Orzeczenie · 2025-12-18

I NWW 175/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-18
SNinnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
wyłączenie sędziegosąd najwyższykpcbezstronnośćpraworządnośćpowołanie sędziegokrs

Wnioskodawca R. B. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Ewy Stryczyńskiej od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Jarosława Sobutki w sprawie toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. I USKP 157/24. Głównym argumentem wnioskodawcy były wątpliwości co do sposobu powołania sędziego Ewy Stryczyńskiej na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, wynikające z systemowych wadliwości procedury powoływania sędziów, w tym zmian w ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa. Wnioskodawca powoływał się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Konstytucję RP, twierdząc, że naruszenia te wpływają na bezstronność sędziego. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek, przypomniał przepisy dotyczące wyłączenia sędziego (art. 48 i 49 k.p.c.), podkreślając, że podstawy wyłączenia muszą mieć związek z konkretną sprawą i aktualną sytuacją procesową, a nie mogą opierać się na abstrakcyjnych wątpliwościach co do statusu sędziego. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, aby istniały okoliczności uzasadniające wątpliwość co do bezstronności sędziego w kontekście rozpoznawanej sprawy, a argumentacja dotyczyła jedynie kwestionowania statusu sędziego jako sędziego Sądu Najwyższego. W związku z tym, wniosek został oddalony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 49 k.p.c.) i wymogów formalnych wniosku o wyłączenie.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której argumentacja o wyłączenie sędziego opiera się wyłącznie na wadach proceduralnych powołania, bez związku z konkretną sprawą.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wątpliwości co do sposobu powołania sędziego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, wynikające z systemowych wadliwości procedury, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wątpliwości co do sposobu powołania sędziego nie stanowią podstawy do jego wyłączenia, jeśli nie dotyczą konkretnej sprawy i nie wywołują uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w tej konkretnej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja wyłączenia sędziego ma na celu zapewnienie bezstronności w konkretnej sprawie. Podstawy wyłączenia nie mają charakteru abstrakcyjnego i muszą odnosić się do aktualnej relacji między sędzią a sprawą oraz sytuacji procesowej strony. Argumentacja dotycząca wadliwości procedury powoływania sędziów, bez wskazania związku z konkretną sprawą, nie spełnia wymogów formalnych wniosku o wyłączenie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie wniosku
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
R. B.osoba_fizycznawnioskodawca
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieorgan_państwowyprzeciwnik

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 49 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sędzia podlega wyłączeniu na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wniosek musi wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia związane z konkretną sprawą.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 50 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia związane z konkretną sprawą. • Argumentacja dotycząca wadliwości procedury powoływania sędziów, bez związku z konkretną sprawą, nie spełnia wymogów formalnych wniosku o wyłączenie. • Ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności sędziego spoczywa na stronie składającej wniosek.

Odrzucone argumenty

Wątpliwości co do sposobu powołania sędziego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, wynikające z systemowych wadliwości procedury, uzasadniają wyłączenie sędziego.

Godne uwagi sformułowania

Podstawy wyłączenia nie mają charakteru abstrakcyjnego – ich sens zmierza do zapewnienia prawidłowego rozpoznania sprawy w toku, nie zaś wskazywaniu sędziego, który potencjalnie (teoretycznie) nie mógłby rozpoznawać sprawy danej osoby. • Chodzi zatem o aktualną relację między sędzią a sprawą i konkretną sytuację procesową, z którą skonfrontowana zostaje strona, tj. rozpoznawaniem sprawy przez sędziego, który nie zapewnia bezstronności. • O możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie decyduje samo subiektywne przekonanie strony o braku jego bezstronności, ale faktyczne wystąpienie okoliczności uzasadniających to odczucie.

Skład orzekający

Grzegorz Pastuszko

przewodniczący

Ewa Stryczyńska

członek

Jarosław Sobutka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego (art. 49 k.p.c.) i wymogów formalnych wniosku o wyłączenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której argumentacja o wyłączenie sędziego opiera się wyłącznie na wadach proceduralnych powołania, bez związku z konkretną sprawą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praworządności i niezależności sądownictwa, choć rozstrzygnięcie jest proceduralne. Pokazuje, jak sądy podchodzą do wniosków o wyłączenie sędziów w kontekście reform wymiaru sprawiedliwości.

Czy wadliwe powołanie sędziego automatycznie dyskwalifikuje go z orzekania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst