I NSNc 113/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę nadzwyczajną Prokuratora Generalnego od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze. Nakaz ten nakazywał pozwanemu T. F. zapłatę kwoty 16 215,97 zł z weksla na rzecz P. S.A. w B. Prokurator Generalny zarzucił, że sąd pierwszej instancji naruszył zasadę ochrony konsumentów (art. 76 Konstytucji RP) i przepisy unijne (Dyrektywa 93/13/EWG), wydając nakaz zapłaty wyłącznie na podstawie weksla, bez zbadania treści umowy pożyczki konsumenckiej, którą weksel zabezpieczał. Sąd Najwyższy uznał, że sąd pierwszej instancji powinien był z urzędu zbadać umowę pod kątem klauzul niedozwolonych, zwłaszcza że postępowanie nakazowe z weksla może utrudniać konsumentowi skuteczną obronę. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony nakaz zapłaty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który ma obowiązek zbadać umowę pożyczki konsumenckiej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazuje na obowiązek sądu badania umowy konsumenckiej w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla, nawet jeśli nie zostało to wprost podniesione przez strony.
Dotyczy spraw z udziałem konsumentów i weksli zabezpieczających umowy konsumenckie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla powinien z urzędu badać treść umowy konsumenckiej, którą weksel zabezpiecza, pod kątem klauzul niedozwolonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powinien z urzędu zbadać umowę konsumencką, nawet w postępowaniu nakazowym, aby zapewnić skuteczną ochronę konsumenta zgodnie z prawem unijnym i konstytucyjnym.
Uzasadnienie
Postępowanie nakazowe na podstawie weksla może utrudniać konsumentowi obronę jego praw. Sąd ma obowiązek zapewnić ochronę konsumenta przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi, co wymaga zbadania umowy podstawowej, a nie tylko samego weksla.
Czy wydanie nakazu zapłaty na podstawie samego weksla, bez analizy umowy konsumenckiej, narusza zasadę ochrony konsumentów wynikającą z art. 76 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, narusza, ponieważ nie zapewnia konsumentowi ochrony przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi w sposób wymagany przez prawo unijne i konstytucyjne.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji zaniechał zbadania umowy pożyczki konsumenckiej, opierając się wyłącznie na wekslu. Taka praktyka, w świetle orzecznictwa TSUE i TK, osłabia pozycję konsumenta i może prowadzić do obejścia przepisów chroniących konsumentów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S.A. w B. | spółka | powód |
| T. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 485 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd wydaje nakaz zapłaty przeciwko zobowiązanemu z weksla należycie wypełnionego, którego prawdziwość i treść nie nasuwają wątpliwości. Po nowelizacji z 24 września 2021 r. nałożono obowiązek przedstawienia umowy, z której wynika roszczenie zabezpieczone wekslem, gdy dłużnikiem jest konsument.
u.SN art. 89 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Podstawa do wniesienia skargi nadzwyczajnej, gdy orzeczenie narusza zasady lub wolności konstytucyjne, rażąco narusza prawo lub zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń z dowodami.
u.SN art. 91 § § 1
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Konstytucja RP art. 76
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Obowiązek ochrony konsumentów, użytkowników i najemców przed działaniami zagrażającymi ich zdrowiu, prywatności i bezpieczeństwu oraz przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
Pomocnicze
Prawo wekslowe art. 1
Wymogi formalne weksla trasowanego.
Prawo wekslowe art. 2
Skutki braku wymaganych cech weksla.
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Definicja postanowień umowy zawieranej z konsumentem, które nie wiążą go, chyba że dotyczą głównych świadczeń stron sformułowanych jednoznacznie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd pierwszej instancji powinien był z urzędu zbadać umowę pożyczki konsumenckiej zabezpieczonej wekslem, a nie opierać się wyłącznie na wekslu. • Postępowanie nakazowe z weksla może utrudniać konsumentowi obronę jego praw, co jest sprzeczne z prawem UE i Konstytucją RP. • Ochrona konsumenta przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi wymaga analizy umowy podstawowej, a nie tylko weksla.
Odrzucone argumenty
Argumenty strony powodowej oparte na formalnej poprawności weksla i braku wątpliwości co do jego treści i prawdziwości, bez badania umowy podstawowej.
Godne uwagi sformułowania
konsument jest słabszą stroną stosunku prawnego i z tej racji wymaga ochrony • sąd krajowy jest zobowiązany do zbadania z urzędu, czy dane warunki umowy [...] mają nieuczciwy charakter • nie może zostać wydany nakaz zapłaty wyłącznie na podstawie treści samego weksla • państwo powinno być zatem lojalne wobec adresatów norm, które stanowi • prawo stanowione i stosowane powinno być w ten sposób, aby możliwa była przewidywalność działań organów państwa
Skład orzekający
Mirosław Sadowski
przewodniczący-sprawozdawca
Oktawian Nawrot
członek
Jacek Karol Leśniewski
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazuje na obowiązek sądu badania umowy konsumenckiej w postępowaniu nakazowym na podstawie weksla, nawet jeśli nie zostało to wprost podniesione przez strony."
Ograniczenia: Dotyczy spraw z udziałem konsumentów i weksli zabezpieczających umowy konsumenckie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony konsumentów w postępowaniu nakazowym, pokazując, jak prawo unijne i konstytucyjne wpływa na praktykę sądową w sprawach z wekslem.
“Czy nakaz zapłaty z weksla może być wydany bez badania umowy? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 16 215,97 PLN
zapłata z weksla: 16 215,97 PLN
zwrot kosztów procesu: 2492 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.