I OSK 2686/23Oddalenie skargi kasacyjnej rozgraniczenie nieruchomości
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który utrzymał w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach odmawiające zwolnienia skarżącego z kosztów postępowania rozgraniczeniowego w wysokości 1.800 zł. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 i 80 K.p.a., twierdząc, że organy nie wyjaśniły dostatecznie jego sytuacji finansowej i dowolnie oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że art. 267 K.p.a. stanowi podstawę do zwolnienia od kosztów w przypadkach "niewątpliwej niemożności" ich poniesienia, co oznacza sytuacje wyjątkowe i nadzwyczajne. Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał wystarczającej aktywności w dokumentowaniu swojej aktualnej sytuacji finansowej, mimo wielokrotnych wezwań organów. Przedłożone dokumenty były nieaktualne lub niepełne, a skarżący powoływał się na RODO, odmawiając ujawnienia niektórych danych. NSA stwierdził, że ciężar udowodnienia przesłanek do zwolnienia od kosztów spoczywa na wnioskodawcy, a organy nie mają bezwzględnego obowiązku poszukiwania okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku. W związku z tym, Sąd uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania i oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 267 K.p.a. w kontekście obowiązku strony do aktywnego dokumentowania swojej sytuacji finansowej przy ubieganiu się o zwolnienie z kosztów postępowania administracyjnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z kosztów postępowania rozgraniczeniowego, ale zasady dotyczące ciężaru dowodu i wykazania "niewątpliwej niemożności" mają szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił sytuację materialną strony ubiegającej się o zwolnienie z kosztów postępowania rozgraniczeniowego, odmawiając zwolnienia pomimo przedstawienia przez stronę szeregu dokumentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ prawidłowo ocenił sytuację materialną strony, ponieważ skarżący nie wykazał "niewątpliwej niemożności" poniesienia kosztów postępowania, nie przedkładając aktualnych i wyczerpujących dowodów swojej sytuacji finansowej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że art. 267 K.p.a. wymaga wykazania "niewątpliwej niemożności" poniesienia kosztów, co oznacza sytuacje wyjątkowe. Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która musi aktywnie współpracować z organem i przedstawić pełne, aktualne informacje o swojej sytuacji finansowej. Skarżący nie spełnił tego obowiązku.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 K.p.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i możliwości finansowych skarżącego, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, ponieważ Sąd I instancji miał podstawy do oddalenia skargi, a skarżący nie wykazał niewątpliwej niemożności poniesienia kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy podjęły wszelkie niezbędne czynności do wyjaśnienia sprawy i prawidłowo oceniły materiał dowodowy. Skarżący nie wykazał inicjatywy dowodowej w zakresie aktualizacji swojej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło organom dokonanie prawidłowego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
K.p.a. art. 267
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis stanowi podstawę do zwolnienia od ponoszenia kosztów postępowania w razie "niewątpliwej niemożności" ich poniesienia. Jest to konstrukcja uznania administracyjnego, a zwolnienie następuje w przypadkach wyjątkowych i nadzwyczajnych. Strona ma obowiązek wykazać tę niemożność poprzez przedstawienie pełnych i aktualnych informacji o swojej sytuacji majątkowej i finansowej.
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
K.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów do oceny materiału dowodowego.
K.p.a. art. 267
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość zwolnienia strony od ponoszenia kosztów postępowania w razie niewątpliwej niemożności ich poniesienia.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego orzeczenia przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA, który jest związany granicami skargi kasacyjnej, ale z urzędu bierze pod uwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
P.p.s.a. art. 7
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy obowiązku organów do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
P.p.s.a. art. 77 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy obowiązku organów do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 80
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy obowiązku organów do oceny materiału dowodowego.
P.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania między stronami.
P.p.s.a. art. 210
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania między stronami.
P.p.s.a. art. 250 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu od Skarbu Państwa.
P.p.s.a. art. 254 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.
P.p.s.a. art. 258
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.
P.p.s.a. art. 261
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przyznawania wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu.
P.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy sporządzania uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo rażącego naruszenia przez organ przepisów art. 7, 77 i 80 K.p.a. - poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego ustalenia możliwości finansowych (zarobkowych) skarżącego, a także ponoszonych przez niego comiesięcznie wydatków na utrzymanie siebie i rodziny, a przy tym dowolną a nie swobodną oceną zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
niewątpliwa niemożność poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności, to tyle co oczywisty, niezbity, ewidentny brak możliwości ich poniesienia • Uznaniowy charakter rozstrzygnięcia sprawia, że dokonywana przez sąd administracyjny kontrola tego aktu jest ograniczona. • ciężar dowodów ulega przesunięciu i obciąża stronę, która z kolei nie może się bronić, wskazując na niedostateczną aktywność organu w przedmiotowym zakresie.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący
Elżbieta Kremer
sprawozdawca
Maria Grzymisławska-Cybulska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 267 K.p.a. w kontekście obowiązku strony do aktywnego dokumentowania swojej sytuacji finansowej przy ubieganiu się o zwolnienie z kosztów postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy zwolnienia z kosztów postępowania rozgraniczeniowego, ale zasady dotyczące ciężaru dowodu i wykazania "niewątpliwej niemożności" mają szersze zastosowanie w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych ze względu na szczegółową analizę przesłanek zwolnienia z kosztów postępowania administracyjnego i obowiązków strony w tym zakresie.
“Czy "niewątpliwa niemożność" poniesienia kosztów postępowania to tylko wymówka? NSA wyjaśnia, jak udowodnić swoją trudną sytuację finansową.”
Dane finansowe
WPS: 1800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.