I OSK 1663/24Oddalenie skargi kasacyjnej wywłaszczenie odszkodowanie 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M.B. i innych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego w przedmiocie waloryzacji odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Skarżący zarzucili Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, wskazując na brak słusznego odszkodowania. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej, stwierdził, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd I instancji jest prawidłowy. Sąd podkreślił, że wywłaszczenie jest dopuszczalne tylko na cele publiczne i za słuszne odszkodowanie, jednak pojęcie 'słusznego odszkodowania' ma elastyczny charakter. W rozpoznawanej sprawie odszkodowania zostały ustalone w latach 50. i 60. XX wieku, a skarżący kwestionowali ich waloryzację. Sąd wyjaśnił, że waloryzacja odszkodowania, zgodnie z art. 132 ust. 3 u.g.n., jest odrębną czynnością od pierwotnego ustalenia odszkodowania i polega na jego przeliczeniu na dzień zapłaty, przy użyciu odpowiednich wskaźników. Organ prawidłowo przeprowadził waloryzację, nie naruszając przepisów prawa, a postępowanie to nie służy ponownej ocenie słuszności pierwotnie ustalonego odszkodowania. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'słusznego odszkodowania' w kontekście waloryzacji oraz zakres kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji waloryzacji odszkodowania ustalonego w przeszłości i nie stanowi przełomu w wykładni art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.
Zagadnienia prawne (2)
Czy waloryzacja odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi wskaźnikami, może być uznana za niezgodną z konstytucyjną zasadą słusznego odszkodowania, jeśli jej wysokość jest niska?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, waloryzacja odszkodowania jest odrębną czynnością od pierwotnego ustalenia odszkodowania i polega na jego przeliczeniu. Organ dokonujący waloryzacji nie jest uprawniony do ponownego ustalenia odszkodowania, a jedynie do zastosowania właściwych wskaźników waloryzacji. Jeśli organ nie naruszył przepisów prawa normujących waloryzację, nie można zarzucać mu, że zwaloryzowane odszkodowanie nie jest słuszne w świetle art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że waloryzacja jest odrębną procedurą od ustalenia odszkodowania. Organ ma obowiązek zastosować właściwe wskaźniki waloryzacji, a nie ponownie oceniać słuszność pierwotnego odszkodowania. Jeśli przepisy dotyczące waloryzacji zostały zastosowane prawidłowo, nie można kwestionować wysokości zwaloryzowanego odszkodowania jako niezgodnej z Konstytucją.
Jaki jest zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu ze skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym przez stronę wnoszącą środek odwoławczy. Kontrola z urzędu dotyczy jedynie przesłanek nieważności postępowania.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że postępowanie kasacyjne ma charakter ograniczony i polega na weryfikacji zgodności z prawem orzeczenia sądu niższej instancji w zakresie podniesionych zarzutów, a nie na ponownym rozpoznaniu sprawy.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (5)
Główne
Konstytucja RP art. 21 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wyraża zasadę słusznego odszkodowania z tytułu utraconego prawa własności nieruchomości. Pojęcie 'słusznego odszkodowania' ma elastyczny charakter i może dopuszczać sytuacje, gdy odszkodowanie nie jest w pełni ekwiwalentne, jeśli inne ważne wartości konstytucyjne na to pozwalają, uwzględniając także kontekst następstw dla budżetu państwa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznawania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 132 § ust. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy waloryzacji odszkodowania.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przez Sąd I instancji prawa materialnego, a to art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie, co skutkowało pozbawieniem skarżących konstytucyjnego prawa do słusznego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'słusznego odszkodowania' ma bardziej elastyczny charakter • waloryzacja oznacza przeliczenie wysokości ustalonego już, ale nie wypłaconego odszkodowania • organ dokonujący waloryzacji odszkodowania nie może zatem ustalić jego wysokości na nowo – w oderwaniu od decyzji o ustaleniu wysokości odszkodowania.
Skład orzekający
Mariola Kowalska
przewodniczący
Piotr Przybysz
sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'słusznego odszkodowania' w kontekście waloryzacji oraz zakres kontroli NSA w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji waloryzacji odszkodowania ustalonego w przeszłości i nie stanowi przełomu w wykładni art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym ze względu na wykładnię pojęcia 'słusznego odszkodowania' oraz procedury waloryzacji. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Czy zwaloryzowane odszkodowanie za wywłaszczoną ziemię zawsze jest 'słuszne'? NSA wyjaśnia granice waloryzacji.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.