I OSK 2343/18Orzeczenie wobec zmarłego naruszenie prawa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Infrastruktury i Rozwoju od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z 1951 r. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 8 kc) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 133, 134, 141, 145 ppsa). Minister argumentował, że orzeczenie dekretowe z 1951 r., mimo że dotyczyło zmarłych właścicieli J. K. i J. M., nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wydanie orzeczenia administracyjnego wobec osoby zmarłej jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nawet jeśli organ nie miał wiedzy o śmierci. Sąd wskazał, że zdolność prawną nabywa się z chwilą urodzenia i traci z chwilą śmierci, a postępowanie wobec osoby zmarłej jest niedopuszczalne. NSA odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, uznając, że nie podważono skutecznie oceny WSA co do rażącego naruszenia prawa. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 204 pkt 2 ppsa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie zasady, że wydanie orzeczenia administracyjnego wobec osoby zmarłej jest rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od wiedzy organu.
Dotyczy spraw, w których orzeczenie administracyjne zostało wydane wobec osoby zmarłej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wydanie orzeczenia administracyjnego wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wydanie orzeczenia administracyjnego wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Osoba zmarła traci zdolność prawną, dlatego nie można wobec niej wszcząć ani prowadzić postępowania administracyjnego, ani wydać decyzji rozstrzygającej o jej prawach i obowiązkach. Jest to obiektywna okoliczność stanowiąca rażące naruszenie prawa, niezależnie od wiedzy organu o śmierci.
Czy naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów kpa i kc może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, ale zarzut musi być precyzyjnie sformułowany i odpowiadać wymogom art. 174 pkt 1 ppsa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego w skardze kasacyjnej nie odpowiadał wymogom, ponieważ nie zakwestionowano wykładni WSA, a jedynie przypisano Sądowi I instancji niewłaściwe zastosowanie przepisów wobec orzeczenia dekretowego. Dodatkowo, zarzucono naruszenie art. 8 kc w stanie prawnym obowiązującym przed jego wejściem w życie.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd rozpoznał zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ale uznał je za niezasadne, ponieważ nie podważono skutecznie oceny WSA co do zaistnienia w sprawie rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
kpa art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie o prawach i obowiązkach osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa.
ppsa art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej.
ppsa art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub istotne naruszenie przepisów postępowania).
Dekret o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy art. 7 § ust. 1
Uprawnienie dla dotychczasowego właściciela gruntu lub jego następców do wnioskowania o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy.
ppsa art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 193
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 204 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
kc art. 8
Kodeks cywilny
Zastosowanie przepisu w stanie prawnym obowiązującym przed jego wejściem w życie.
ppsa art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa wznowienia postępowania w przypadku niebrania udziału przez stronę bez własnej winy.
Rozporządzenie Prezydenta RP o postępowaniu administracyjnym art. 10
Zdolność prawna osoby fizycznej.
Ustawa - Przepisy ogólne prawa cywilnego art. 6 § § 1
Nabycie zdolności prawnej z chwilą urodzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wydanie orzeczenia administracyjnego wobec osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Odrzucone argumenty
Orzeczenie dekretowe z 1951 r. nie rażąco naruszało prawa, mimo że dotyczyło zmarłych właścicieli. • Sąd I instancji błędnie zinterpretował lub zastosował przepisy prawa materialnego. • Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania (art. 133, 134, 141, 145 ppsa).
Godne uwagi sformułowania
rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach zmarłych właścicieli nieruchomości • rażąco uchybia prawu • zdolność prawną osoba fizyczna nabywa z chwilą urodzenia (...) traci ją z chwilą śmierci • nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego, nie można również wydać wobec niej decyzji • rażące naruszenie prawa nie musi być efektem celowego lub zamierzonego działania albo zaniechania organu. Jego zaistnienie stanowi okoliczność obiektywną.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Iwona Bogucka
sędzia
Marian Wolanin
sędzia (spr.)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wydanie orzeczenia administracyjnego wobec osoby zmarłej jest rażącym naruszeniem prawa, niezależnie od wiedzy organu."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których orzeczenie administracyjne zostało wydane wobec osoby zmarłej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawa administracyjnego – niemożności prowadzenia postępowania wobec osoby zmarłej, co ma istotne znaczenie praktyczne i pokazuje, jak nawet stare orzeczenia mogą być kwestionowane z powodu wad proceduralnych.
“Czy można wydać decyzję administracyjną wobec osoby zmarłej? NSA: To rażące naruszenie prawa!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.