I KZP 18/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał zagadnienie prawne przedstawione przez Sąd Apelacyjny w G., dotyczące wykładni art. 186 § 1 k.p.k. w kontekście prawa świadka do odmowy składania zeznań. Problem dotyczył sytuacji, w której sprawa po uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji została przekazana do ponownego rozpoznania, a świadek, który wcześniej zeznawał, chciał skorzystać z prawa do odmowy zeznań. Sąd Apelacyjny pytał, czy zwrot „pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym” obejmuje takie sytuacje i czy prawo do odmowy jest jednorazowe w całym procesie. Sąd Najwyższy, podzielając stanowisko Prokuratora Generalnego, odmówił podjęcia uchwały, uznając, że przepis art. 186 § 1 k.p.k. jest jednoznaczny i nie wymaga „zasadniczej wykładni” w rozumieniu art. 441 § 1 k.p.k. Podkreślono, że termin do złożenia oświadczenia o odmowie zeznań jest prekluzyjny i upływa z rozpoczęciem pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym. Sąd Najwyższy zaznaczył, że kwestia skuteczności oświadczeń składanych przez świadka w kontekście przepisów obowiązujących przed nowelizacją z 2003 r. należy do oceny Sądu Apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaWykładnia art. 186 § 1 k.p.k. w kontekście prawa świadka do odmowy zeznań w sytuacji ponownego rozpoznania sprawy.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wykładni przepisów k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w różnych okresach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sformułowanie „pierwsze zeznanie w postępowaniu sądowym” (art. 186 § 1 k.p.k.) odnosi się do sytuacji procesowej, w której sprawa po uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji została przekazana sądowi do ponownego rozpoznania i świadek jest ponownie przesłuchiwany?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sformułowanie to nie odnosi się do takiej sytuacji procesowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 186 § 1 k.p.k. jest jasny i nie wymaga zasadniczej wykładni. Termin do złożenia oświadczenia o odmowie zeznań jest prekluzyjny i upływa z rozpoczęciem pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym. Kwestia intertemporalna należy do oceny sądu niższej instancji.
Czy świadek, należący do kręgu osób uprawnionych do odmowy składania zeznań (osoba najbliższa), może z tego prawa skorzystać w sytuacji procesowej, w której z opisanego prawa świadomie nie skorzystał w toku poprzednio prowadzonej rozprawy, zaś sprawa – po jej zwrocie prokuratorowi w celu uzupełnienia istotnych braków postępowania przygotowawczego – została ponownie skierowana na rozprawę, na skutek wniesienia przez oskarżyciela publicznego nowego aktu oskarżenia?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w tej sprawie, uznając, że nie zachodzą przesłanki do zasadniczej wykładni prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis art. 186 § 1 k.p.k. jest jasny i nie wymaga zasadniczej wykładni. Kwestia skuteczności oświadczeń o odmowie zeznań składanych w różnych okresach obowiązywania przepisów powinna być rozważona przez sąd niższej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Janusz L. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| Ewa J. | osoba_fizyczna | świadek |
| Andrzej A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 186 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa termin, do którego wolno korzystać z uprawnienia do odmowy zeznań oraz zakaz dowodowy o charakterze bezwzględnym. Termin ten jest prekluzyjny i upływa z chwilą rozpoczęcia pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym. Po wejściu w życie nowelizacji z 10 stycznia 2003 r. jest on tożsamy z terminem, do którego wolno złożyć oświadczenie o skorzystaniu z prawa do odmowy zeznań.
Pomocnicze
k.p.k. art. 441 § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia, w tym wymóg „zasadniczej wykładni ustawy”.
k.p.k. art. 168
Kodeks postępowania karnego (z 1969 r.)
Przepis obowiązujący w pierwotnym postępowaniu, regulujący skutki skorzystania z prawa odmowy zeznań po złożeniu poprzednich zeznań.
k.p.k. art. 167
Kodeks postępowania karnego (z 1969 r.)
k.p.k. art. 165
Kodeks postępowania karnego (z 1969 r.)
k.p.k. art. 185
Kodeks postępowania karnego
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego, ustawy – Przepisy wprowadzające kodeks postępowania karnego, ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych
Ustawa z dnia 10 stycznia 2003 r., która wprowadziła obecne brzmienie art. 186 § 1 k.p.k.
k.k. art. 157 § 3
Kodeks karny
k.k. art. 158 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 156 § 3
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nie zachodzą przesłanki do podjęcia uchwały w trybie art. 441 § 1 k.p.k., gdyż przepis art. 186 § 1 k.p.k. nie wymaga zasadniczej wykładni. • Termin do złożenia oświadczenia o odmowie zeznań jest prekluzyjny i upływa z rozpoczęciem pierwszego zeznania w postępowaniu sądowym. • Kwestia intertemporalna związana z różnymi stanami prawnymi w trakcie wielokrotnego rozpoznawania sprawy należy do oceny sądu niższej instancji.
Godne uwagi sformułowania
„pierwsze zeznanie w postępowaniu sądowym” nie odnosi się do sytuacji procesowej, w której sprawa po uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji została przekazana sądowi do ponownego rozpoznania i świadek jest ponownie przesłuchiwany. • nie można uznać potrzeby „zasadniczej” wykładni w rozumieniu art. 441 § 1 k.p.k. • termin ten ma charakter prekluzyjny • jego oświadczenie jest prawnie nieskuteczne
Skład orzekający
P. Hofmański
przewodniczący
J. Sobczak
sprawozdawca
E. Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 186 § 1 k.p.k. w kontekście prawa świadka do odmowy zeznań w sytuacji ponownego rozpoznania sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wykładni przepisów k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w różnych okresach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania karnego – prawa świadka do odmowy zeznań, a jej złożoność wynika z wielokrotnego rozpoznawania sprawy i zmian stanu prawnego, co czyni ją interesującą dla prawników procesowych.
“Czy świadek może odmówić zeznań po latach i wielokrotnych rozprawach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.