I KO 95/26Przekazanie sprawy sąd najwyższy odmowa bezstronność
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Obornikach, w postanowieniu z dnia 31 lipca 2026 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej o sygn. akt II K 84/25, dotyczącej aktu oskarżenia przeciwko T.W. o czyn z art. 207 § 1 k.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było ściśle powiązanie stanu faktycznego tej sprawy z inną sprawą (II Kp 157/25), w której sędzia referent złożyła wnioski o wyłączenie od rozpoznania obu spraw, argumentując obawą o zarzut braku bezstronności i potencjalne uchylenie przyszłego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy wskazał, że mimo istnienia w sądzie innych sędziów, dalsze procedowanie przez sędziego referenta może narazić sprawę na zarzut braku bezstronności. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku, stwierdzając, że instytucja właściwości z delegacji (art. 37 § 1 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i stosuje się ją tylko w sytuacjach, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Podkreślono, że przesłanki z art. 37 k.p.k. odnoszą się do sądu jako całości, a nie do indywidualnych wątpliwości sędziego co do jego bezstronności czy oceny decyzji o odmowie wyłączenia. Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości sędziego referenta mają charakter subiektywny i nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi, a pochopne korzystanie z tej instytucji mogłoby osłabić zaufanie do niezależności sędziów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do wyjątkowego charakteru instytucji właściwości z delegacji (art. 37 § 1 k.p.k.) i jej zastosowania wyłącznie w sytuacjach nadzwyczajnych, a nie w celu rozwiązywania subiektywnych wątpliwości sędziów co do ich bezstronności.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego i jego konsekwencjami dla dalszego procedowania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wątpliwości sędziego referenta co do własnej bezstronności, wynikające z odmowy uwzględnienia wniosku o jego wyłączenie, stanowią wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wątpliwości sędziego referenta co do własnej bezstronności nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Uzasadnienie
Instytucja właściwości z delegacji (art. 37 § 1 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i stosuje się ją w sytuacjach, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Przesłanki te odnoszą się do sądu jako całości, a nie do indywidualnych wątpliwości sędziego co do jego bezstronności lub oceny decyzji o odmowie wyłączenia. Subiektywne obawy sędziego nie są wystarczającą podstawą do przekazania sprawy.
Jaki jest zakres stosowania instytucji właściwości z delegacji (art. 37 § 1 k.p.k.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i stosowana może być jedynie w sytuacjach, gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością. Nie służy ona eliminowaniu wątpliwości osobistych sędziego ani ocenie decyzji o odmowie wyłączenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że art. 37 k.p.k. odnosi się do sądu jako całości, a nie do wad czy niezdolności do orzekania konkretnych sędziów. Wniosek oparty na subiektywnych wątpliwościach sędziego nie spełnia tych kryteriów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| K.S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony/osoba podejrzana |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i stosowana może być w sytuacjach, gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Nie służy ona eliminowaniu wątpliwości osobistych sędziego co do jego bezstronności ani ocenie decyzji o odmowie wyłączenia.
Pomocnicze
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku o wyłączenie sędziego.
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący przestępstwa znęcania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania szczególnych i nadzwyczajnych względów związanych z dobrem wymiaru sprawiedliwości. • Przesłanki z art. 37 k.p.k. odnoszą się do sądu jako całości, a nie do indywidualnych wątpliwości sędziego co do jego bezstronności. • Subiektywne wątpliwości sędziego referenta co do możliwości zapewnienia wymogów bezstronności nie stanowią wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi. • Instytucja z art. 37 k.p.k. nie służy ocenie decyzji składu orzekającego podjętej w trybie art. 41 § 1 k.p.k.
Odrzucone argumenty
Stan faktyczny w dwóch sprawach był ze sobą ściśle powiązany. • Sędzia referent złożyła wnioski o wyłączenie, które nie zostały uwzględnione, co rodzi obawy o brak bezstronności. • Dalsze procedowanie przez sędziego referenta naraża przyszłe rozstrzygnięcie na uchylenie z uwagi na możliwy zarzut braku bezstronności. • W sądzie istnieje możliwość utworzenia składu równorzędnego.
Godne uwagi sformułowania
Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. • Przesłanki z art. 37 k.p.k. odnoszą się nie tyle do warunków osobistych sędziego czy członków składu sądu wnioskującego, do wad czy niezdolności do orzekania konkretnych sędziów, lecz odnoszą się do sądu jako całości i powodują, że postępowanie przed tym sądem – a nie przed konkretnym sędzią czy sędziami – może być postrzegane jako obciążone brakiem bezstronności. • Problem podniesiony w przedmiotowej sprawie sprowadza się zatem obecnie jedynie do subiektywnych wątpliwości po stronie sędzi referent odnośnie do możliwości zapewnienia wymogów bezstronności, co nie stanowi wystarczającej podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do wyjątkowego charakteru instytucji właściwości z delegacji (art. 37 § 1 k.p.k.) i jej zastosowania wyłącznie w sytuacjach nadzwyczajnych, a nie w celu rozwiązywania subiektywnych wątpliwości sędziów co do ich bezstronności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o wyłączenie sędziego i jego konsekwencjami dla dalszego procedowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje wąskie ramy instytucji przekazania sprawy, podkreślając znaczenie obiektywnych przesłanek dla dobra wymiaru sprawiedliwości, a nie subiektywnych odczuć sędziów.
“Czy wątpliwości sędziego wystarczą do zmiany sądu? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice przekazania sprawy.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.