I KK 427/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuKasacja Prokuratora Generalnego dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt II K 165/23, którym skazano S. M. za czyny związane z naruszeniem przepisów dotyczących chorób zakaźnych (art. 161 § 3 k.k., art. 165 § 1 pkt 1 k.k., art. 161 § 2 k.k.) w warunkach recydywy (art. 64 § 1 k.k.). Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., który stanowi, że właściwym do rozpoznania w pierwszej instancji spraw o występki z art. 165 § 1 k.k. jest sąd okręgowy. Ponieważ wszystkie przypisane oskarżonemu czyny kwalifikowane były m.in. z art. 165 § 1 pkt 1 k.k., a orzekał Sąd Rejonowy, Sąd Najwyższy uznał, że zaistniała bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. (orzekanie przez sąd niewłaściwy rzeczowo). Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd niższej instancji zobowiązany był do zbadania swojej właściwości rzeczowej przed rozpoznaniem wniosku o skazanie bez rozprawy. W związku z tym, wyrok Sądu Rejonowego został uchylony, a sprawa przekazana do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na konieczność bezwzględnego przestrzegania właściwości rzeczowej sądów, nawet w przypadku wniosków o skazanie bez rozprawy, oraz na konsekwencje naruszenia tej zasady (uchylenie orzeczenia). Podkreślenie priorytetu badania właściwości sądu nad kontrolą wniosku o skazanie bez rozprawy.
Dotyczy spraw, w których sąd niższej instancji orzeka w sprawie należącej do właściwości sądu wyższej instancji, szczególnie w kontekście przepisów o chorobach zakaźnych i możliwości stosowania skazania bez rozprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd rejonowy jest właściwy do rozpoznania w pierwszej instancji sprawy o występki kwalifikowane z art. 165 § 1 k.k., nawet jeśli sprawa została rozpoznana na wniosek o skazanie bez rozprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd rejonowy nie jest właściwy do rozpoznania w pierwszej instancji spraw o występki z art. 165 § 1 k.k. Właściwy jest sąd okręgowy.
Uzasadnienie
Przepis art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. jednoznacznie stanowi, że w sprawach o występki z art. 165 § 1 k.k. orzeka w pierwszej instancji sąd okręgowy. Orzekanie przez sąd niższej instancji w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.
Jaka jest kolejność kontroli sądowej przy rozpoznawaniu wniosku o skazanie bez rozprawy, gdy istnieje wątpliwość co do właściwości rzeczowej sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd zobowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać swoją właściwość rzeczową, a dopiero następnie, jeśli jest właściwy, może przystąpić do kontroli wniosku o skazanie bez rozprawy.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.k., sąd bada z urzędu swoją właściwość. Kontrola właściwości rzeczowej musi poprzedzać kontrolę zasadności i legalności wniosku z art. 335 k.p.k. Sąd Rejonowy w Gnieźnie powinien był najpierw stwierdzić swoją niewłaściwość, a następnie przekazać sprawę właściwemu Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca (kasacja) |
| Prokurator Rejonowy w Gnieźnie | organ_państwowy | oskarżyciel |
| S. N. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (13)
Główne
k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
W sprawach o występki z art. 165 § 1 k.k. orzeka w pierwszej instancji sąd okręgowy.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Orzekanie przez sąd niewłaściwy rzeczowo stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.
k.k. art. 165 § § 1 pkt 1
Kodeks karny
Sprowadzenie niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w znacznych rozmiarach.
k.k. art. 161 § § 3
Kodeks karny
Narażenie bezpośrednio wielu osób na zakażenie chorobą zakaźną i realnie zagrażającą życiu.
k.k. art. 161 § § 2
Kodeks karny
Narażenie bezpośrednio osoby na zakażenie chorobą zakaźną i realnie zagrażającą życiu.
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Podstawa do uznania popełnienia przestępstwa w warunkach recydywy.
Pomocnicze
k.p.k. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sąd bada z urzędu swą właściwość i w razie stwierdzenia niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi.
k.p.k. art. 335 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy dołączonego do aktu oskarżenia.
k.k. art. 11 § § 2
Kodeks karny
Zbieg przepisów ustawy.
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
Podstawa wymiaru kary w zbiegu przepisów.
k.k. art. 91 § § 1
Kodeks karny
Ciąg przestępstw.
k.k. art. 91 § § 2
Kodeks karny
Kara łączna.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Zasada stosowania ustawy względniejszej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy w Gnieźnie orzekł w sprawie należącej do właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego w Poznaniu (art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k.), co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.).
Godne uwagi sformułowania
oczywiście zasadna okazała się kasacja • zaistniała przewidziana w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia • sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości wyższego rzędu • sąd Rejonowy w Gnieźnie zobowiązany był zatem do dokonania w pierwszej kolejności kontroli swojej właściwości rzeczowej
Skład orzekający
Piotr Mirek
przewodniczący
Waldemar Płóciennik
sprawozdawca
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność bezwzględnego przestrzegania właściwości rzeczowej sądów, nawet w przypadku wniosków o skazanie bez rozprawy, oraz na konsekwencje naruszenia tej zasady (uchylenie orzeczenia). Podkreślenie priorytetu badania właściwości sądu nad kontrolą wniosku o skazanie bez rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sąd niższej instancji orzeka w sprawie należącej do właściwości sądu wyższej instancji, szczególnie w kontekście przepisów o chorobach zakaźnych i możliwości stosowania skazania bez rozprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest właściwość sądu, co jest kluczowe dla prawników. Dodatkowo, kontekst pandemii COVID-19 i związanych z nią przestępstw nadaje jej pewien społeczny rezonans.
“Sąd Najwyższy: Błąd w sądzie niższej instancji uchyla wyrok. Kluczowa lekcja o właściwości rzeczowej.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.