własności czasowej nie ma charakteru prejudycjalnego względem sprawy uwłaszczeniowej.

Uzasadnienie

Wynik postępowania nieważnościowego może co najwyżej stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej, ale nie jest warunkiem wstępnym do rozstrzygnięcia sprawy uwłaszczeniowej.

Przepisy (1017)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 125 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 125 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 156 § § 1