I OSK 1101/08Zwolnienie żołnierza z służby po uniewinnieniu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skomplikowanego postępowania administracyjnego i sądowego dotyczącego ustalenia daty i podstawy zwolnienia B. P. ze zawodowej służby wojskowej. Po częściowym uniewinnieniu przez Sąd Najwyższy od popełnionych przestępstw, w tym szpiegostwa, B. P. domagał się przywrócenia do służby i ustalenia daty zwolnienia na dzień osiągnięcia wieku emerytalnego. Minister Obrony Narodowej wielokrotnie wydawał decyzje, które były uchylane przez sądy administracyjne z powodu wad proceduralnych lub merytorycznych. Ostatecznie, po kolejnym rozpoznaniu sprawy, Minister wydał decyzję, która uchyliła wcześniejsze rozstrzygnięcia i ustaliła, że B. P. został zwolniony ze służby wojskowej w dniu 25 lipca 1974 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 6 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w związku z wyrokiem skazującym go za samowolne dysponowanie środkiem walki i zabór broni wojskowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. P. na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, oddalił ją, uznając, że zarzuty skarżącego były nieuzasadnione, a WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy. Sąd podkreślił, że mimo częściowego uniewinnienia, nadal istniała podstawa prawna do zwolnienia B. P. ze służby z uwagi na skazanie za przestępstwo z art. 329 § 1 i 2d Kk.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie daty i podstawy zwolnienia ze służby wojskowej w przypadku częściowego uniewinnienia od popełnionych przestępstw, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej żołnierza zawodowego w kontekście przepisów obowiązujących w latach 70. XX wieku oraz specyfiki postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy częściowe uniewinnienie żołnierza zawodowego od popełnionych przestępstw, w tym szpiegostwa, skutkuje automatycznym uchyleniem wszystkich negatywnych konsekwencji skazania, w tym zwolnienia ze służby wojskowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, częściowe uniewinnienie nie uchyla wszystkich negatywnych konsekwencji skazania, jeśli żołnierz został prawomocnie skazany na karę pozbawienia wolności za inne przestępstwo, które samo w sobie stanowi podstawę do zwolnienia ze służby.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok Sądu Najwyższego uchylił jedynie część skazań, a skazanie za samowolne dysponowanie środkiem walki i zabór broni wojskowej pozostało w mocy. Skazanie to, nawet jako jedyne, stanowiło podstawę do obligatoryjnego zwolnienia ze służby wojskowej na podstawie obowiązujących przepisów.
Jaka jest prawidłowa data i podstawa prawna zwolnienia ze służby wojskowej żołnierza, który został częściowo uniewinniony od popełnionych przestępstw, ale nadal istniała podstawa do zwolnienia z uwagi na skazanie na karę pozbawienia wolności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Prawidłową datą zwolnienia jest dzień wydania rozkazu personalnego o zwolnieniu, który nastąpił w związku z wyrokiem skazującym na karę pozbawienia wolności, nawet jeśli inne skazania zostały uchylone.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny potwierdził stanowisko organu, że zwolnienie ze służby wojskowej nastąpiło z dniem wydania rozkazu personalnego (25 lipca 1974 r.), zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, które traktowały dzień wydania rozkazu jako datę zwolnienia w przypadku odbywania kary pozbawienia wolności. Pomimo późniejszych zmian w statusie prawnym żołnierza wynikających z częściowego uniewinnienia, pierwotna podstawa zwolnienia z uwagi na skazanie na karę pozbawienia wolności pozostała.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania przez organ administracji nie może być samodzielną podstawą skargi kasacyjnej, musi być powiązane z konkretnymi przepisami proceduralnymi, które zostały naruszone.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. (oddalenie skargi mimo wadliwości postępowania organu) musi być powiązany z konkretnymi przepisami procedury administracyjnej, które zostały naruszone przez organ i których nie dostrzegł sąd pierwszej instancji. Brak takiego powiązania czyni zarzut nieskutecznym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.s.w.ż.z. art. 81
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
W razie uchylenia prawomocnego wyroku skazującego żołnierza na karę pozbawienia wolności, degradację lub obniżenie stopnia wojskowego, ulegają uchyleniu skutki tych kar. Jednakże, jeśli żołnierz został uniewinniony tylko częściowo, negatywne skutki skazania, które nie zostały uchylone, nadal obowiązują.
u.s.w.ż.z. art. 51 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Żołnierz zawodowy mógł zostać zwolniony ze służby w razie skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności.
u.s.w.ż.z. art. 15 § ust. 1 pkt 12
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Żołnierz zawodowy jest zwalniany ze służby wskutek skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Pomocnicze
k.k. art. 128 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący szpiegostwa, od popełnienia którego B. P. został częściowo uniewinniony.
