Orzeczenie · 2021-07-07

I NSNk 2/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-07-07
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i dobremu imieniuWysokanajwyższy
wolność słowazniesławienieochrona dóbr osobistychetyka dziennikarskawolność prasyodpowiedzialność karnaSąd Najwyższyskarga nadzwyczajna

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w W., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. skazujący dziennikarzy S. L., O. W., M. D. i M. M. za zniesławienie K. D. na podstawie art. 212 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 212 § 2 k.k. Dziennikarze zostali skazani za publikację artykułów w tygodniku „W.”, które sugerowały, że K. D., popularna postać telewizyjna, dopuszczał się molestowania seksualnego i mobbingu wobec swoich pracownic. Prokurator Generalny zarzucił sądom obu instancji oczywistą sprzeczność istotnych ustaleń z materiałem dowodowym oraz naruszenie art. 14 i 54 ust. 1 Konstytucji RP dotyczących wolności prasy. Sąd Najwyższy uznał skargę za bezzasadną. W uzasadnieniu podkreślono, że wolność słowa, choć szeroko chroniona, ma swoje granice, a prawo do czci i dobrego imienia jest równorzędne. Sąd wskazał, że artykuły opierały się na niezweryfikowanych informacjach, a sama dziennikarka, której dotyczyła sprawa, przyznała, że jej wypowiedzi zostały zniekształcone i opublikowane bez jej wiedzy po latach. Sąd Najwyższy stwierdził, że inkryminowana wypowiedź nie była prawdziwa, a zarzut blokowania kariery zawodowej przez K. D. nie znalazł potwierdzenia w materiale dowodowym. W związku z tym, skazanie za zniesławienie było uzasadnione, a zarzuty naruszenia Konstytucji RP uznano za oczywiście bezzasadne. Sąd Najwyższy podkreślił, że wolność słowa nie obejmuje prawa do kłamstwa, a dziennikarze mają obowiązek działania w dobrej wierze i zgodnie z etyką dziennikarską, w tym weryfikacji informacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja granic wolności słowa i prasy w kontekście odpowiedzialności za zniesławienie, obowiązki dziennikarzy, wymogi formalne skargi nadzwyczajnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki zarzutów zniesławienia w mediach.

Zagadnienia prawne (3)

Czy publikacja informacji sugerujących molestowanie seksualne i mobbing przez osobę publiczną, nawet jeśli oparta na relacji jednej osoby, mieści się w granicach wolności słowa i prasy, czy też stanowi zniesławienie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, publikacja nieprawdziwych informacji, nawet w celu informowania opinii publicznej, nie mieści się w granicach wolności słowa i może stanowić zniesławienie, jeśli narusza cześć i dobre imię.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że wolność słowa nie chroni kłamstwa. W przypadku informacji, od dziennikarzy wymaga się należytej staranności, w tym weryfikacji źródeł i działania w dobrej wierze. W tej sprawie informacje były niezweryfikowane, zniekształcone i oparte na niepotwierdzonych relacjach, co uzasadniało skazanie za zniesławienie.

Czy art. 212 k.k. (zniesławienie) jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z wolnością prasy i słowa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 212 k.k. jest zgodny z Konstytucją RP, ponieważ ochrona czci i dobrego imienia jest równorzędna z wolnością słowa i prasy, a wolność słowa nie obejmuje prawa do kłamstwa.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny i Sąd Najwyższy wielokrotnie potwierdzały, że art. 212 k.k. służy ochronie dóbr konstytucyjnych (czci, dobrego imienia, godności) i jest proporcjonalnym ograniczeniem wolności słowa, zwłaszcza gdy ściganie odbywa się z oskarżenia prywatnego.

Czy skarga nadzwyczajna może być oparta na ogólnikowych zarzutach i dezaprobacie dla zaskarżonego orzeczenia, bez konkretnej argumentacji prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga nadzwyczajna musi być oparta na konkretnych podstawach prawnych i należycie uzasadniona.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga nadzwyczajna Prokuratora Generalnego była konglomeratem truizmów i ogólnikowych rozważań, nie przedstawiając spójnej argumentacji wskazującej na wadliwość orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi nadzwyczajnej
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w kontekście utrzymania w mocy zaskarżonego wyroku)

Strony

NazwaTypRola
S. L.osoba_fizycznaoskarżony
O. W.osoba_fizycznaoskarżony
M. D.osoba_fizycznaoskarżony
M. M.osoba_fizycznaoskarżony
K. D.osoba_fizycznapokrzywdzony/oskarżyciel prywatny
Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący
Prokuratura Regionalna w W. delegowana do Prokuratury Krajowejorgan_państwowyudział prokuratora
Stowarzyszenie (...) w K.innepokrzywdzony (nawiązka)

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 212 § § 1

Kodeks karny

Przepis służy ochronie czci i dobrego imienia, a jego konstytucyjność została potwierdzona. Wolność słowa nie obejmuje rozpowszechniania nieprawdziwych informacji.

k.k. art. 212 § § 2

Kodeks karny

Przepis służy ochronie czci i dobrego imienia, a jego konstytucyjność została potwierdzona. Wolność słowa nie obejmuje rozpowszechniania nieprawdziwych informacji.

u.s.n. art. 89 § § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawy rozpoznania skargi nadzwyczajnej.

Konstytucja RP art. 14

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność prasy, telewizji i innych środków społecznego przekazu.

Konstytucja RP art. 54 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wolność wypowiedzi, pozyskiwania i rozpowszechniania informacji.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Granice wolności i praw, konieczność wyważenia.

Konstytucja RP art. 47 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona czci, dobrego imienia i godności osobistej.

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przyrodzona i niezbywalna godność człowieka.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Dotyczy działania wspólnie i w porozumieniu.

k.k. art. 213

Kodeks karny

Okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną za zniesławienie (prawdziwość zarzutu, obrona społecznie uzasadnionego interesu).

k.k. art. 29

Kodeks karny

Dotyczy błędów co do okoliczności wyłączających bezprawność lub winę.

k.k. art. 30

Kodeks karny

Dotyczy błędnego przekonania o istnieniu okoliczności wyłączających bezprawność lub winę.

k.c. art. 24 § § 1-2

Kodeks cywilny

Ochrona cywilnoprawna dóbr osobistych.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Zasądzenie zadośćuczynienia w przypadku naruszenia dóbr osobistych.

u.s.n. art. 95 § pkt 2

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Podstawa orzekania o kosztach postępowania w sprawach skargi nadzwyczajnej.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wolność słowa nie chroni rozpowszechniania nieprawdziwych informacji. • Dziennikarze mają obowiązek weryfikacji informacji i działania w dobrej wierze. • Ochrona czci i dobrego imienia jest równorzędna z wolnością słowa. • Publikacja oparta na niezweryfikowanych, zniekształconych relacjach nie korzysta z ochrony wolności prasy. • Skarga nadzwyczajna musi być oparta na konkretnej argumentacji prawnej, a nie ogólnikowej dezaprobacie.

Odrzucone argumenty

Zaskarżony wyrok narusza wolność prasy i słowa (art. 14 i 54 Konstytucji RP). • Istnieje oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z materiałem dowodowym. • Skazanie dziennikarzy może prowadzić do zaniechania podejmowania ważkich tematów społecznie. • Zasada pewności co do prawa i prawidłowości stosowania prawa została naruszona.

Godne uwagi sformułowania

Wolność słowa nie obejmuje prawa do kłamstwa. • Na dziennikarzach spoczywa większa odpowiedzialność za słowo. • Ochrona czci i dobrego imienia jest równorzędna z wolnością słowa. • Skarga nadzwyczajna była konglomeratem truizmów i ogólnikowych rozważań.

Skład orzekający

Aleksander Stępkowski

przewodniczący

Leszek Bosek

sprawozdawca

Aleksander Stefan Popończyk

ławnik Sądu Najwyższego

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja granic wolności słowa i prasy w kontekście odpowiedzialności za zniesławienie, obowiązki dziennikarzy, wymogi formalne skargi nadzwyczajnej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyfiki zarzutów zniesławienia w mediach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między wolnością słowa dziennikarzy a ochroną dobrego imienia, co jest tematem zawsze aktualnym i budzącym zainteresowanie. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o zniesławieniu i granice wolności prasy.

Czy dziennikarze mogą kłamać w imię wolności słowa? Sąd Najwyższy rozstrzyga.

Dane finansowe

nawiązka: 10 000 PLN

nawiązka: 9000 PLN

zwrot kosztów procesu: 75 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst