Orzeczenie · 2024-11-15

I NZ 21/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-11-15
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
sąd najwyższyskarga nadzwyczajnazażalenieniedopuszczalnośćprawomocnośćpraworządnośćETPCsądowe rozstrzygnięcia

Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych rozpoznał zażalenie A. P. na postanowienie z dnia 25 czerwca 2024 r. (sygn. akt II NSNc 356/23), którym Sąd Najwyższy zawiesił postępowanie w sprawie skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, argumentując, że w polskim systemie prawnym nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego wydane w postępowaniu cywilnym. Podkreślono, że orzeczenia Sądu Najwyższego są z zasady ostateczne i niezaskarżalne. Sąd Najwyższy wyraził przy tym dezaprobatę dla treści i motywów zaskarżonego postanowienia, krytykując zawieszenie postępowania w oczekiwaniu na zmiany legislacyjne jako uchylanie się od wymiaru sprawiedliwości i naruszenie zasady podziału władzy. Skrytykowano również błędną podstawę prawną zawieszenia (art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam) oraz naruszenie art. 398^12 k.p.c. Mimo tych uwag, formalnoprawny brak możliwości zaskarżenia orzeczenia SN wymusił jego odrzucenie. Sąd wskazał, że dalszą zwłokę można zwalczać za pomocą skargi na przewlekłość postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Niedopuszczalność zaskarżania orzeczeń Sądu Najwyższego w postępowaniu cywilnym oraz krytyka zawieszania postępowań przez SN w oczekiwaniu na zmiany legislacyjne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zażaleniem na postanowienie SN w sprawie skargi nadzwyczajnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego wydane w postępowaniu cywilnym jest dopuszczalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego wydane w postępowaniu cywilnym jest niedopuszczalne z mocy prawa.

Uzasadnienie

Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego. Orzeczenia Sądu Najwyższego są z zasady niezaskarżalne i ostateczne.

Czy Sąd Najwyższy może zawiesić postępowanie w oczekiwaniu na zmiany legislacyjne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zawieszenie postępowania w oczekiwaniu na zmiany legislacyjne jest nieprawidłowe i stanowi uchylanie się od wymiaru sprawiedliwości.

Uzasadnienie

Sąd orzeka na podstawie obowiązującego prawa, a oczekiwanie na zmiany legislacyjne jest sprzeczne z jego podstawową funkcją. Podstawa prawna (art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam) nie uzasadnia takiego zawieszenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie zażalenia
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
Bank (spółka akcyjna) Oddział w Polscespółkapowód
P. P.osoba_fizycznapozwany
A. P.osoba_fizycznapozwana
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (14)

Pomocnicze

k.p.c. art. 141 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Reguła, że zażalenie przysługuje tylko, gdy ustawa tak stanowi.

k.p.c. art. 394

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące przypadków, w których można wnieść zażalenie.

k.p.c. art. 394-2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepisy dotyczące przypadków, w których można wnieść zażalenie.

k.p.c. art. 586

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przewidujący możliwość wniesienia zażalenia.

k.p.c. art. 693 § 7 § 1 zd. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis przewidujący możliwość wniesienia zażalenia.

Konstytucja RP art. 183 § § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Rola Sądu Najwyższego w sprawowaniu nadzoru judykacyjnego.

Konstytucja RP art. 10

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada podziału władzy.

Konstytucja RP art. 178 § § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Niezawisłość sędziowska i podleganie tylko Konstytucji oraz ustawom.

k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna zawieszenia postępowania, zastosowana per analogiam, uznana za błędną.

k.p.c. art. 398 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zawieszenia postępowania przed Sądem Najwyższym, naruszony przez zaskarżone postanowienie.

ustawa o SN art. 29 § § 21

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Wyjątek od zasady niezaskarżalności orzeczeń SN.

ustawa o SN art. 95 § pkt 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Stosowanie art. 398^12 k.p.c. do spraw wywołanych skargą nadzwyczajną.

ustawa o SN art. 183 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Rola Sądu Najwyższego w sprawowaniu nadzoru judykacyjnego.

ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r.

Ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

Instytucja do zwalczania przewlekłości postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego jest niedopuszczalne z mocy prawa. • Przepisy k.p.c. nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na orzeczenie Sądu Najwyższego. • Orzeczenia Sądu Najwyższego są generalnie niezaskarżalne i ostateczne.

Odrzucone argumenty

Argumenty podniesione w zażaleniu dotyczące wadliwości postanowienia z 25 czerwca 2024 r.

Godne uwagi sformułowania

nie ma możliwości wywiedzenia zwyczajnego środka zaskarżenia (zażalenia) od orzeczenia Sądu Najwyższego wydanego w postępowaniu cywilnym • orzeczenia Sądu Najwyższego są niezaskarżalne, ostateczne i prawomocne • zawieszenie postępowania w oczekiwaniu „przeprowadzenia zmian legislacyjnych” stanowi de facto uchylenie się przez Sąd Najwyższy od swojej podstawowej funkcji – sprawowania wymiaru sprawiedliwości • Sąd (zwłaszcza Sąd Najwyższy) nie może „dezerterować” ze sfery swych obowiązków orzeczniczych w oczekiwaniu na bliżej nieokreślone zmiany legislacyjne • Błędna jest także podstawa prawna zaskarżonego postanowienia, w której podano art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. (per analogiam).

Skład orzekający

Paweł Czubik

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność zaskarżania orzeczeń Sądu Najwyższego w postępowaniu cywilnym oraz krytyka zawieszania postępowań przez SN w oczekiwaniu na zmiany legislacyjne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zażaleniem na postanowienie SN w sprawie skargi nadzwyczajnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyka fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i roli Sądu Najwyższego w państwie, a także krytykuje praktyki sądu, które mogą być postrzegane jako unikanie orzekania.

Sąd Najwyższy odrzuca własne postanowienie? Kuriozum prawne czy obrona praworządności?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst