Orzeczenie · 2026-09-29

I OSK 1252/26Niedopuszczalność skargi kasacyjnej gminy aktualizacja opłaty wieczystej

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-29
NSANieruchomościWysokansa
nieruchomościużytkowanie wieczysteopłata rocznaaktualizacja opłatySKONSAskarga kasacyjnalegitymacja procesowaterminpostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Gminy W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które odrzuciło skargę gminy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Sprawa dotyczyła przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona lub uzasadniona w niższej wysokości. Sąd I instancji odrzucił skargę gminy, uznając, że nie posiada ona legitymacji skargowej, ponieważ w postępowaniu aktualizacyjnym Burmistrz działał jako organ wykonawczy gminy, a nie organ administracji publicznej. Ponadto, WSA uznał, że postanowienie SKO w przedmiocie przywrócenia terminu nie podlega kontroli sądu administracyjnego, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i uchwałę NSA I OPS 2/18. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 58 § 1 pkt 6 i art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz art. 80 ust. 3 u.g.n. w zw. z przepisami Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny, choć częściowo podzielił argumentację gminy dotyczącą roli Burmistrza jako organu wykonawczego, a nie administracji publicznej, uznał, że postanowienie SKO o przywróceniu terminu nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty. W związku z tym, skarga gminy była niedopuszczalna, a WSA prawidłowo ją odrzucił, choć błędnie wskazał podstawę prawną. NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Określenie dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na postanowienia SKO w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawach aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste oraz charakteru prawnego działania organów gminy w tych sprawach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z aktualizacją opłat za użytkowanie wieczyste i procedurą administracyjną.

Zagadnienia prawne (3)

Czy gmina posiada legitymację procesową do zaskarżenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, gmina nie posiada legitymacji procesowej w takiej sytuacji, ponieważ Burmistrz działał jako organ wykonawczy gminy, a nie organ administracji publicznej, a postanowienie SKO o przywróceniu terminu nie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd I instancji uznał, że gmina nie ma legitymacji skargowej, gdyż Burmistrz działał jako organ wykonawczy, a nie administracji. NSA potwierdził niedopuszczalność skargi, wskazując, że postanowienie o przywróceniu terminu nie jest zaskarżalne do sądu administracyjnego.

Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o przywróceniu terminu nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie kończy postępowania ani nie rozstrzyga sprawy co do istoty.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że tylko postanowienie odmawiające przywrócenia terminu może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jako kończące postępowanie. Postanowienie o przywróceniu terminu nie zamyka drogi do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i nie jest rozstrzygnięciem co do istoty.

Jaki jest charakter prawny działania Burmistrza w procedurze aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste i czy wpływa to na legitymację procesową gminy?

Odpowiedź sądu

Burmistrz działa jako organ wykonawczy gminy, realizując uprawnienia właścicielskie, a nie jako organ administracji publicznej wydający władczy akt administracyjny. Nie wyłącza to możliwości występowania gminy jako strony w postępowaniu cywilnym.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wbrew ocenie Sądu I instancji, Burmistrz nie działał jako organ administracji publicznej, a jedynie jako organ wykonawczy gminy realizujący uprawnienia właścicielskie w ramach stosunku cywilnoprawnego. Ustawa o gospodarce nieruchomościami nie nadaje mu kompetencji do wydawania decyzji administracyjnej w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Gminy W. od postanowienia WSA w Krakowie o odrzuceniu skargi.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 50 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy legitymacji procesowej strony wnoszącej skargę.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa odrzucenia skargi z powodu braku właściwości sądu.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

u.g.n. art. 71-81

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Regulacje dotyczące ustalania i aktualizacji opłat za użytkowanie wieczyste.

u.g.n. art. 79 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Orzeczenie kolegium o oddaleniu wniosku lub ustaleniu nowej wysokości opłaty.

u.g.n. art. 80 § ust. 1 i 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Sprzeciw do sądu powszechnego od orzeczenia kolegium.

u.g.n. art. 78 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej przez właściwy organ.

Pomocnicze

k.p.a. art. 59 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o przywróceniu terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie SKO w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie nieuzasadnionej aktualizacji opłaty rocznej nie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Gmina W. posiadała legitymację procesową do zaskarżenia postanowienia SKO. • Burmistrz działał jako organ administracji publicznej, a nie organ wykonawczy gminy. • Naruszenie art. 80 ust. 3 u.g.n. w zw. z przepisami Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego • nie można utożsamiać przejściowego skutku w postaci braku możliwości pobierania opłaty w wysokości wynikającej z wypowiedzenia, na co powołuje się kasator, z definitywnym pozbawieniem strony możliwości realizacji jej praw • nie zachodzi więc postulowana przez skarżącą kasacyjnie "symetria" skutków procesowych • nie zachodziła zatem sytuacja, w której jeden podmiot kumulowałby w tym samym postępowaniu rolę organu administracji publicznej oraz roli strony dochodzącej własnego interesu prawnego

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na postanowienia SKO w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawach aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste oraz charakteru prawnego działania organów gminy w tych sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z aktualizacją opłat za użytkowanie wieczyste i procedurą administracyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście nieruchomości i opłat, która może mieć znaczenie dla wielu gmin i użytkowników wieczystych. Wyjaśnia granice kontroli sądowej.

“Gmina przegrywa walkę o termin w NSA: czy można zaskarżyć decyzję o przywróceniu opłaty wieczystej?”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst