I NSNc 245/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuRzecznik Praw Obywatelskich wniósł skargę nadzwyczajną od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 grudnia 2017 r., dotyczącego podziału majątku wspólnego, w części ustalającej nakład z majątku osobistego na majątek wspólny i orzeczonej dopłaty. Zarzucono rażące naruszenie art. 45 § 1 k.r.o. poprzez wadliwe oszacowanie nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny oraz art. 228 § 1 k.p.c. i art. 567 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie hiperinflacji przy rozliczeniu. Dodatkowo podniesiono naruszenie art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz zasady zaufania do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy oddalił skargę nadzwyczajną. Stwierdzono, że choć fakt hiperinflacji jest powszechnie znany, to ustalenie zwaloryzowanej wartości nakładu wymagało wiadomości specjalnych i opinii biegłego, a wnioskodawczyni nie sprecyzowała swoich żądań w tym zakresie w zakreślonym przez sąd terminie. Podkreślono zasadę kontradyktoryjności postępowania cywilnego i ciężar dowodu spoczywający na stronach. Sąd Najwyższy uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego ani procesowego, a także do naruszenia praw konstytucyjnych, gdyż wnioskodawczyni, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wykazała należytą starannością wysokości swojego nakładu, a jej oświadczenia w aktach notarialnych wskazywały na nabycie majątku ze środków majątku dorobkowego. Dodatkowo, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na złożenie skargi do niewłaściwej izby Sądu Najwyższego, co mogło skutkować nieważnością postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasad stosowania skargi nadzwyczajnej, obowiązki stron w postępowaniu cywilnym w zakresie dowodzenia nakładów, rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, znaczenie oświadczeń w aktach notarialnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku sprecyzowania żądań dowodowych przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika oraz braku dowodów na zwaloryzowaną wartość nakładu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieuwzględnienie przez sąd powszechny zjawiska hiperinflacji przy rozliczaniu nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny stanowi rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz naruszenie konstytucyjnych praw majątkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie stanowi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo świadomości hiperinflacji, brak było dowodów na zwaloryzowaną wartość nakładu, a wnioskodawczyni nie sprecyzowała swoich żądań w tym zakresie, co uniemożliwiło sądowi uwzględnienie tego czynnika bez naruszenia zasady kontradyktoryjności i ciężaru dowodu.
Czy brak sprecyzowania przez wnioskodawczynię żądania waloryzacji nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny w zakreślonym przez sąd terminie, przy reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, narusza prawo do sądowej ochrony praw majątkowych i zasadę zaufania do państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie narusza.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że wnioskodawczyni, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, miała obowiązek sprecyzować swoje żądania dowodowe, a sądy nie są zobowiązane do wyręczania stron w gromadzeniu dowodów, co jest zgodne z zasadą kontradyktoryjności i konstytucyjną ochroną praw majątkowych.
Czy złożenie skargi nadzwyczajnej do niewłaściwej izby Sądu Najwyższego przez Rzecznika Praw Obywatelskich może skutkować nieważnością postępowania i naruszeniem ślubowania?
Odpowiedź sądu
Tak, może i stanowi naganne działanie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że złożenie skargi nadzwyczajnej do Izby Cywilnej, zamiast do właściwej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, narusza przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym i może prowadzić do nieważności postępowania, a także stanowi uchybienie ślubowaniu Rzecznika Praw Obywatelskich.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. T. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| M. T. (T.) | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (19)
Główne
u.RPO art. 8 § 1
Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich
u.SN art. 115 § 1 i 1a
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 89 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.r.o. art. 45 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 228 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 567 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 64 § 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.SN art. 91 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.SN art. 115 § 2
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Pomocnicze
k.p.c. art. 398 § 13
Kodeks postępowania cywilnego
u.SN art. 95 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
u.SN art. 94 § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
u.RPO art. 4
Ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich
k.p.c. art. 398 § 18
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak sprecyzowania przez wnioskodawczynię żądania waloryzacji nakładu w zakreślonym terminie. • Brak dowodów na zwaloryzowaną wartość nakładu. • Zasada kontradyktoryjności i ciężar dowodu. • Oświadczenia wnioskodawczyni w aktach notarialnych o nabyciu majątku ze środków majątku dorobkowego.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie prawa materialnego (art. 45 § 1 k.r.o.) poprzez wadliwe oszacowanie nakładu. • Rażące naruszenie prawa procesowego (art. 228 § 1 k.p.c., art. 567 § 1 k.p.c.) poprzez nieuwzględnienie hiperinflacji. • Naruszenie konstytucyjnego prawa do sądowej ochrony praw majątkowych (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP) i zasady zaufania do państwa (art. 2 Konstytucji RP).
Godne uwagi sformułowania
nie można tym samym traktować trzech przesłanek szczegółowych jedynie jako egzemplifikacji lub alternatywnego, doprecyzowującego zredagowania podstawy funkcjonalnej. • nie jest rzeczą sądu (...) dodatkowe precyzowanie wniosków za stronę, zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. • nie może to jednak prowadzić do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa procesowego czy materialnego w sytuacji, gdy wnioskodawczyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata nie sprecyzowała wniosku o dokonanie waloryzacji wkładu mieszkaniowego w terminie zakreślonym przez Sąd I instancji, a w sprawie nie było dowodu potwierdzającego zwaloryzowaną wysokość wkładu
Skład orzekający
Paweł Czubik
przewodniczący, sprawozdawca
Maria Szczepaniec
członek
Wojciech Szczepka
ławnik Sądu Najwyższego
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad stosowania skargi nadzwyczajnej, obowiązki stron w postępowaniu cywilnym w zakresie dowodzenia nakładów, rozliczenia nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny, znaczenie oświadczeń w aktach notarialnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku sprecyzowania żądań dowodowych przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika oraz braku dowodów na zwaloryzowaną wartość nakładu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rozliczenia nakładów w podziale majątku, z uwzględnieniem inflacji, a także procedury skargi nadzwyczajnej. Dodatkowo, krytyka Rzecznika Praw Obywatelskich co do sposobu procedowania Sądu Najwyższego dodaje jej kontrowersyjności.
“Czy inflacja zawsze musi być uwzględniona przy podziale majątku? SN wyjaśnia, dlaczego nie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.