Orzeczenie · 2026-04-21

I KK 418/25Umorzenie postępowania wobec wr i przekazanie sprawy td

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-21
SNKarneprawo obrotu instrumentami finansowymiWysokanajwyższy
ne bis in idemkara administracyjnakara karnanaruszenie obowiązków informacyjnychspółki publiczneprawo rynku kapitałowegoKodeks postępowania karnegoEuropejska Konwencja Praw CzłowiekaKarta Praw Podstawowych UE

Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację obrońcy W.R., uznał ją za zasadną. Stwierdzono, że W.R. został oskarżony o przestępstwo z art. 100 ust. 1 ustawy o ofercie publicznej, a za te same czyny został wcześniej ukarany administracyjnie przez Komisję Nadzoru Finansowego karą pieniężną w wysokości 35 000 zł. Sąd Najwyższy uznał, że postępowanie prowadzone przez KNF miało charakter karny w rozumieniu art. 6 EKPCz i art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 do EKPCz, a także art. 50 Karty Praw Podstawowych UE. W związku z tym, prowadzenie kolejnego postępowania karnego naruszało zasadę ne bis in idem. Sąd Najwyższy zastosował szeroką wykładnię art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., uwzględniając przepisy prawa międzynarodowego i Konstytucji RP, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania wobec W.R. Z uwagi na powiązania między sprawami, Sąd Najwyższy uchylił również wyrok w stosunku do T.D. i przekazał jego sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Poznaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście zbiegu kar administracyjnych i karnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ofercie publicznej, ale zasada ne bis in idem ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ponowne postępowanie karne za czyn, za który nałożono już karę administracyjną o charakterze represyjnym, narusza zasadę ne bis in idem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne postępowanie karne za czyn, za który nałożono już karę administracyjną o charakterze represyjnym, narusza zasadę ne bis in idem.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kara administracyjna nałożona przez KNF miała charakter karny (represyjny), a jej nałożenie za te same czyny, za które toczyło się postępowanie karne, stanowi naruszenie zasady ne bis in idem, wynikającej z prawa międzynarodowego (EKPCz, Karta Praw Podstawowych UE) i Konstytucji RP.

Jak należy interpretować pojęcie 'postępowanie karne' w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w kontekście zasady ne bis in idem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'postępowanie karne' w art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. należy interpretować szeroko, uwzględniając wymogi konwencyjne i konstytucyjne, obejmując także postępowania o charakterze represyjnym, które nie są postępowaniami karnymi w sensie stricto.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że dla zastosowania zasady ne bis in idem kluczowe jest, czy postępowanie miało charakter karny (represyjny), a nie tylko jego formalna nazwa. Kryteria Engela oraz orzecznictwo ETPCz i TK wskazują na konieczność szerokiej interpretacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
W.R.

Strony

NazwaTypRola
W.R.osoba_fizycznaoskarżony
T.D.osoba_fizycznaoskarżony
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
Komisja Nadzoru Finansowegoinstytucjainna

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania karnego

Postępowanie karne należy umorzyć, jeśli postępowanie karne co do tego samego czynu tej samej osoby zostało prawomocnie zakończone albo wcześniej wszczęte toczy się. Sąd Najwyższy rozszerzył to pojęcie na postępowania administracyjne o charakterze represyjnym.

u.o.p. art. 100 § ust. 1

Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych

Przepis określający przestępstwo podania nieprawdziwych lub zatajenia informacji w raportach bieżących spółek publicznych.

u.o.p. art. 96 § ust. 6

Ustawa o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych

Przepis dotyczący sankcji administracyjnych za naruszenie przepisów ustawy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 435

Kodeks postępowania karnego

Uchylenie wyroku w stosunku do współoskarżonego, który nie wniósł kasacji.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania kasacyjnego.

k.k. art. 72 § § 1 pkt 1

Kodeks karny

Obowiązek informacyjny przy warunkowym umorzeniu postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady ne bis in idem poprzez prowadzenie postępowania karnego mimo wcześniejszego nałożenia kary administracyjnej o charakterze represyjnym za te same czyny. • Szeroka interpretacja art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. zgodnie z prawem międzynarodowym i Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Stanowisko Sądu Okręgowego, że kara administracyjna nie jest orzeczeniem sądowym i nie narusza zasady ne bis in idem. • Wąska interpretacja art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. ograniczająca jego zastosowanie do postępowań karnych sensu stricto.

Godne uwagi sformułowania

kara pieniężna mającej charakter represyjny (penalny) • narusza zakaz ne bis in idem • postępowanie karne musi być interpretowane z uwzględnieniem wymogów konwencyjnych i konstytucyjnych • kara administracyjna ma charakter karny (represyjny), a nie tylko restytucyjny

Skład orzekający

Piotr Mirek

przewodniczący-sprawozdawca

Tomasz Artymiuk

członek

Marek Pietruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście zbiegu kar administracyjnych i karnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o ofercie publicznej, ale zasada ne bis in idem ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady ne bis in idem i jej zastosowania w przypadku zbiegu kar administracyjnych i karnych, co jest istotne dla wielu branż i obywateli.

“Czy kara administracyjna może chronić przed sądem karnym? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową kwestię ne bis in idem.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst