Orzeczenie · 2015-05-20

I OSK 2693/13Oddalenie skargi kasacyjnej opłaty za piecze zastępcza

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2015-05-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
piecza zastępczaopłata za pobytrodzina zastępczadecyzja administracyjnauchylenie decyzjizmiana decyzjiprawo rodzinneprawo administracyjnekonstytucjaprawa nabyte

Skarga kasacyjna S. W. dotyczyła wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Sprawa wywodziła się z decyzji organu I instancji, która uchyliła wcześniejszą decyzję zwalniającą S. W. całkowicie z opłat i ustaliła nową, niższą opłatę miesięczną, jednocześnie umarzając jej część. S. W. zarzucał organom administracji brak podstaw do uchylenia poprzedniej decyzji, powołując się na przepisy k.p.a. dotyczące zmiany decyzji. SKO uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na zmianę przepisów prawnych dotyczących pieczy zastępczej oraz konieczność ponownej weryfikacji sytuacji dochodowej. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy miał podstawy do wydania decyzji kasacyjnej, a przepis art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, który przewidywał wygaśnięcie wcześniejszych decyzji, uprawniał organy do prowadzenia postępowania. W skardze kasacyjnej S. W. zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji, twierdząc, że art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy jest niezgodny z zasadą praw nabytych i art. 2 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że sądy administracyjne nie są właściwe do badania zgodności ustaw z Konstytucją, a rolę tę pełni Trybunał Konstytucyjny. Sąd uznał, że kwestionowany przepis nie jest wewnętrznie sprzeczny ani niezgodny z zasadą niedziałania prawa wstecz, a jego zastosowanie nie miało wpływu na wynik sprawy, gdyż przedmiotem kontroli była decyzja kasacyjna, a nie merytoryczne ustalenie opłaty.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja kompetencji sądów administracyjnych w zakresie badania zgodności ustaw z Konstytucją oraz zasady działania prawa wstecz w kontekście zmian legislacyjnych dotyczących pieczy zastępczej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i wygaszeniem wcześniejszych decyzji. Kluczowe jest stanowisko NSA w kwestii kompetencji do badania konstytucyjności przepisów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepis art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przewidujący wygaśnięcie decyzji wydanych na podstawie przepisów dotychczasowych, jest zgodny z zasadą praw nabytych i art. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten nie jest niezgodny z Konstytucją. Sądy administracyjne nie są właściwe do badania zgodności ustaw z Konstytucją, a rolę tę pełni Trybunał Konstytucyjny. Ponadto, przepis ten nie jest wewnętrznie sprzeczny ani niezgodny z zasadą niedziałania prawa wstecz, a jego zastosowanie nie miało wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że badanie zgodności ustaw z Konstytucją leży w kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. Sąd uznał, że art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy nie jest wewnętrznie sprzeczny, a zwrot 'nie dłużej jednak' oznacza jedynie ograniczenie czasowe obowiązywania decyzji, a nie nakaz wydania nowej decyzji z mocą wsteczną. Ponadto, przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia Sądu I instancji, a przedmiotem kontroli była decyzja kasacyjna.

Czy organ odwoławczy miał podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku ze zmianą przepisów dotyczących pieczy zastępczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy miał podstawy do wydania decyzji kasacyjnej.

Uzasadnienie

WSA uznał, że okoliczności związane ze zmianą rozporządzenia w sprawie kryteriów dochodowych oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przesłanek umorzenia lub zwolnienia z opłaty, uprawniały organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną S. W. od wyroku WSA w Gliwicach.

Przepisy (23)

Główne

u.w.s.i.p.z. art. 193 § ust. 1, ust. 2

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

u.w.s.i.p.z. art. 194 § ust. 1, ust. 2, ust. 3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.s.i.p.z. art. 226 § ust. 4 pkt 3

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 81 § ust. 1 – 6

Ustawa o pomocy społecznej

Uchwała Rady Powiatu w Żywcu art. 4 § ust. 1 lit. d załącznika nr 1

Uchwała Rady Powiatu w Żywcu art. 6 § ust. 1 pkt 5 załącznika

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.T.K. art. 3

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Konstytucja RP art. 178 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 106 § ust. 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § ust. 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niezgodność art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej z art. 2 Konstytucji RP (zasada praw nabytych, niedziałanie prawa wstecz). • Brak podstaw do uchylenia decyzji zwalniającej z opłat na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. • Wewnętrzna sprzeczność art. 226 ust. 4 pkt 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Godne uwagi sformułowania

organem władzy sądowniczej, powołanym do badania zgodności z Konstytucją aktów normatywnych jest Trybunał Konstytucyjny. • Sądy administracyjne, kontrolując działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem mają obowiązek dokonywania prokonstytucyjnej wykładni przepisów prawa, a w pewnych sytuacjach mogą również przepisy Konstytucji stosować bezpośrednio. • Uprawnienia te jednak nie umożliwiają uznania, że dany przepis rangi ustawowej jest niekonstytucyjny i odmowy jego zastosowania w konkretnej sprawie. • Domniemanie zgodności ustawy z Konstytucją może być obalone jedynie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. • Nieskorzystanie z możliwości wystąpienia z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego nie może być podstawą skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej. • Przepis ten stanowi, że wydane na podstawie dotychczasowych przepisów decyzje zachowują moc do dnia wygaśnięcia, nie dłużej jednak niż przez okres 3 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Zwrot 'nie dłużej jednak' oznacza, że przewidziane w tym przepisie wygaśnięcie z mocy prawa odnosi się tylko do tych decyzji, których termin wygaśnięcia przypadał po upływie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, czyli po 1 kwietnia 2012 r.

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący

Jolanta Rudnicka

sędzia

Tamara Dziełakowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja kompetencji sądów administracyjnych w zakresie badania zgodności ustaw z Konstytucją oraz zasady działania prawa wstecz w kontekście zmian legislacyjnych dotyczących pieczy zastępczej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wejściem w życie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i wygaszeniem wcześniejszych decyzji. Kluczowe jest stanowisko NSA w kwestii kompetencji do badania konstytucyjności przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z badaniem zgodności przepisów z Konstytucją przez sądy administracyjne oraz interpretacji przepisów przejściowych. Jest to interesujące dla prawników procesowych i administracyjnych.

“Czy sąd administracyjny może uznać ustawę za niekonstytucyjną? NSA wyjaśnia granice swojej jurysdykcji.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst