I KO 34/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuDo Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu, płk A.C., o jego wyłączenie od rozpoznania sprawy Kp 57/23. Sprawa dotyczyła zażalenia sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Prezes WSO w Poznaniu uzasadnił swój wniosek tym, że w latach 2018-2022, pełniąc obowiązki zastępcy Prezesa WSO w W., nadzorował sądy garnizonowe, w tym WSG w O., gdzie służył skarżący. W tym okresie prowadził również postępowania wyjaśniające dotyczące skarg składanych przez tego sędziego. Ponadto, wnioskodawca wskazał na wieloletnią, koleżeńską i towarzyską znajomość z ówczesnym Rzecznikiem Dyscyplinarnym Sędziów Sądów Wojskowych, którego zachowanie było przedmiotem postępowania, a także z samym sędzią skarżącym, z którymi utrzymywał kontakty zarówno służbowe, jak i prywatne. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 41 § 1 k.p.k., podkreślił, że wyłączenie sędziego może nastąpić, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, zarówno w aspekcie subiektywnym, jak i obiektywnym, widzianym oczami rozsądnego obserwatora. Choć wykonywanie obowiązków służbowych samo w sobie nie jest podstawą do wyłączenia, to istniejące relacje towarzyskie i prywatne z uczestnikami postępowania mogły budzić wątpliwości co do bezstronności. Wobec niemożności utworzenia składu orzekającego w WSO w Poznaniu, sprawę przekazano do Sądu Najwyższego, który ostatecznie postanowił wyłączyć Prezesa WSO w Poznaniu od rozpoznania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście relacji służbowych i prywatnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji w sądownictwie wojskowym, ale zasady ogólne mają zastosowanie do wszystkich sędziów.
Zagadnienia prawne (1)
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na jego relacje służbowe i prywatne z uczestnikami postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją okoliczności, które mogą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego, zwłaszcza gdy oprócz obowiązków służbowych występują relacje towarzyskie i prywatne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć wykonywanie obowiązków służbowych samo w sobie nie jest podstawą do wyłączenia, to utrzymywanie kontaktów towarzyskich i prywatnych z sędziami zaangażowanymi w sprawę może budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności, co przemawia za uwzględnieniem wniosku o wyłączenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w Poznaniu płk A.C. | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Sędzia Wojskowego Sądu Garnizonowego w Poznaniu ppłk W.C. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie | organ_państwowy | organ |
| Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów Wojskowych | organ_państwowy | inny |
Przepisy (3)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 4 zd. 2
Kodeks postępowania karnego
W przypadku niemożności utworzenia składu sądu z powodu wyłączenia wszystkich sędziów, sprawę przekazuje się do rozpoznania innemu sądowi.
k.p.k. art. 655 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Przepisy dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do innych osób uczestniczących w wydawaniu orzeczeń.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie relacji służbowych wnioskodawcy z sędzią skarżącym oraz z Rzecznikiem Dyscyplinarnym. • Utrzymywanie przez wnioskodawcę kontaktów towarzyskich i prywatnych z wymienionymi sędziami. • Możliwość budzenia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności wnioskodawcy w odbiorze zewnętrznym.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • usuwanie choćby pozorów braku bezstronności • samo wykonywanie obowiązków służbowych nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego • relacje towarzyskie, utrzymuje z nimi kontakty na gruncie prywatnym. Ta okoliczność przemawia za zasadnością jego wniosku.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście relacji służbowych i prywatnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w sądownictwie wojskowym, ale zasady ogólne mają zastosowanie do wszystkich sędziów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są nie tylko faktyczne, ale i postrzegane relacje sędziów dla zapewnienia bezstronności i zaufania do wymiaru sprawiedliwości, co jest istotne dla prawników i ogółu społeczeństwa.
“Czy prywatne znajomości sędziego mogą podważyć jego bezstronność? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.