k.k. art. 124 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący naruszenia zarządzeń dotyczących tajemnicy państwowej, od popełnienia którego B. P. został częściowo uniewinniony.
k.k. art. 239
Kodeks karny
Przepis dotyczący samowolnego dysponowania środkiem walki i zabór broni wojskowej, za który B. P. został skazany i który stanowił podstawę zwolnienia ze służby.
k.p.a. art. 138 § pkt.2 i 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące rozstrzygnięć organu administracji, które zostały naruszone w poprzednich decyzjach.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt.2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący rażącego naruszenia prawa jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący podstaw uchylenia decyzji lub postanowienia organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący oddalenia skargi, jeśli zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw.
P.p.s.a. art. 174 § pkt. 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa skargi kasacyjnej dotycząca naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 183 § § 1 zd. pierwsze
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
Zarządzenie MON nr 45/MON art. 213 § ust. 2
Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 45/MON
Przepis określający dzień zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierza odbywającego karę pozbawienia wolności jako dzień wydania rozkazu o zwolnieniu.
Zarządzenie MON nr 45/MON art. 189 § ust. 1 i 2
Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej nr 45/MON
Przepis określający zwolnienie żołnierza zawodowego z mocy prawa w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia praw publicznych lub degradacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Częściowe uniewinnienie od zarzutów szpiegostwa i naruszenia tajemnicy państwowej nie uchylało skutków skazania za samowolne dysponowanie środkiem walki i zabór broni wojskowej. • Skazanie za przestępstwo z art. 329 § 1 i 2d Kk stanowiło samodzielną i wystarczającą podstawę do obligatoryjnego zwolnienia ze służby wojskowej. • Prawidłowa data zwolnienia ze służby wojskowej została ustalona na dzień wydania rozkazu personalnego, zgodnie z obowiązującymi przepisami. • Skarga kasacyjna została wniesiona z naruszeniem wymogów formalnych, tj. brak powiązania zarzutu naruszenia przepisów postępowania z konkretnymi normami proceduralnymi.
Odrzucone argumenty
Minister Obrony Narodowej był zobowiązany automatycznie przywrócić skarżącego do służby wojskowej z dniem uprawomocnienia się wyroku Sądu Najwyższego uniewinniającego go od zarzutu szpiegostwa. • Uchylenie rozkazu personalnego Dowódcy Wojsk OPK nr [...] było bezpodstawne, ponieważ z mocy wyroku Sądu Najwyższego Minister Obrony Narodowej był zobligowany do uchylenia tego rozkazu. • Przyjęta data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (25 lipca 1974 r.) nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. • Organ wojskowy nie wziął pod uwagę młody wiek skarżącego, dotychczasową niekaralność i niewielką szkodliwość czynu z art. 329 d. K.k.
Godne uwagi sformułowania
skoro żołnierzowi prawomocnym wyrokiem wymierzono karę 1 roku pozbawienia wolności, to zostałby on zwolniony z zawodowej służby wojskowej nawet w przypadku skazania go wyłącznie za popełnienie przestępstwa z art. 329 § 1 i 2d Kk (samowolne dysponowanie środkiem walki i zabór broni wojskowej). • W dotychczasowej praktyce organów wojskowych, nie było przypadku pozostawienia w służbie żołnierza skazanego prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności za przestępstwa przeciwko mieniu wojskowemu w postaci środków walki, a w szczególności broni palnej. • Zarzucając naruszenie powołanego przepisu przez nieuwzględnienie skargi trzeba zatem wykazać, że mimo naruszenia konkretnych przepisów procesowych przez organ w toku postępowania administracyjnego skargę oddalono, a tym samym należy podać stosowne normy kodeksu postępowania administracyjnego albo inne przepisy proceduralne, które zostały złamane w postępowaniu przed organami administracji publicznej, a których naruszenia nie dostrzegł Sąd I instancji, oddalając skargę.
Skład orzekający
Janina Antosiewicz
przewodniczący
Jolanta Rajewska
sprawozdawca
Marzenna Linska - Wawrzon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie daty i podstawy zwolnienia ze służby wojskowej w przypadku częściowego uniewinnienia od popełnionych przestępstw, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej żołnierza zawodowego w kontekście przepisów obowiązujących w latach 70. XX wieku oraz specyfiki postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje długotrwały i skomplikowany proces dochodzenia do prawdy w sprawach wojskowych, z licznymi zwrotami akcji i interpretacjami przepisów. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wojskowym.
“Po latach walki o prawdę: Jak częściowe uniewinnienie wpłynęło na służbę wojskową?”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.