I OSK 2167/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-10-18
NSAAdministracyjneŚredniansa
zawieszenie postępowaniapostępowanie kasacyjneTrybunał KonstytucyjnyKPAsądy administracyjneprawomocnośćwznowienie postępowania

Podsumowanie

NSA odmówił zawieszenia postępowania kasacyjnego, uznając, że nie ma potrzeby oczekiwania na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, a interesy strony są zabezpieczone przez możliwość wznowienia postępowania.

Strony wniosły o zawieszenie postępowania kasacyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy dotyczącej zgodności przepisu KPA z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia, powołując się na brak ścisłego związku prejudycjalnego, fakultatywność zawieszenia, potrzebę rozpoznania sprawy bez zwłoki oraz możliwość wznowienia postępowania w przypadku uznania przepisu za niekonstytucyjny.

W niniejszej sprawie skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania. W ramach skargi kasacyjnej złożyli wniosek o zawieszenie postępowania przed NSA do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy dotyczącej zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny, opierając się na art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uznał, że zawieszenie postępowania jest fakultatywne i wymaga ścisłego związku prejudycjalnego. Sąd stwierdził, że w tej sprawie taka potrzeba nie zachodzi, ponieważ nie przemawiają za nią względy ekonomii procesowej ani sprawiedliwości, a sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę bez nieuzasadnionej zwłoki. Dodatkowo, NSA podkreślił, że w przypadku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisu z Konstytucją, skarżący będą mogli skorzystać z możliwości wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a., co należycie zabezpiecza ich interesy. W związku z tym, NSA postanowił odmówić zawieszenia postępowania.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd może zawiesić postępowanie, jeśli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, ale zastosowanie tego przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione jest uznaniu sądu.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że potrzeba zawieszenia postępowania nie zachodzi, ponieważ nie przemawiają za tym względy ekonomii procesowej ani sprawiedliwości, a sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę bez nieuzasadnionej zwłoki. Ponadto, interes strony jest zabezpieczony przez możliwość wznowienia postępowania w przypadku uznania przepisu za niekonstytucyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, jednakże zastosowanie tego przepisu ma charakter fakultatywny i pozostawione jest uznaniu sądu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 272 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przewidziano możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umowy międzynarodowej lub ustawy, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

u.zm. KPA art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis, którego zgodność z Konstytucją była badana przez TK, w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak ścisłego związku prejudycjalnego między sprawą a postępowaniem przed TK. Fakultatywność zawieszenia postępowania. Obowiązek rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 272 § 1 P.p.s.a. zabezpiecza interesy strony. Długotrwały brak aktywności TK w sprawie K/22.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania zastosowanie ma charakter fakultatywny Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony.

Skład orzekający

Elżbieta Kremer

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w kontekście wniosków o zawieszenie postępowania oczekujących na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza gdy postępowanie przed TK jest długotrwałe i nieaktywne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek do TK nie jest aktywnie procedowany. Może być mniej relewantne, gdy TK wyznaczy termin rozprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty stosowania przez sądy administracyjne przepisów o zawieszaniu postępowań w oczekiwaniu na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych.

Kiedy sąd nie czeka na Trybunał Konstytucyjny? NSA wyjaśnia zasady zawieszania postępowań.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I OSK 2167/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-11
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Kremer /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2572/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-03-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono zawieszenia postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku E. G., J. G., J. F., M. G., E. G., J. K. i H. K. o zawieszenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej E. G., J. G., J. F., M. G., E. G., J. K. i H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2572/22 w sprawie ze skargi E. G., J. G., J. F., M. G., E. G., J. K. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: odmówić zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2572/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. G., J. G., J. F., M. G., E. G., J. K. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2022 r. w przedmiocie umorzenia postępowania.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku skarżący zawarli wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt K 2/22 w przedmiocie wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji - przez to, że pozbawia prawnej ochrony do wynagrodzenia szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Treść powołanego przepisu wskazuje zatem na konieczność wystąpienia pomiędzy toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, a innym postępowaniem ścisłego związku (kwestia prejudycjalna), polegającego na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Należy przy tym zauważyć, że z ww. przepisu wynika również, że jego zastosowanie ma charakter fakultatywny. Ocena co do potrzeby jego zastosowania pozostawiona została zatem uznaniu sądu, który - podejmując postanowienie w tym zakresie - winien zbadać, czy w określonym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu postępowania.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie taka potrzeba nie zachodzi. Za koniecznością zawieszenia postępowania kasacyjnego nie przemawiają bowiem względy ekonomii procesowej, sprawiedliwości, spójności systemu prawnego oraz jednolitości i stabilności orzecznictwa sądowego. Podkreślić trzeba, że poza wynikającym z przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązkiem właściwego zabezpieczenia prawa strony do sądu, wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, obowiązkiem sądu wynikającym z tego samego przepisu jest rozpatrzenie sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Także treść art. 7 P.p.s.a. wskazuje, że sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Nawet zatem w przypadku przyjęcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy do rozpoznania sąd administracyjny ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Tymczasem, jak wynika z udostępnionych publicznie przez Trybunał Konstytucyjny informacji w sprawie o sygn. akt K/22 (https://trybunal.gov.pl/s/k-2-22) od dnia wpływu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o zbadanie zgodności art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 1491) - w zakresie w jakim uniemożliwia stwierdzenie wydania decyzji administracyjnej z naruszeniem prawa z art. 2 Konstytucji RP, z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 77 ust. 2 Konstytucji oraz z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, tj. od 31 grudnia 2021 r. do dnia wydania niniejszego postanowienia Trybunał Konstytucyjny nie wyznaczył terminu rozprawy. Kierując się zatem powołaną we wcześniejszych rozważaniach zasadą ekonomiki procesowej oraz koniecznością rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał za zasadne zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że w przypadku wydania orzeczenia na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny, skarżący kasacyjnie nie zostaną pozbawieni możliwości obrony swoich praw. W art. 272 § 1 P.p.s.a. przewidziano bowiem możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Wobec tego interes strony jest należycie zabezpieczony.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę