I OSK 1207/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów pobytu w sanatorium. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a.) poprzez uznanie skargi za niezasadną, mimo istotnych naruszeń procedury przez organ (art. 7, 77 § 1, 80, 109 k.p.a.) i dowolnej oceny materiału dowodowego. Podnosił również naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 2 i art. 41 pkt 1 u.p.s.) przez błędną wykładnię przepisów dotyczących pomocy społecznej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaga, aby sytuacja była wyrazista i odbiegała od innych trudnych sytuacji, czego w analizowanej sprawie nie stwierdzono. Inflacja nie stanowiła argumentu uzasadniającego przyznanie zasiłku. Sąd wskazał, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i służy zaspokojeniu potrzeb, których strona nie może zaspokoić we własnym zakresie, a nie zwrotowi już poniesionych kosztów. Stwierdzono, że dochody skarżącego, mimo przekraczania kryterium dochodowego, nie uzasadniały przyznania zasiłku w kontekście całościowej sytuacji finansowej i faktu, że wyjazd do sanatorium nie jest zdarzeniem nagłym. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów prawa procesowego ani materialnego. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w kontekście specjalnego zasiłku celowego, zasada subsydiarności pomocy społecznej, charakter uznania administracyjnego w sprawach świadczeń z pomocy społecznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego argumentacji. Interpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" może być rozwijana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sytuacja wnioskodawcy ubiegającego się o specjalny zasiłek celowy na pokrycie kosztów pobytu w sanatorium, przy dochodach przekraczających kryterium dochodowe, może zostać uznana za "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja skarżącego nie spełnia kryteriów "szczególnie uzasadnionego przypadku", ponieważ nie nastąpiło nagłe, znaczące pogorszenie jego sytuacji życiowej, a pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie służy zwrotowi już poniesionych kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że "szczególnie uzasadniony przypadek" wymaga wyrazistości i nadzwyczajności zdarzenia, czego brak w sytuacji skarżącego. Inflacja nie jest indywidualnym przypadkiem, a pomoc społeczna nie może być traktowana jako stałe źródło finansowania. Ponadto, zasiłek celowy służy zaspokojeniu potrzeb, których strona nie może zaspokoić we własnym zakresie, a nie zwrotowi już poniesionych wydatków.
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku celowego, naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i niewyczerpujące uzasadnienie decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie naruszył przepisów postępowania. Materiał dowodowy był wyczerpujący, a uzasadnienia decyzji jasno wyjaśniały stanowisko organów i przesłanki, którymi się kierowały.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy w ramach uznania administracyjnego, a uzasadnienia decyzji zawierały wskazanie faktów, dowodów oraz przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom, a także podstawy prawne.
Przepisy (11)
Główne
u.p.s. art. 41 § pkt 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy.
Pomocnicze
u.p.s. art. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ma charakter subsydiarny.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
P.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć dowody.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne zostały udowodnione.
k.p.a. art. 109
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a.) poprzez uznanie skargi za niezasadną w sytuacji istotnych naruszeń procedury przez organ (art. 7, 77 § 1, 80, 109 k.p.a.) i dowolnej oceny materiału dowodowego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 2 i art. 41 pkt 1 u.p.s.) przez błędną wykładnię przepisów dotyczących pomocy społecznej, w szczególności pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku".
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku" musi być na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnym położeniu, że uzasadnia przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia. • Pomoc społeczna nie może być przez skarżącego traktowana jako stałe źródło służące do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb. • Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera natomiast regulacji, z których wynikałby obowiązek organu do zwrotu kosztów poniesionych przez stronę w celu zaspokojenia potrzeby bytowej, która we własnym zakresie została już zaspokojona. • Pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
sprawozdawca
Marek Stojanowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadnionego przypadku\" w kontekście specjalnego zasiłku celowego, zasada subsydiarności pomocy społecznej, charakter uznania administracyjnego w sprawach świadczeń z pomocy społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i jego argumentacji. Interpretacja pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" może być rozwijana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie przepisów o pomocy społecznej i ograniczenia w dostępie do świadczeń, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.
“Kiedy "szczególnie uzasadniony przypadek" nie wystarczy na zasiłek celowy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.