I OSK 2693/13Oddalenie skargi kasacyjnej opłaty za piecze zastępcza
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarga kasacyjna S. W. dotyczyła wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Sprawa wywodziła się z decyzji organu I instancji, która uchyliła wcześniejszą decyzję zwalniającą S. W. całkowicie z opłat i ustaliła nową, niższą opłatę miesięczną, jednocześnie umarzając jej część. S. W. zarzucał organom administracji brak podstaw do uchylenia poprzedniej decyzji, powołując się na przepisy k.p.a. dotyczące zmiany decyzji. SKO uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na zmianę przepisów prawnych dotyczących pieczy zastępczej oraz konieczność ponownej weryfikacji sytuacji dochodowej. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy miał podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, a przepis art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który przewidywał wygaśnięcie wcześniejszych decyzji, uprawniał organy do prowadzenia postępowania. W skardze kasacyjnej S. W. zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji, twierdząc, że art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy jest niezgodny z zasadą praw nabytych i art. 2 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że sądy administracyjne nie są właściwe do badania zgodności ustaw z Konstytucją, a rolę tę pełni Trybunał Konstytucyjny. Sąd uznał, że kwestionowany przepis nie jest wewnętrznie sprzeczny ani niezgodny z zasadą niedziałania prawa wstecz, a jego zastosowanie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż przedmiotem kontroli była decyzja kasacyjna, a nie merytoryczne ustalenie opłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja kompetencji sądów administracyjnych w zakresie badania zgodności ustaw z Konstytucją oraz zasady działania prawa wstecz w kontekście zmian legislacyjnych dotyczących pieczy zastępczej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i wygaszeniem wcześniejszych decyzji. Kluczowe jest stanowisko NSA w kwestii kompetencji do badania konstytucyjności przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepis art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przewidujący wygaśnięcie decyzji wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych, jest zgodny z zasadą praw nabytych i art. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie jest niezgodny z Konstytucją. Sądy administracyjne nie są właściwe do badania zgodności ustaw z Konstytucją, a rolę tę pełni Trybunał Konstytucyjny. Ponadto, przepis ten nie jest wewnętrznie sprzeczny ani niezgodny z zasadą niedziałania prawa wstecz, a jego zastosowanie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że badanie zgodności ustaw z Konstytucją leży w kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał, że art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy nie jest wewnętrznie sprzeczny, a zwrot 'nie dłużej jednak' oznacza jedynie ograniczenie czasowe obowiązywania decyzji, a nie nakaz wydania nowej decyzji z mocą wsteczną. Ponadto, przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia Sądu I instancji, a przedmiotem kontroli była decyzja kasacyjna.
Czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku ze zmianą przepisów dotyczących pieczy zastępczej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ odwoławczy miał podstawy do wydania decyzji kasacyjnej.
Uzasadnienie
WSA uznał, że okoliczności związane ze zmianą rozporządzenia w sprawie kryteriów dochodowych oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przesłanek umorzenia lub zwolnienia z opłaty, uprawniały organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
u.w.s.i.p.z. art. 193 § ust. 1, ust. 2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.s.i.p.z. art. 194 § ust. 1, ust. 2, ust. 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.w.s.i.p.z. art. 226 § ust. 4 pkt 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 81 § ust. 1 – 6
Ustawa o pomocy społecznej
Uchwała Rady Powiatu w Żywcu art. 4 § ust. 1 lit. d załącznika nr 1
Uchwała Rady Powiatu w Żywcu art. 6 § ust. 1 pkt 5 załącznika
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 163
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.T.K. art. 3
Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 188
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 106 § ust. 5
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § ust. 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niezgodność art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z art. 2 Konstytucji RP (zasada praw nabytych, niedziałanie prawa wstecz). • Brak podstaw do uchylenia decyzji zwalniającej z opłat na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. • Wewnętrzna sprzeczność art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Godne uwagi sformułowania
organem władzy sądowniczej, powołanym do badania zgodności z Konstytucją aktów normatywnych jest Trybunał Konstytucyjny. • Sądy administracyjne, kontrolując działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem mają obowiązek dokonywania prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa, a w pewnych sytuacjach mogą również przepisy Konstytucji stosować bezpośrednio. • Uprawnienia te jednak nie umożliwiają uznania, że dany przepis rangi ustawowej jest niekonstytucyjny i odmowy jego zastosowania w konkretnej sprawie. • Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. • Nieskorzystanie z możliwości wystąpienia z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego nie może być podstawą skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej. • Przepis ten stanowi, że wydane na podstawie dotychczasowych przepisów decyzje zachowują moc do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Zwrot 'nie dłużej jednak' oznacza, że przewidziane w tym przepisie wygaśnięcie z mocy prawa odnosi się tylko do tych decyzji, których termin wygaśnięcia przypadał po upływie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, czyli po 1 kwietnia 2012 r.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
sędzia
Tamara Dziełakowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji sądów administracyjnych w zakresie badania zgodności ustaw z Konstytucją oraz zasady działania prawa wstecz w kontekście zmian legislacyjnych dotyczących pieczy zastępczej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i wygaszeniem wcześniejszych decyzji. Kluczowe jest stanowisko NSA w kwestii kompetencji do badania konstytucyjności przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z badaniem zgodności przepisów z Konstytucją przez sądy administracyjne oraz interpretacji przepisów przejściowych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i administracyjnych.
“Czy sąd administracyjny może uznać ustawę za niekonstytucyjną? NSA wyjaśnia granice swojej jurysdykcji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.