Orzeczenie · 2026-07-09

I KK 393/25Wyłączenie sędziego sąd najwyższy kasacja krs 3

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-07-09
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegokasacjakrajowa rada sądownictwakrsizba dyscyplinarnapraworządnośćniezależność sądownictwapostępowanie karne

Przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa z kasacji pełnomocnika oskarżyciela subsydiarnego na niekorzyść oskarżonego P. A. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu, utrzymującego w mocy uniewinniający wyrok Sądu Rejonowego we Wrześni. W toku postępowania pojawiła się seria wniosków o wyłączenie sędziów. Ostatecznie pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego wniósł o wyłączenie sędziego SN Ryszarda Witkowskiego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Stanisława Stankiewicza od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego SN Anny Dziergawki. Sąd Najwyższy, rozpoznając ten wniosek, postanowił wyłączyć sędziego Ryszarda Witkowskiego. Uzasadnienie opiera się na art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., wskazując na więź sędziego ze sprawą, która może wpływać na jego prawa i obowiązki. Sąd podkreślił, że udział sędziego nominowanego przez wadliwie ukształtowaną KRS, a w szczególności sędziego, który orzekał w Izbie Dyscyplinarnej (uznanej przez TSUE za niebędącą sądem), prowadzi do nienależytej obsady sądu i naruszenia zasady nemo iudex in causa sua. Sąd wskazał na lekceważenie przez sędziego Witkowskiego orzecznictwa europejskiego i potencjalną zależność polityczną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z mocy prawa, konsekwencji wadliwych nominacji sędziowskich przez KRS oraz wpływu orzecznictwa TSUE na polski system prawny.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z wnioskami o wyłączenie sędziów w kontekście reformy wymiaru sprawiedliwości.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sędzia Sądu Najwyższego, który został nominowany przez wadliwie ukształtowaną Krajową Radę Sądownictwa i orzekał w Izbie Dyscyplinarnej, podlega wyłączeniu z mocy prawa od rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sędzia podlega wyłączeniu z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sędzia Ryszard Witkowski podlega wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k., ponieważ jego nominacja przez wadliwie ukształtowaną KRS i udział w Izbie Dyscyplinarnej (uznanej przez TSUE za niebędącą sądem) budzą uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i niezawisłości, a jego udział w sprawie prowadziłby do nienależytej obsady sądu.

Czy udział w orzekaniu sędziego Sądu Najwyższego, powołanego na urząd w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej KRS, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada sądu)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.

Uzasadnienie

Wada nominacyjna wynikająca z udziału w procesie powołania na urząd sędziego wadliwie ukształtowanej KRS, mająca charakter względny w przypadku sędziów sądów powszechnych, odgrywa szczególne znaczenie w przypadku sędziów Sądu Najwyższego ze względu na jego wyjątkowy status i kluczowe kompetencje w gwarantowaniu prawidłowego funkcjonowania państwa prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
wnioskodawca (pełnomocnik oskarżyciela subsydiarnego)

Strony

NazwaTypRola
P. A.osoba_fizycznaoskarżony
J. S.A.spółkaoskarżyciel subsydiarny

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 40 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obejmuje przypadki takiej więzi sędziego ze sprawą, że wynik postępowania będzie miał znaczenie dla jego własnych praw i obowiązków.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

u.r.s.z. art. 26 § 2

Ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych

k.p.k. art. 40 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyłączenie sędziego z mocy prawa.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

pkt 1 - nienależyta obsada sądu; pkt 2 - sędzia podlegający wyłączeniu z mocy prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia Ryszard Witkowski został nominowany przez wadliwie ukształtowaną KRS. • Sędzia Ryszard Witkowski orzekał w Izbie Dyscyplinarnej, która została uznana przez TSUE za niebędącą sądem. • Udział sędziego nominowanego przez wadliwie ukształtowaną KRS w Sądzie Najwyższym prowadzi do nienależytej obsady sądu. • Sędzia Ryszard Witkowski okazywał lekceważenie orzecznictwa europejskiego i może być zależny politycznie.

Godne uwagi sformułowania

nienależyta obsada sądu • wadliwie ukształtowana Krajowa Rada Sądownictwa • nie jest sądem w rozumieniu prawa europejskiego • zasada nemo iudex in causa sua • wyjątkowy status sędziów Sądu Najwyższego • lekceważenie wiążącego polskie sądy orzecznictwa europejskiego

Skład orzekający

Eugeniusz Wildowicz

przewodniczący

Ryszard Witkowski

sędzia

Stanisław Stankiewicz

sędzia

Anna Dziergawka

sędzia

Adam Roch

sędzia

Igor Zgoliński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego z mocy prawa, konsekwencji wadliwych nominacji sędziowskich przez KRS oraz wpływu orzecznictwa TSUE na polski system prawny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, związanej z wnioskami o wyłączenie sędziów w kontekście reformy wymiaru sprawiedliwości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i wpływu orzecznictwa europejskiego na polski system prawny, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego z powodu nominacji przez 'neo-KRS' i orzekania w Izbie Dyscyplinarnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst