I OPS 1/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione do rozstrzygnięcia w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a. przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 903/23. Zagadnienie dotyczyło interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w kontekście przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd analizował, czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, jeśli jego współmałżonka (matka skarżącej) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale z przyczyn obiektywnych nie może sprawować realnie i efektywnie opieki nad mężem, zwłaszcza gdy ukończyła 75 lat. NSA, po analizie procedury przedstawienia zagadnienia prawnego, stwierdził, że zakres przedmiotowy uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I OPS 2/22, nie jest tożsamy z zakresem przedmiotowym zagadnienia prawnego przedstawionego w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2024 r. W szczególności, uchwała I OPS 2/22 obejmowała dwa punkty dotyczące różnych sytuacji przyznawania świadczenia, podczas gdy przedstawione zagadnienie dotyczyło jedynie drugiego punktu uchwały i zawierało dodatkowe elementy (wiek współmałżonka). Z uwagi na brak tożsamości między zakresem uchwały a przedstawionym zagadnieniem, NSA uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do uruchomienia trybu z art. 269 § 1 p.p.s.a. w celu przełamania dotychczasowego stanowiska. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę o pozostawieniu przedstawionego zagadnienia prawnego bez rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: NiskaProceduralne aspekty stosowania art. 269 § 1 p.p.s.a. w NSA.
Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie zagadnienia prawnego dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego, a jedynie kwestie proceduralne związane z jego przedstawieniem.
Zagadnienia prawne (1)
Czy podstawę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi wyłącznie legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czy też dopuszczalne jest przyznanie tego świadczenia w sytuacji, gdy współmałżonek nie legitymuje się takim orzeczeniem, ale z przyczyn obiektywnych nie może sprawować realnie i efektywnie opieki?
Odpowiedź sądu
Zagadnienie prawne zostało pozostawione bez rozpoznania z uwagi na brak tożsamości między zakresem uchwały I OPS 2/22 a przedstawionym zagadnieniem prawnym.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że procedura przedstawienia zagadnienia prawnego w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a. nie została prawidłowo zastosowana, ponieważ zakres przedmiotowy uchwały I OPS 2/22 był szerszy niż zakres zagadnienia prawnego przedstawionego do rozstrzygnięcia. W związku z tym, nie było podstaw do przełamania dotychczasowego stanowiska sądu.
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 269 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Procedura przedstawienia zagadnienia prawnego składowi siedmiu sędziów NSA w przypadku niepodzielania stanowiska zajętego w uchwale.
u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Określa krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego.
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Określa negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 16 § ust. 1 i ust. 2 pkt 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dotyczy zasiłku pielęgnacyjnego i przesłanek uzyskania.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.r.o. art. 23
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek wierności i pomocy między małżonkami.
k.r.o. art. 27
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek wspólnego pożycia małżonków.
k.r.o. art. 130
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny zstępnych.
k.r.o. art. 132
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Kolejność obowiązku alimentacyjnego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 18
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rodzina pod opieką i ochroną Rzeczypospolitej.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
Konstytucja RP art. 71 § ust. 1 zd. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych dla rodzin w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak tożsamości między zakresem uchwały I OPS 2/22 a zagadnieniem prawnym przedstawionym do rozstrzygnięcia w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a.
Godne uwagi sformułowania
Zakres przedmiotowy uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt I OPS 2/22 nie jest tożsamy z zakresem przedmiotowym zagadnienia prawnego przedstawionego w powołanym postanowieniu. • Przedstawione zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia, z powołaniem się na regulację przewidzianą w art. 269 § 1 p.p.s.a., nie spełnia przesłanek uruchomienia tego trybu.
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
sprawozdawca
Leszek Kiermaszek
członek
Małgorzata Masternak - Kubiak
członek
Małgorzata Pocztarek
członek
Tamara Dziełakowska
członek
Zbigniew Ślusarczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty stosowania art. 269 § 1 p.p.s.a. w NSA."
Ograniczenia: Orzeczenie nie rozstrzyga merytorycznie zagadnienia prawnego dotyczącego świadczenia pielęgnacyjnego, a jedynie kwestie proceduralne związane z jego przedstawieniem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 2/10
Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z przedstawieniem zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia przez NSA, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia problemu prawnego.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.