I OSK 2804/23Oddalenie skargi kasacyjnej odszkodowanie wywłaszczenie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez U. K., M. B., B. C., D. B. i G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Starosty Chrzanowskiego o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz o innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Skarżący domagali się odszkodowania w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. WSA w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że przejęcie nieruchomości na podstawie ustawy z 1977 r. nie było wywłaszczeniem i nie uprawnia do odszkodowania w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd wskazał również, że roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną powinny być dochodzone przed sądami powszechnymi, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie prawa materialnego (art. 160 k.p.a.) oraz przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna dotyczyła jedynie części uzasadnienia wyroku WSA, a nie sentencji, co do zasady nie jest dopuszczalne. Ponadto, NSA uznał, że zarzut naruszenia art. 160 k.p.a. był niezasadny, ponieważ przepis ten nie stanowił podstawy prawnej kontrolowanych decyzji administracyjnych, które opierały się na ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. również został uznany za niezasadny, gdyż uzasadnienie wyroku WSA było jasne, kompletne i umożliwiało kontrolę instancyjną. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a., uznając, że wyrok WSA odpowiada prawu, mimo ewentualnych błędów w uzasadnieniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odszkodowań za nieruchomości przejęte na podstawie przepisów szczególnych (niebędących wywłaszczeniem) oraz właściwości sądów w sprawach o odszkodowania za wadliwe decyzje administracyjne.
Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przejęciem nieruchomości na podstawie ustawy z 1977 r. oraz kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odszkodowanie za nieruchomość przejętą na podstawie art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz o innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin przysługuje w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przejęcie nieruchomości na podstawie ustawy z 1977 r. nie było wywłaszczeniem w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami i nie rodzi prawa do odszkodowania w tym trybie.
Uzasadnienie
Ustawa z 1977 r. regulowała dobrowolne przejmowanie nieruchomości od rolników, a nie wywłaszczenie. W związku z tym, żądanie odszkodowania na podstawie przepisów dotyczących wywłaszczenia jest bezzasadne.
Jaki jest właściwy tryb dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną wydaną przed dniem 1 września 2004 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwym trybem jest postępowanie przed sądami powszechnymi.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (III CZP 112/10) oraz przepisami przejściowymi, roszczenia o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną podjętą przed 1 września 2004 r. dochodzi się przed sądami powszechnymi, a nie przed organami administracji czy sądami administracyjnymi.
Czy skarga kasacyjna może być oparta wyłącznie na zarzutach dotyczących uzasadnienia wyroku sądu I instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie może być oparta wyłącznie na zarzutach dotyczących uzasadnienia wyroku. Przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie (sentencja) sądu.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 176 p.p.s.a.) oraz utrwalone orzecznictwo wskazują, że przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie, a nie samo uzasadnienie. Możliwe jest jednak zaskarżenie wyroku korzystnego w sentencji, ale wadliwego w uzasadnieniu, jeśli narusza to interes prawny strony.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 129 § ust. 5 pkt 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz o innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin art. 53
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 2 § pkt 2
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 160 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 157 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 160 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 5 tej ustawy poprzez uznanie, że odszkodowania określonego w tym przepisie dochodzić można jedynie przed sądem powszechnym. • Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych (przyjęcie, że nie toczyło się postępowanie o ustalenie i wypłatę odszkodowania) oraz sporządzenie uzasadnienia niezawierającego wyjaśnienia, dlaczego Sąd przyjął, że skarżący mogą dochodzić odszkodowania wyłącznie przed sądem powszechnym, mimo że organ administracji powinien orzekać w tej sprawie.
Godne uwagi sformułowania
za przejęcie nieruchomości na podstawie art. 53 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz o innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin nie przysługuje odszkodowanie w tym trybie, albowiem decyzja wydawana na podstawie ustawy z dnia 27 października 1977 r. nie była decyzją wywłaszczeniową. • postępowanie o ustalenie odszkodowania dla strony, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 k.p.a. jest postępowaniem odrębnym od postępowania o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. • właściwe do dochodzenia odszkodowania za szkodę wyrządzoną wadliwą decyzją administracyjną podjętą przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 1 września 2004 r., jest tylko postępowanie przed sądami powszechnymi. • przedmiotem zaskarżenia nie może być wyłącznie uzasadnienie wyroku lub jego część. • Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli mimo błędnego uzasadnienia wydany przez wojewódzki sąd administracyjny wyrok odpowiada prawu.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Jolanta Górska
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odszkodowań za nieruchomości przejęte na podstawie przepisów szczególnych (niebędących wywłaszczeniem) oraz właściwości sądów w sprawach o odszkodowania za wadliwe decyzje administracyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przejęciem nieruchomości na podstawie ustawy z 1977 r. oraz kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii odszkodowawczych związanych z nieruchomościami przejętymi w przeszłości na podstawie przepisów szczególnych, a także precyzuje właściwość sądów w takich przypadkach.
“Kiedy można dochodzić odszkodowania za nieruchomość przejętą w PRL? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.