Orzeczenie · 2026-05-29

I OSK 1835/24Koszty postępowania rozgraniczeniowego zasada obciążenia

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-29
NSAAdministracyjneWysokansa
rozgraniczenie nieruchomościkoszty postępowaniaskarga kasacyjnaKodeks cywilnyKodeks postępowania administracyjnegoorzecznictwo NSAgranica prawnaspór graniczny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. D. od wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 152 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 p.p.s.a., a także art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a.). Głównym argumentem było twierdzenie, że koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny być dzielone po połowie między sąsiadujących właścicieli. NSA oddalił skargę, podkreślając, że zasada współponoszenia kosztów nie jest automatyczna i wymaga indywidualnej oceny. Wskazał, że w sytuacji, gdy postępowanie zostało zainicjowane wyłącznie przez jedną stronę, która nie kwestionowała wcześniej ustalonej granicy, a druga strona nie przyczyniła się do powstania kosztów, dopuszczalne jest obciążenie kosztami wyłącznie strony inicjującej. Sąd uznał, że ustalenia WSA, iż postępowanie zostało wszczęte z inicjatywy J. D. i nie istniał rzeczywisty spór graniczny, znajdują oparcie w materiale dowodowym. Modernizacja ewidencji gruntów nie stanowiła podstawy do ponownego wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego, a wcześniejsza decyzja administracyjna z 2011 r. pozostawała wiążąca.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie sposobu ustalania i podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zwłaszcza w kontekście braku rzeczywistego sporu granicznego i inicjatywy jednej ze stron.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której granica była już wcześniej ustalona, a postępowanie zostało wszczęte z inicjatywy jednej strony.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 152 k.c. nakłada bezwzględny obowiązek dzielenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego po połowie między sąsiadujących właścicieli nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zasada współponoszenia kosztów nie jest bezwzględna i wymaga indywidualnej oceny stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 152 k.c. nie ustanawia automatycznego obowiązku podziału kosztów po połowie. Rozstrzygnięcie o kosztach wymaga oceny, czy istniał rzeczywisty spór graniczny, jakie było zachowanie stron i w czyim interesie postępowanie zostało wszczęte.

Czy modernizacja ewidencji gruntów i budynków może stanowić podstawę do wszczęcia nowego postępowania rozgraniczeniowego i uzasadniać podział kosztów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, modernizacja ewidencji gruntów nie prowadzi do zmiany stanu prawnego granic nieruchomości i sama w sobie nie stanowi podstawy do powstania nowego, obiektywnego sporu granicznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ewidencja gruntów ma charakter rejestru i nie służy rozstrzyganiu sporów granicznych. Sam fakt ujawnienia odmiennych danych ewidencyjnych nie uzasadnia ponownego postępowania rozgraniczeniowego.

Czy sąd administracyjny powinien uwzględnić zarzut naruszenia art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez dowolną i niepełną ocenę materiału dowodowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ustalenia sądu pierwszej instancji znajdują oparcie w materiale sprawy i nie naruszają granic swobodnej oceny dowodów.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że ocena okoliczności faktycznych dokonana przez WSA nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów i znajdowała oparcie w aktach sprawy, co wykluczało naruszenie art. 8 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J. D. od wyroku WSA w Białymstoku.

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 152

Kodeks cywilny

Nie ustanawia bezwzględnej zasady podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego po połowie.

k.p.a. art. 262 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.

k.p.a. art. 262 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1 i § 2 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA z urzędu bada przesłanki nieważności postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.o.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego wyłącznie strony inicjującej, gdy druga strona nie kwestionowała ustalonej granicy i nie przyczyniła się do powstania kosztów.

Odrzucone argumenty

Bezwzględna zasada podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego po połowie między sąsiadujących właścicieli (art. 152 k.c.). • Modernizacja ewidencji gruntów jako podstawa do wszczęcia nowego postępowania rozgraniczeniowego i kwestionowania kosztów. • Naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez dowolną i niepełną ocenę materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

zasada współponoszenia kosztów przez właścicieli nieruchomości sąsiadujących nie ma charakteru automatycznego • rozstrzygnięcie o kosztach postępowania rozgraniczeniowego wymaga każdorazowo indywidualnej oceny stanu faktycznego • modernizacja ewidencji gruntów i budynków nie prowadzi do zmiany stanu prawnego granic nieruchomości • ewidencja gruntów ma charakter rejestru publicznego i nie służy rozstrzyganiu sporów granicznych

Skład orzekający

Monika Nowicka

przewodniczący

Mariola Kowalska

członek

Joanna Skiba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie sposobu ustalania i podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego, zwłaszcza w kontekście braku rzeczywistego sporu granicznego i inicjatywy jednej ze stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której granica była już wcześniej ustalona, a postępowanie zostało wszczęte z inicjatywy jednej strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu kosztów postępowania administracyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych i osób zaangażowanych w spory graniczne.

Kto płaci za rozgraniczenie? NSA wyjaśnia, kiedy koszty nie muszą być dzielone po równo.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst