I NSNc 528/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w K. z 2014 roku, którym zasądzono od pozwanego J. R. kwotę ponad 11 tys. zł. Prokurator Generalny zarzucił naruszenie prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz rażące naruszenie prawa procesowego (art. 139 k.p.c. w zw. z art. 339 i 343 k.p.c.) poprzez uznanie za skuteczne doręczenia pozwanemu odpisu pozwu i wezwania na rozprawę, mimo że przesyłki zostały wysłane na nieaktualny adres. Sąd Najwyższy, analizując stan faktyczny, ustalił, że pozwany nie zamieszkiwał pod adresem, na który kierowano korespondencję, a adres zameldowania nie był tożsamy z adresem zamieszkania. W związku z tym, doręczenie zastępcze było nieskuteczne, co pozbawiło pozwanego możliwości obrony jego praw i prowadziło do wydania wyroku zaocznego z naruszeniem prawa. Sąd Najwyższy podkreślił, że wadliwe zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego narusza fundamentalne zasady państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, a także prawo do sądu. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok zaoczny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K., nakazując prawidłowe doręczenie pozwu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących doręczenia zastępczego w kontekście prawa do sądu i zasad państwa prawnego, szczególnie w sprawach dotyczących skarg nadzwyczajnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia w postępowaniu cywilnym, które doprowadziło do wydania wyroku zaocznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy doręczenie zastępcze pisma procesowego na adres, pod którym adresat faktycznie nie zamieszkuje, a jedynie jest zameldowany, jest skuteczne i pozwala na wydanie wyroku zaocznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie zastępcze na adres, pod którym adresat faktycznie nie zamieszkuje, jest nieskuteczne, nawet jeśli jest to adres zameldowania, co pozbawia stronę możliwości obrony jej praw.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że adres zameldowania nie zawsze jest tożsamy z adresem zamieszkania. Wysłanie pisma na nieaktualny adres zamieszkania, nawet po dwukrotnym awizowaniu, stanowi naruszenie art. 139 k.p.c. i pozbawia stronę możliwości obrony, co skutkuje naruszeniem prawa do sądu.
Czy wadliwe doręczenie pozwanemu odpisu pozwu i wezwania na rozprawę, skutkujące wydaniem wyroku zaocznego, stanowi naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wadliwe doręczenie, które pozbawia stronę możliwości obrony jej praw, narusza zasady demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, uzasadniając uchylenie orzeczenia w trybie skargi nadzwyczajnej.
Uzasadnienie
Niewłaściwe zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego prowadzi do wydania orzeczenia niezgodnego z prawem i niesprawiedliwego, naruszając bezpieczeństwo prawne jednostki oraz jej prawo do sądu, co jest sprzeczne z art. 2 i 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty w W. | spółka | powód |
| J. R. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 139 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Doręczenie zastępcze jest skuteczne tylko wtedy, gdy przesyłka została wysłana na aktualny adres i imię odbiorcy, a adresat został prawidłowo zawiadomiony o możliwości odbioru. Adres zameldowania nie jest tożsamy z adresem zamieszkania.
u.SN art. 89 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Warunki dopuszczalności skargi nadzwyczajnej, w tym konieczność zapewnienia zgodności z zasadą demokratycznego państwa prawnego i sprawiedliwości społecznej, naruszenie zasad lub wolności i praw człowieka, lub rażące naruszenie prawa.
u.SN art. 91 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu jako prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 339
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki do wydania wyroku zaocznego, w tym skuteczne doręczenie pozwanemu.
k.p.c. art. 343
Kodeks postępowania cywilnego
Doręczenie wyroku zaocznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieskuteczne doręczenie zastępcze na nieaktualny adres zamieszkania pozwanego. • Pozbawienie pozwanego możliwości obrony jego praw. • Naruszenie prawa do sądu i zasad demokratycznego państwa prawnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja powoda o skuteczności doręczenia i prawomocności wyroku (odrzucona przez SN w kontekście skargi nadzwyczajnej).
Godne uwagi sformułowania
doręczenie zastępcze stanowiące fikcję doręczenia w istocie niedokonanego • instytucją pozostającą na granicy konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu • nieprawidłowo zastosowana instytucja doręczenia zastępczego jest uznawana za naruszenie prawa do sądu
Skład orzekający
Maria Szczepaniec
przewodniczący, sprawozdawca
Tomasz Demendecki
członek
Marek Sławomir Molczyk
ławnik Sądu Najwyższego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczenia zastępczego w kontekście prawa do sądu i zasad państwa prawnego, szczególnie w sprawach dotyczących skarg nadzwyczajnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego doręczenia w postępowaniu cywilnym, które doprowadziło do wydania wyroku zaocznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe doręczenie w postępowaniu sądowym i jak jego naruszenie może prowadzić do uchylenia nawet prawomocnego wyroku w trybie skargi nadzwyczajnej, co ma duże znaczenie praktyczne i edukacyjne.
“Sąd Najwyższy: Wadliwe doręczenie może unieważnić wyrok po latach!”
Dane finansowe
WPS: 11 710,79 PLN
zasądzona kwota główna: 11 710,79 PLN
koszty procesu: 3003 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.