I OSK 1755/24Zwrot wywłaszczenia termin materialny niepodlegający przywróceniu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej F. S., M. S. i H. O. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił ich skargę na postanowienie Wojewody Lubelskiego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i procesowego, w tym art. 7, 8, 77, 80, 107 k.p.a. oraz przepisów p.p.s.a., argumentując, że uchybienie terminu nastąpiło bez ich winy, m.in. z powodu pandemii COVID-19 i opieki nad chorą osobą. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że kluczową kwestią jest charakter terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Sąd uznał, że termin ten, wynikający z art. 136 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma charakter terminu prawa materialnego i nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. ani przepisów ustawy COVID-19. Podkreślono, że nawet gdyby skarżący uprawdopodobnili brak winy, nie mogłoby to doprowadzić do odtworzenia wygasłego uprawnienia materialnoprawnego. Sąd oddalił wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, uznając je za niezasadne, ponieważ nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w świetle materialnoprawnego charakteru terminu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii materialnoprawnego charakteru terminu do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i braku możliwości jego przywrócenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na podstawie umów z lat 70. XX wieku i terminów z tym związanych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wynikający z art. 136 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podlega przywróceniu na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. lub przepisów ustawy COVID-19, w przypadku uchybienia go bez winy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin ten ma charakter terminu prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, nawet w przypadku uprawdopodobnienia braku winy.
Uzasadnienie
Termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia. Przepisy dotyczące przywrócenia terminu (art. 58 § 1 k.p.a.) oraz przepisy szczególne (ustawa COVID-19) nie mogą być stosowane do terminów materialnoprawnych, które skutkują wygaśnięciem roszczenia.
Czy złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przez jednego z uprawnionych przerywa bieg terminu dla pozostałych uprawnionych lub zachowuje termin dla nich?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ma charakter podzielny, a wniosek złożony przez jednego uprawnionego nie zachowuje terminu dla pozostałych.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 136 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, roszczenie o zwrot jest podzielne. Wniosek złożony w terminie przez jednego z uprawnionych nie przerywa biegu terminu dla pozostałych, którzy własnego uprawnienia nie wykonali w ustawowym terminie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (7)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, który ma charakter terminu prawa materialnego.
u.g.n. art. 136 § ust. 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przesądza o podzielnym charakterze roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Pomocnicze
k.p.a. art. 58 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy przywrócenia terminu, ale nie ma zastosowania do terminów materialnoprawnych.
ustawa o COVID art. 15zzzzzn2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Nie może być rozumiany jako norma odtwarzająca wygasłe roszczenie materialnoprawne.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 184 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wspomniany w zarzutach skargi kasacyjnej dotyczących kontroli sądowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 184 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez zaniechanie kontroli postanowienia Wojewody. • Naruszenie art. 134, 133, 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w całości. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 80, 75 § 1 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego dotyczącego braku winy. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 6 i 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i zaufania. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów i dowodów. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 124 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie uzasadnienia faktycznego. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 15 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez pobieżną kontrolę postanowienia organu I instancji. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 k.p.a. oraz art. 15zzzzzn² ustawy o COVID poprzez niezastosowanie przepisów o przywróceniu terminu.
Godne uwagi sformułowania
termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości był terminem niepodlegającym przywróceniu • nie może on jednak być rozumiany jako norma, która w każdym przypadku odtwarza wygasłe roszczenie materialnoprawne • uprawnienie do żądania zwrotu jest indywidualnie związane z udziałem danego uprawnionego • warunkiem zastosowania instytucji przywrócenia terminu jest bowiem to, aby termin w ogóle podlegał przywróceniu. Tego warunku w sprawie nie spełniono.
Skład orzekający
Elżbieta Kremer
przewodniczący
Aleksandra Łaskarzewska
sędzia
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii materialnoprawnego charakteru terminu do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości i braku możliwości jego przywrócenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na podstawie umów z lat 70. XX wieku i terminów z tym związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zwrotu wywłaszczonych nieruchomości i interpretacji terminów prawnych, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i prawników zajmujących się tą dziedziną prawa.
“Termin na zwrot wywłaszczonej nieruchomości: czy można go przywrócić po latach?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.